2. Duy trì lịch sinh hoạt bình thường cho các con. Tối vẫn nhắc con chúc ba mẹ ngủ ngon. Mẹ bế đứa nhỏ nhất bảo nó hun ba trước khi đi ngủ.

3. . Không được làm bể đồ đạc khi bực tức. BỂ ỐI thì ok nhá. Bể cái khác thiệt hại trăm bề.

4. Dù dầu có sôi lửa có bỏng, nhưng xưng hô vẫn không thay đổi.

5. Không nói xấu người ấy cho bất kỳ ai. Hãy để cả thế giới biết những điều tốt đẹp của người ấy, còn tật xấu của họ hãy giữ làm bí mật cho riêng bạn.
6. Xúc phạm nhau là điều KHÔNG ĐƯỢC CHẤP NHẬN cho dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào.
7. Không hạ thấp/nói xấu người ấy với con cái. Vì điều đó không làm cho bạn tốt đẹp hơn.
8. Đây là cơ hội để mỗi người âm thầm lặng lẽ soi lại mình chứ không phải là lúc gào vào mặt nhau: Anh/cô hãy quay vào trong mà coi lại mình đi!
9. Hãy cho người ấy biết là bạn đang cảm thấy bị tổn thương vì lời nói/hành động của họ. Thay vì làm họ tổn thương lại vì sự trả đũa của bạn. Người ta chỉ ngừng tấn công khi ý thức rằng họ đang làm đau người khác, hãy cho LƯƠNG TÂM của họ có cơ hội được tỉnh thức.
10. Tức giận, không có nghĩa là ngừng yêu thương. Nếu được, hãy tiếp tục yêu thương người ấy trong sự tức giận của bạn. Nếu tình yêu đủ lớn, bạn sẽ có những cách thể hiện rất riêng mà không cần phải nhờ ai tư vấn. Chẳng hạn như vẫn quan tâm đến những sở thích riêng của người ấy bằng cặp mắt nhìn ...chỗ khác. P/s: Ly cà phê sáng nay, được pha trong không khí hòa bình yêu thương êm ấm. Nhưng cho dù nhà mình có khói lửa thì mỗi ngày mình cũng được uống cà phê như thế này. Đây là cách đối tác lâu năm của mình thể hiện tình yêu thương khi tức giận. Cũng không phải dạng vừa đâu nhá, vì đây là cách tạo điều kiện cho mình ngồi nhâm nhi cà phê và nhâm nhi chính mình luôn

Từ bao năm nay mình đã có thói quen tập thể dục và chăm sóc bản thân. Một đứa con hay năm đứa con thì mình vẫn tập thể dục, vẫn skincare. Riết cả nhà đều xem đây là chuyện hiển nhiên và cần được tôn trọng. Giờ mình tập thể dục thì mọi người đều tạo điều kiện, kể cả bây giờ có Ren rồi thì việc bế em sẽ có các anh lớn và ba lo. Đang tập mà em khóc thì các anh hoặc ba sẽ thay phiên nhau bế em.

Thanks for reading Webcuame! Subscribe for free to receive new posts and support my work.

Anh Rơm cuối năm rồi được nhiều thành tích học tập, ba mẹ muốn thưởng cho con. Mẹ hỏi ảnh là 'Con thấy sao nếu ba mẹ thưởng cho con membership tập gym?' Ảnh mừng quá trời, 'Dạ được vậy con cám ơn ba mẹ.' Thế là ảnh tìm hiểu, thiết kế bài tập cho mình. Xong nghiên cứu cách ăn uống cho phù hợp. Tiếp đó là làm meal plan rồi tự nấu cho mình luôn. Ảnh chuẩn bị đồ ăn cho cả tuần luôn, nên giờ mẹ không phải chuẩn bị bữa trưa cho ảnh đem đi học nữa.

Mẹ skincare mỗi sáng và tối. Ảnh thấy vậy cũng xin mẹ mua cho kem dưỡng ẩm, hỏi mẹ cách rửa mặt sao cho đúng. Ban đầu mẹ nói mà ảnh không nghe đâu, cái bàn học và bàn phím của con mà không sạch thì sẽ bị mụn, vì tay con tiếp xúc thường xuyên khi học và cũng bàn tay đó con sờ trên mặt con thì con sẽ bị mụn. Tóc con để mái che trán thì trán con sẽ bị mụn. Ảnh kêu con tắm rửa thường xuyên mà. Mẹ nói ừ nhưng con đang tuổi lớn, mồ hôi ra nhiều, nếu không kỹ thì sẽ bị mụn đó. Ảnh nói tại con thích kiểu tóc này mà (kiểu tóc xù che trán). Mẹ bảo ừ, cái đó tùy con, giờ con lớn rồi nên con được lựa chọn cách ăn mặc và kiểu tóc, nhưng mẹ thấy nó sẽ gây mụn cho con. Vẫn tiếp tục chọn kiểu tóc đó nha. Mẹ cũng không nói gì.

Và ảnh bị mụn thiệt luôn. Thế là từ đó biết nghe lời mẹ. Hỏi mẹ làm sao để hết mụn. Mẹ được dịp hướng dẫn cho ảnh cách chăm da. Xong thấy mẹ mát xa mặt mỗi sáng và tối bằng dụng cụ Gua sha thì cũng hỏi mượn làm theo luôn.

Kỳ nghỉ hè này skincare giống mẹ nên đỡ mụn nhiều rồi, da dẻ đẹp hơn. Thấy mẹ đắp nạ Viba, cũng hỏi là con đắp được hông. Mẹ nói được chớ con. Xong hỏi tiếp cái serum mụn hôm trước mẹ mua cho con, mẹ mua cho con nữa được hông mẹ, mẹ nói được luôn con.

Tại với mình chuyện chăm sóc bản thân cũng quan trọng như chuyện chăm sóc gia đình vậy, mình có vui có khỏe thì mới có năng lượng để trao đi chứ. Những bà mẹ mệt mỏi và trầm cảm là những bà mẹ chưa yêu thương mình đủ nhiều, hoặc mong đợi thiếu thực tế và thiếu sự hỗ trợ. Có người sẽ hỏi làm sao để người khác đừng đòi hỏi mình quá. Câu trả lời là hãy đặt ra giới hạn và thông báo ranh giới cho họ biết. Như mình đã thông báo (bằng hành động) là mình CẦN VÀ PHẢI TẬP THỂ DỤC nên chồng con đều hiểu. Vì vậy nếu mình đang tập mà đứa nào léng phéng lại gần chọc phá là những người còn lại sẽ nhắc nhở liền. Mình tôn trọng giới hạn mình đặt ra và cũng tôn trọng giới hạn của người khác. Mình được hỗ trợ nên cũng hỗ trợ những người sống quanh mình để họ có thể làm tốt nhất trong khả năng của mình.

Làm gương thật ra chỉ là làm tốt việc của mình thôi, chứ không có gì lớn lao.

Thanks for reading Webcuame! Subscribe for free to receive new posts and support my work.

Cứ mỗi dịp cuối năm học, nhiều cha mẹ lại bắt đầu khoe những thành tích của con, không chỉ là việc học tập mà những hoạt động khác nữa. Cũng là một người mẹ, mình hoàn toàn đồng cảm với sự tự hào đó. Ai chẳng muốn con cái thành công. Hôm nay, mình lại làm một việc khác, đó là ‘khoe’ việc con mình đã không đậu vào trường chuyên.

Tiểu bang Victoria hiện có 4 trường chuyên (selective schools):

1. Melbourne High School (trường chuyên nam) ở South Yarra

2. The Mac Robertson Girls' High School (trường chuyên nữ) ở Melbourne

3. Nossal High School ở Berwick

4. Suzanne Cory High School ở Werribee

Thật ra mình không đặt ra tiêu chuẩn hay làm áp lực cho Rơm phải thi vào trường chuyên, mà mình chia sẻ với con những lợi ích của việc học trường chuyên. Ban đầu ảnh cũng không hứng thú lắm nhưng cuối cùng vào cuối năm lớp 7, Rơm mới quyết định nói cho ba mẹ biết là ảnh muốn thử sức xem sao. So với nhiều gia đình có dự định cho con thi vào trường chuyên thì mình biết lúc đó có thể hơi trễ để chuẩn bị, nhưng điều quan trọng với mình không phải chuyện con có thi đậu hay không, mà là quyết định của con là hoàn toàn tự nguyện và khát khao của con đủ lớn để quyết tâm. Mình cho Rơm học ở một trung tâm chuyên luyện thi vào trường chuyên, học phí cũng không rẻ. Khi bắt đầu học rồi, ảnh mới nhận ra là chương trình ảnh học ở trường là ….quá dễ và quá nhẹ so với những yêu cầu cần có ở một trường chuyên. Hơi choáng váng vào tuần đầu vì sự khác biệt về mức độ học, nhưng sau đó Rơm bắt đầu cảm thấy được thử thách và từ đó ảnh học rất hăng say. Mỗi tuần Rơm đến trung tâm vào thứ Bảy, và những ngày khác trong tuần thì miệt mài học và làm bài. Gần tới ngày thi, khi ba mẹ hỏi ‘Con cảm thấy đủ tự tin để đi thi chưa?’ thì ảnh kêu là ảnh rất tự tin, xong nói là có một bạn trong lớp của con cũng đi thi, nhưng bạn đó học không bằng con, vì khi làm bài chung trong lớp, bạn không nhanh và đúng như con.Rồi ngày ấy cũng đến. Có đến tận nơi mới thấy mức độ cạnh tranh vào trường chuyên như thế nào. Mình không nhớ tỉ lệ cạnh tranh như thế nào, nhưng thí sinh thì phải đến HÀNG NGÀN trong khi chỉ tiêu chỉ VÀI TRĂM cho 4 trường. Rơm chọn thi vào Suzanne Cory High School vì gần nhà, và đây cũng là trường mà chị Karmil con bác Phương-Hồng Nhất Lê đã học.

Hết buổi thi, khi được hỏi là con có thấy tự tin không thì ảnh nói là con rất tự tin.Thế nhưng, qua 2 vòng kết quả mà Rơm vẫn không nằm trong số những người thi đậu. Điều làm ảnh cảm thấy bất mãn nhất là ‘Con không hiểu là tại sao bạn kia đậu (bạn cùng thi với Rơm), trong khi bạn ấy học dở hơn con’ và ‘Con cảm thấy thời gian con bỏ ra và tiền bạc của ba mẹ đầu tư cho con học thi là một sự lãng phí.’Mình nói với Rơm: ‘Ừ mẹ hiểu là con cảm thấy thất vọng và chán nản lắm. Con đã cố gắng và nỗ lực rất nhiều. Tuy nhiên, đối với mẹ thì đây không phải là sự thất bại của con. Mẹ thấy từ khi con quyết tâm thì con đã có nhiều thay đổi, đó là con đã kỷ luật hơn, cam kết với bản thân mình hơn. Con cảm thấy con được thử thách và bằng chứng là con dần thấy được là chương trình học ở trường thật ra quá dễ dàng với con. Mẹ thấy thực ra con được chứ không phải mất.’Ảnh nói ‘Ủa con đâu có được gì đâu? Bạn kia được chứ đâu phải con?’

Mình: ‘Con được một bài học. Đó là cách nhìn và đánh giá người khác. Giả sử bạn kia không thi đậu, mà là con, thì có phải hẳn là bạn ấy cũng đã nỗ lực giống như con không? Mẹ chắc chắn rằng không ai bước vào kỳ thi đó mà không chuẩn bị gì cả. Vậy thì điều con cần làm đó là CÔNG NHẬN sự nỗ lực của bạn đó, cũng như con công nhận rằng con đã rất cố gắng. Ở đây, mẹ không nói là ai giỏi ai dở mà là sự nỗ lực của mỗi người. Con có biết rằng có rất nhiều người là y tá, bác sĩ, nữ hộ sinh và họ giỏi hơn mẹ rất nhiều, nhưng họ thi 4 lần vẫn chưa đậu IBCLC như mẹ. Vậy có phải mẹ giỏi và dày dạn kinh nghiệm hơn họ không? Không hề đâu. Và vì mẹ biết mẹ chẳng là gì với họ nên cách mẹ học cũng sẽ khác họ một chút. Cũng giống như người bạn kia của con, có lẽ bạn ấy cũng biết rằng bình thường con vốn đã giỏi hơn bạn ấy nên cách bạn học có thể đã thận trọng hơn, kỹ càng hơn con. Còn con, có thể con vì sự chủ quan mà đã không đánh giá bạn đúng, không tôn trọng đối thủ, nên con đã sơ suất và đây là kết quả con nhận. Điều đó chẳng sao cả, nếu như con nhận ra đây chính là bài học của mình. Còn chuyện ba mẹ bỏ tiền ra đầu tư cho con, hay con đã dành thời gian ra học, mẹ thấy hoàn toàn xứng đáng và mẹ tự hào vì sự nỗ lực của con.’

Mỗi ngày, mình đều quan sát con, thấy ảnh ít nói hẳn trong hai tuần. Tiếp đó, những kỳ thi tới tấp tại trường trung học khiến Rơm bận rộn hơn. Một ngày kia, Rơm về thông báo với mẹ là được thầy Toán giao cho nhiệm vụ sửa bài cho các bạn khác trong lớp. Trong kỳ học này, Rơm tiếp tục tham gia những hoạt động ngoại khóa sau buổi học, tiếp tục học võ 5 ngày/tuần cùng với các em. Mình nói với con rằng chuyện học thuật (academy) chỉ là một phần, con còn phải trang bị những kỹ năng khác cho mình nữa, đó là những kỹ năng giao tiếp xã hội (social skills), kỹ năng sinh tồn (survival skills). Con học giỏi và xuất sắc về một môn nào đó mà con không có kỹ năng giao tiếp để chia sẻ và phụng sự những giá trị con có thì chẳng khác nào một viên ngọc bị vùi sâu dưới lòng đất và viên ngọc đó chẳng khác nào một cục đá tầm thường. Nhưng nếu một cục đá tầm thường mà được mài giũa thì có thể nó vẫn chẳng có màu xanh như ngọc bích, nhưng nó chắc chắn không còn tầm thường nữa. Nếu con bị kẻ xấu tấn công, con không thể đứng đó dùng phép toán để thương lượng mà phải xuất chiêu để tự vệ. Nếu con không từng thất bại thì con sẽ chẳng thể nào hiểu được sự thất vọng và đau khổ của những người thất bại để có thể giúp họ đứng dậy được.Hôm qua, Rơm thử thách bản thân bằng cách tham gia đấu võ và được giải nhì. Điều mình thấy được đó là thái độ của con khi đứng trước đối thủ, con thể hiện sự trân trọng với bạn và nhất là đối với bạn nữ đối thủ (Rơm đấu 5 vòng với 3 bạn nam và 2 bạn nữ). Mặc dù khi thi thì ảnh không nhân nhượng, không nhường bạn nữ đâu, nhưng cách ảnh đỡ bạn dậy, ôm bạn và xin lỗi vì làm bạn đau khiến mình rất cảm động. Rơm rất ra dáng là một gentleman, điềm đạm và chững chạc.

Cuối năm học này, Rơm là học sinh xuất sắc nhất của lớp vì sự nỗ lực toàn diện trên mọi lĩnh vực, từ việc học đến các hoạt động ở trường. Còn chuyện Rơm có thành tích gì thêm nữa ở trường thì cho đến nay mình vẫn chưa biết cho đến cuối tuần này và điều đó đối với mình không tự hào bằng việc con mình đã trưởng thành hơn.

Rơm nói rằng sang năm Rơm muốn thử sức một lần nữa cho kỳ thi lớp 10 vào trường chuyên dù mức độ cạnh tranh sẽ khốc liệt hơn nhiều so với kỳ thi vào lớp 9. Mình nói không sao, nếu con muốn thì ba mẹ sẽ đồng hành với con tới cùng luôn, bất kể kết quả thế nào.Thắng hay thua chỉ là những cột mốc trong đời, điều quan trọng là mình bước qua những cột mốc đó như thế nào và nhận ra được những giá trị còn gấp nhiều lần hơn việc thành bại. Con mình đã không đậu vào trường chuyên, và điều đó không sao cả.

P/S: Bà Ngoại nói với Rơm rằng nếu con thi đậu thì ngoại sẽ mở tiệc chúc mừng con thi đậu. Còn nếu con không đậu thì ngoại cũng sẽ mở tiệc chúc mừng con không phải học trường chuyên như bạn kia. Học trường chuyên khó lắm chứ có phải giỡn chơi đâu.

Lớp sáp/gây ở trẻ sơ sinh có tên tiếng Anh là Vernix Caseosa, hay gọi ngắn gọn lại là Vernix. Vernix là một lớp màng sinh học tự nhiên, bắt đầu che phủ da bé vào tuần thứ 25 – 28 của thai kỳ. Do đó, vào tuần thứ 28 thai kỳ, lớp màng này gần như là dày nhất. Một phần lớp màng này sẽ tan vào nước ối vào khoảng 34 tuần. Vì lý do này, những bé sinh sớm thường có lớp sáp dày hơn các bé sinh đủ tháng. Lớp sáp do tuyến bã hay còn gọi là tuyến dầu (sebaceous glans) sản xuất. Theo Haubrich, ngoài khoảng 80,5% nước và một số tế bào biểu mô, lớp Vernix còn bao gồm khoảng 9,1% protein và 10,3% lipid (chất béo).

Khi một phần của vernix tan vào nước ối, bé sẽ nuốt một ít vernix. Các thành phần protein của vernix cũng có trong sữa mẹ. Do đó, việc bé nuốt vào bụng vernix đóng vai trò như một sự chuẩn bị cho đường ruột của bé, có nghĩa là bé đã quen với sữa mẹ từ khi còn chưa chào đời.

Branched‐chain Fatty Acids (BCFA) hay còn gọi là Axit béo chuỗi nhánh (BCFA) trong vernix, phân su (phân đầu tiên của bé) cũng tìm thấy trong sữa mẹ.  Theo Dingess và cộng sự, mặc dù BCFA là những chất bình thường trong tự nhiên, nhưng chúng không có nhiều trong chế độ ăn uống của người lớn. Tuy nhiên, người ta tìm thấy rằng cho đến cuối thai kỳ, trẻ đã nuốt tầm 200 – 500ml/d nước ối, chứa  khoảng 6 miligram BCFA.

Giống như sữa mẹ, vernix là một loại kem dưỡng da đắt nhất thế giới và không một nhà máy nào có thể sản xuất giống như vậy được, vì những lý do sau (liệt kê một số):

1. Mất 9 tháng mới sản xuất được

2. Tốn nguyên một em bé  mới làm ra!

3. Nó hoạt động như lớp kháng khuẩn để bảo vệ em bé trong và ngoài tử cung

4. Nó hoạt động như chất kháng khuẩn để bảo vệ em bé trong và ngoài tử cung

5. Che chắn bảo vệ bé khi đi qua đường sinh

6. Cho phép bé tiếp nhận vi khuẩn có lợi và loại bỏ vi khuẩn có hại phát triển quá mức

7. Nó hoạt động như một lớp cách nhiệt bằng cách duy trì nhiệt độ cơ thể của bé. Đây là lý do tại sao nên tuyệt đối KHÔNG tắm cho bé ngay sau khi sinh vì sẽ phá hủy lớp cách nhiệt này.

8. Mùi của lớp vernix là mùi quen thuộc mà bé sẽ ngửi được từ cơ thể mẹ, vì thế giữ chất này sẽ giúp cho bé bình tĩnh sau khi sinh.

9. Giữ lớp vernix cũng góp phần tăng tỉ lệ cho con bú vì sự sẵn sàng hợp tác của bé khi bú mẹ

10. Đóng vai trò như một lớp kem dưỡng

Vì những lý do nói trên, quan niệm cho rằng lớp gây/sáp là môi trường cho khuẩn hại xâm nhập bé là những kiến thức sai lầm và cần nói lại cho đúng.

Với các công dụng tuyệt vời kể trên, khi tiếp da với bé, điều quan trọng là KHÔNG lau bớt để bỏ nó đi, trái lại cần thoa/xoa vào người/da bé để lớp sáp được thấm thêm vào da bé, để phát huy tối ưu những công dụng tuyệt vời đó.

Sau khi biết về công dụng tuyệt vời của lớp sáp, đã có vô số các công ty dược mỹ phẩm về ngành chăm sóc da, cố gắng nghiên cứu tìm ra công thức để sản xuất loại kem dưỡng này để giúp cho làn da được ‘hồi sinh lần hai’. Một trong những sản phẩm có thể kể đến là CREME MASQUE VERNIX của hãng BIOLOGIQUE RECHERCHE (Pháp). Một hũ kem 50gr có giá tầm $400.

Đọc đến đây, bạn có hối tiếc vì trước đây đã lỡ tắm con sớm không? Nếu bạn chuẩn bị sinh con, bạn có đành lòng lau chùi lớp kem dưỡng tự nhiên có giá hơn gấp nhiều lần $400 này không?

Nguồn tham khảo:

1. Khám phá bí ẩn về lớp sáp ở trẻ sơ sinh.

2. Haubrich, K. A. (2003). Role of vernix caseosa in the neonate: Potential application in the adult population. AACN Clinical Issues, 14(4), 457–464. 10.1097/00044067-200311000-00006

3. Dingess, K. A. , Valentine, C. J. , Ollberding, N. J. , Davidson, B. S. , Woo, J. G. , Summer, S. , Peng, Y. M. , Guerrero, M. L. , Ruiz‐Palacios, G. M. , Ran‐Ressler, R. R. , McMahon, R. J. , Brenna, J. T. , & Morrow, A. L. (2017a). Branched‐chain fatty acid composition of human milk and the impact of maternal diet: The Global Exploration of Human Milk (GEHM) Study. The American Journal of Clinical Nutrition, 105(1), 177–184. 10.3945/ajcn.116.132464 

4. Badass Mother Birther

‘Ron, Rô, NÓI TIẾNG VIỆT! Nãy giờ tiếng Anh quài à!’

Tiếng anh Hai Rơm nhắc ai thằng em, mẹ nháy mắt giơ ngón tay cái lên tỏ vẻ đồng ý. Không hề giao phó nhiệm vụ này cho Rơm mà tự nhiên ảnh đặt cho mình trách nhiệm phải làm ‘cảnh sát ngôn ngữ’ cho mấy đứa em sanh ra ở Úc này (và kể cả ảnh nữa chứ).

Hồi 2 tuổi Rơm bị chẩn đoán là ‘significant speech delay’ (chậm nói trầm trọng), nhưng ba mẹ vẫn kiên trì nói chuyện với con mỗi ngày. Vì gia đình mình sống trong môi trường đa ngôn ngữ nên từ nhỏ mình luôn dùng 2 thứ tiếng khi giao tiếp với con, câu tiếng Anh sẽ đi sau câu tiếng Việt. Ví dụ mẹ cầm trái táo và nói ‘Đây là trái táo nè con, trái táo tiếng Anh là apple’. Rơm bắt đầu nói nhiều là sau khi mình sinh Ron, và thật ngoài mong đợi của mình, Rơm nhớ được rất nhiều từ cả Việt lẫn Anh mà ngày trước ba mẹ vẫn nói hằng ngày với mình.

Giữ gìn tiếng mẹ đẻ với rất nhiều gia đình Việt ở Úc hay các nước khác không phải lúc nào cũng là câu chuyện dễ dàng nếu như điều đó không phải là thói quen. Không ít mẹ có con mang hai dòng máu (lấy chồng nước khác) than thở rằng con họ chỉ quen nói tiếng Anh mà không chịu nói tiếng Việt. Tuy nhiên mình có biết 2 người bạn lấy chồng Tây nhưng luôn nói tiếng Việt với con, một người thậm chí còn dạy chồng mình nói tiếng Việt. Trong những lần gặp gỡ, mình chỉ thấy cô vợ nói tiếng Việt với chồng, thậm chí còn tổ chức gói bánh chưng và kêu chồng gói chung nữa. Những đứa con tóc vàng mắt nâu cũng nói tiếng Việt rất dễ thương. Mặc dù vai trò của người mẹ chiếm 50% trong việc hình thành ngôn ngữ cho con, nhưng không phải ai cũng tận dụng cơ hội đó.

Tại sao trẻ không chịu học tiếng Việt? Làm sao để con em cũng yêu tiếng Việt?

Câu này rất nhiều người thắc mắc, nhưng thật ra cách làm thật đơn giản như hơi thở vậy. Hãy tự hỏi mình những câu sau:

Cha mẹ có yêu tiếng Việt không?

Cha mẹ có nói tiếng Việt không?

Cha mẹ có tự hào vì mình nói tiếng Việt không?

Rất nhiều cha mẹ Việt nhưng lại nói tiếng Anh với con, cố học tiếng Anh với con. Điều đó tốt. Tuy nhiên trong những sinh hoạt hằng ngày thì họ vẫn dùng tiếng Anh với con. Một điều cần phải chấp nhận rằng, một khi con lớn thì vốn tiếng Anh của bạn sẽ không bao giờ bằng con bạn được! Từ giọng điệu (accent) đến cách diễn tả (expression) và kể cả tư duy ngôn ngữ cũng sẽ không thể nào bắt kịp các con. Chúng ta học ngoại ngữ khi đã ‘có sạn trong đầu’ nên việc tiếp thu những điều mới mẻ có thể bị hạn chế. Thậm chí bản thân mình đây là Thông Biên dịch viên mà còn không dám cho mình đã đạt được đến trình độ của người bản ngữ (native speaker) nữa.

Trong quá trình làm việc, mình gặp không ít trường hợp phải thông dịch cho cha mẹ và con cái trong những tình huống hết sức đau lòng dẫn đến việc mất kết nối giữa cha mẹ và đứa con. Cụ thể, khi con đến tuổi dậy thì, việc mất kết nối càng nghiêm trọng hơn khi mẹ không thể hiểu khi con nói tiếng Anh và con không hiểu mẹ khi mẹ nói bằng tiếng Việt trong khi nó thấy buồn cười với vốn tiếng Anh hạn chế của mẹ, ngay cả phát âm cũng chẳng chuẩn nữa. Một số tình huống đó là con bị trầm cảm và có ý định tự tử nhưng nhà trường là nơi đầu tiên phát hiện và gọi về cho cha mẹ để cảnh báo, sau đó là các buổi tham vấn và hỗ trợ cho hai bên; thông dịch viên (là mình) được gọi tới để làm cầu nối ngôn ngữ cho hai mẹ con! Mình cũng từng được gọi đến một bệnh viện tâm thần và đến nơi, đứa con từ chối gặp mẹ ‘vì có nói gì bà ấy cũng chẳng hiểu’. Mình ám ảnh nét mặt đau khổ thẫn thờ của người mẹ. Hãy nghĩ mà xem, chính mình mang nặng đẻ đau nó, mình cho nó bú, mình tắm rửa chăm sóc nó từ khi nó còn bé xíu, mình đút nó từng muỗng cơm…để rồi bây giờ nó từ chối gặp mình!

Thật ra, nói tiếng gì không quan trọng, mà quan trọng chính là sự kết nối. Tuy nhiên, hãy thực tế một chút, nếu không là tiếng Việt thì là tiếng gì? Liệu cha mẹ Việt có nói tiếng Anh đủ giỏi bằng con mình không? Một người mình quen biết ở Việt Nam thậm chí còn đặt tên tiếng Anh cho con mình, cho con học trường quốc tế vì nhà có điều kiện mà, cho con ăn món Tây, dùng hàng ngoại.

Vậy thì nguồn gốc Việt Nam có lỗi gì?

Nếu bạn không tự hào mình là người Việt Nam, thì đừng mong con bạn cũng như vậy.

Một người tóc đen da vàng dù cho có nói tiếng Anh giỏi cỡ nào thì người đó vẫn là dân châu Á. Một người da trắng tóc vàng ở Việt Nam, dù nói tiếng Việt giỏi cỡ nào thì cũng là ‘người ngoại quốc’.

Việc trẻ em người Việt sinh ở nước ngoài có xu hướng nói tiếng Anh nhiều hơn là điều dễ hiểu vì đó là môi trường các con sinh ra và lớn lên. Nhưng làm thế nào để con nói tiếng Việt? Ngoài việc nói chuyện bằng tiếng Việt với con hằng ngày, thì khuyến khích sự tự hào vì mình có 2 ngôn ngữ trở lên là điều cực kỳ quan trọng. Có lần trong một buổi sinh hoạt gia đình, mình nói với các con là “Hôm nay mẹ làm việc ở tòa án. Các con có biết ở tòa thì ai là người có quyền lực nhất không?"

Người đầu tiên tụi nó nhắc đến ‘tất nhiên là quan tòa rồi mẹ, vì quan tòa xử án mà’.

Mẹ lắc đầu, tiếp đó là những người như ‘luật sư – vì luật sư cãi cho bị cáo’, ‘cảnh sát – vì cảnh sát bắt tội phạm’.

Cuối cùng sao nhắc tới ai mẹ cũng lắc nên tụi nó hỏi ‘Vậy người đó là ai?’

Lúc đó mình mới trả lời ‘Là mẹ nè, mẹ là người có quyền lực nhất luôn. Quyền lực hơn quan tòa, quyền lực hơn tất cả. Bởi vì chỉ có mẹ là nói được cả 2 thứ tiếng, còn mấy người kia đâu có ai nói được 2 thứ tiếng đâu. Mẹ kêu ông tòa nhắc lại lời ổng nói là ổng phải nhắc lại, mẹ kêu ổng nói ít thì ổng phải nói ít để mẹ dịch được chớ. Phiên tòa không thể diễn ra nếu không có mẹ vì không ai hiểu người khác nói gì hết. Đó thấy chưa, thấy mẹ quyền lực ghê chưa? Thế nên tụi con biết được hai ngôn ngữ là tụi con hơn rất nhiều người luôn đó. Đó là lý do tụi con cần học tiếng Việt, không những phải nói được mà còn phải đọc viết được nữa.’

Một gia đình cha mẹ là người Việt Nam nhưng đứa con thì chỉ nói tiếng Anh, có điều gì sai sai ở đây? ‘Con tôi không chịu nói tiếng Việt’ là do ai? Đừng đổ thừa đứa con, đừng đổ lỗi môi trường vì chính chúng ta cũng đang tạo ra môi trường cho con phát triển mà.

Tụi nhỏ gặp nhau nói tiếng Anh là điều dễ hiểu, vì các con đi học ở trường, gặp bạn bè cũng nói toàn tiếng Anh mà. Nhưng khi tụi nó còn trong tầm kiểm soát của cha mẹ thì việc nhắc nhở các con chính là trách nhiệm của chúng ta.

Thế nên, đừng bao giờ tự hào ‘con tôi nói tiếng Anh giỏi lắm’ vì tiếng Anh là ngôn ngữ quốc tế, ai cũng phải biết và cần biết, nên nó ‘thường’ lắm rồi. Nhiều nghiên cứu cho thấy nếu nắm bắt một ngôn ngữ cơ bản, cụ thể là tiếng mẹ đẻ, thì việc trẻ em học giỏi những ngoại ngữ khác sẽ trở nên dễ dàng hơn. Cái gốc có vững thì cái ngọn mới khỏe. Tình cờ mình đọc tin nhắn của cô bạn đồng nghiệp của chồng, cô nói tiếng Anh rất hay, y chang người bản xứ luôn, nhưng hai vợ chồng ngồi ‘dịch’ hoài tin nhắn của cổ mới hiểu cổ nói gì! Vì cô ấy dùng sai ngữ pháp, đánh vần sai lung tung luôn.

Cuối cùng, đừng bao giờ làm mất kết nối với con bằng một yếu tố ‘ngoại lai’ nào đó, đừng đổ lỗi cho hoàn cảnh hay môi trường vì chính chung ta cũng góp phần tạo ra hoàn cảnh hay môi trường đó. Tiếng Việt còn, thì còn người Việt!

Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Câu này nghe quen quá phải không? Luyện con ngủ cũng vậy. Muốn con ngủ xuyên đêm cần làm như sau:

Không cần biết bạn có mấy đứa, cứ luyện cho đứa lớn nhất nhà ngủ xuyên đêm là được. Cứ luyện cho đứa lớn nhất trước, những đứa nhỏ sẽ lấy đó làm gương.

Tối tối, sau màn chải răng rửa mặt đi tè, tất cả lên giường. Mọi người đi ngủ chỉ có mẹ còn thức để canh (thức để còn luyện chớ). Mẹ bảo đứa lớn nhất:

- Tối nay phải ngủ một giấc tới sáng luôn nghe chưa, để mấy đứa nhỏ nó noi theo. Nửa đêm mà dậy là chết với mẹ đó nha.

Rồi, mẹ ngồi đó canh, chú ý đừng có ngủ nha. Nếu đứa lớn nhất cựa quậy, mẹ cứ vỗ vỗ vô lưng nó, hoặc nắm tay nó để nó ngủ lại. Nếu nó ngủ lại thì tức là thành công, còn như vầy là coi như thất bại nè:

Nó ngồi bật dậy, và nói: - BÀ XÃ, EM LÀM GÌ VẬY? XÊ RA CHO ANH XUỐNG GIƯỜNG ĐI TOILET CÁI COI!

(Đứa lớn nhất nhà tôi U50.)

Nói tới đây là biết sự thần thánh của bí kíp này chưa, nó ghê chưa, kinh khủng khiếp chưa, vi diệu chưa, cứ làm theo đi mấy má ạ. Cứ đứa lớn nhất mà ngủ xuyên đêm từ tối tới sáng là bảo đảm mấy má luyện cho mấy đứa nhỏ ngủ dễ ẹt hà!

Người lớn còn làm gì có chuyện ngủ xuyên đêm. Nhưng người lớn là người lớn, tự ngủ lại được, hoặc nếu không ngủ được thì cũng nằm đó chứ có ọ ẹ như em bé đâu. Cách khác, có thể ra ngoài phòng khách mở ti vi lên coi, nghe nhạc hoặc nếu trời lạnh thì chạy ra ngoài múa lửa rồi chạy vô ngủ tiếp.

Em bé đâu có biết múa lửa, đâu có biết tự đi tè, đâu có biết tự ngủ lại, mà em bé thì chưa có nói nên o e ọ ẹ hay khóc e e và cần được mẹ ôm, cần cái dzú, cần đủ thứ mà.

Cái này là nghiêm túc đó, không giỡn được đâu.

Muốn con ngủ xuyên đêm hả?

Mơ mộng mãi mà mỏi mòn mù mịt Mù mịt mãi mà mỏi mòn mộng mơ

????

????

????

Nguồn: Belly Belly Nguyen N Dao dịch và hiệu đính

Các bạn nhỏ ở tuổi này rất dễ thương. Các bạn thích khám phá và thích nghịch nữa, và sẽ vứt hết đồ chơi chỉ để chạy lại ôm chầm lấy mẹ. Phần lớn thời gian thì các bạn ấy rất đáng yêu. Hầu như cả ngày mẹ sẽ cảm thấy thời gian bên con là thời gian vui vẻ nhất, nhưng những lúc khác thì mẹ sẽ không biết là mình có đang làm một bài trắc nghiệm tâm lý hay không nữa. Bởi vì trẻ ở tuổi này rất giỏi làm cha mẹ… nổi khùng. Trẻ sẽ phớt lờ tất cả những quy định cha mẹ đặt ra, nút nào cũng bấm và làm những chuyện mà cha mẹ không cho làm và dường như luôn luôn lén làm điều gì đó. Hầu như buổi chiều này mẹ cũng ráng hít thở sâu, cố gắng tìm chỗ nghỉ ngơi cho yên thân trong khi bạn nhỏ của mẹ lấy cây chì kẻ mắt vẽ lên tường thêm một tuyệt tác nữa. Liệu mẹ có cảm thấy dễ chịu hơn nếu biết rằng những chuyện các siêu quậy tí hon này làm lại thật ra lại rất quan trọng đối với sự phát triển của các bạn ấy không, thậm chí những việc này khiến mẹ muốn xì khói lên đầu? Hi vọng là vậy.

Dưới đây là những sở thích phiền toái – nhưng quan trọng – của trẻ.

Thói quen phiền toái số #1: Chơi với đồ ăn

Giờ ăn thiệt là vui quá mà! Mẹ dành hàng giờ chuẩn bị thức ăn ngon, cân bằng dinh dưỡng cho bạn nhỏ, để rồi sau đó bản hầu như không ăn miếng nào. Có chăng là vài miếng ngồm ngoàm để chui vô bụng, nhưng phần còn lại thì tri trét lên đầu, rớt xuống sàn và nhét đầy vô mũi mẹ (đừng hỏi tại sao). Tin vui là việc chơi với thức ăn thực ra là một quá trình học hỏi. Bé đang thực hiện một thí nghiệm khoa học rất tập trung về độ thô, cảm giác và mùi vị của thức ăn qua thắc mắc. Ôi, và nó có bay được không nhỉ, đương nhiên (không phải con hư đâu, nó không bay được, xin lỗi cái sàn nhà nghen). Hãy cho bé được tự do khám phá thức ăn vì điều đó thực ra giúp bé sẵn sàng ăn vài miếng. Thậm chí có một nghiên cứu còn cho rằng bé học tên thức ăn nhanh hơn nếu được chơi với với chúng vào các bữa ăn. Mấy cọng nui trên trán bé có thể chưa làm cho bé giống thiên tài, nhưng điều đó có thể giúp bé đấy.

Nghiên cứu từ trường đại học University of Iowa cho thấy trẻ thích chơi với thức ăn sẽ học nhanh hơn.

Thói quen phiền toái số #2: Bày bừa

Không chỉ giờ ăn đâu, trời ạ, các bạn ấy còn bày bừa cả ngày nếu mẹ cứ cứ để yên đấy. Hầu như các bạn chẳng yêu thích điều gì hơn là chuyện ở bẩn. Bày bừa đồ chơi, nhảy trong mấy vũng nước, chơi trò nấu ăn trong đám bùn và tri trét đủ chỗ đều nằm trong danh sách các việc bạn ấy muốn làm. Tuy nhiên, việc bày bừa đồ chơi lại rất tuyệt để các bạn ấy phát triển các kỹ năng phức tạp. Điều này đòi hỏi sự kết hợp tất cả các giác quan, cho phép trẻ thao tác các vật liệu, và hữu ích khi bé chơi độc lập, bởi vì không có mục đích cụ thể nào cả cho việc bày bừa đồ chơi. Chơi bày bừa là vui và sáng tạo, và điều này rất tốt cho các kỹ năng phức tạp cũng như sự phát triển của bé.

Thói quen phiền toái số#3: Bị mất tập trung

Nếu mẹ cần làm gì đó thật nhanh thì các bạn này là những nhân viên í ẹ nhất. Chẳng những các bạn vừa làm vừa ngủ, có mùi thum thủm như ị đùn và hễ chút lại khóc đòi mẹ mà các bạn còn dễ bị mất tập trung nữa. Thậm chí chuyện đơn giản như là bước xuống đường cũng có thể mất cả hai tiếng đồng hồ bởi vì các bạn ấy cẩn thận kiểm tra từng viên sỏi, săm soi nắp cống và chiếc lá mà các bạn ấy bước qua. Nhìn thì có vẻ như con cứ bày bừa xung quanh, nhưng thực ra con đang rất bận khám phá thế giới xung quanh, học hỏi, ghi nhớ thông tin cho sau này. Rốt cuộc, ai mà biết trước tương lai, cuộc đời con biết đâu sẽ dựa vào chuyện con biết chính xác những gì ở dưới nắp cống vào ngày đó, và rồi mẹ sẽ thấy hài lòng bởi vì con đã dành thời gian khá lâu để nhìn chằm chằm xuống dưới đó.

Thói quen phiền toái số #4: Nói Không

Sở thích chính của bạn có lẽ là sở thích nói “không.” Cụ thể hơn, từ chối làm bất cứ thứ gì mẹ bảo bạn làm. Không con không đánh răng đâu. Không con không muốn qua nhà bà đâu. Không con không thay đồ đâu. Thỉnh thoảng mẹ có cảm giác là dường như cả ngày mẹ cứ chiến đấu với một tên địch cà tưng. Thế nhưng thái độ trái ngược này thực ra lại đóng vai trò rất quan trọng với tương lai của bạn ấy. Mẹ có biết là phải mất một thời gian thì em bé mới hiểu rằng mình là một con người riêng biệt. Bé tin rằng mình là người dính liền với mẹ (á…!), đó là lý do tại sao khi mẹ bước ra khỏi phòng thì bé phát hoảng lên. Bé cảm thấy dường như mình mất mát gì đó và điều này chẳng dễ dàng gì cả. Tôi cũng sẽ rất buồn nếu mất đi một nửa của mình. Nhưng các bạn nhỏ khôn lắm, và các bạn ấy bắt đầu hiểu rằng mẹ là mẹ. Điều khám phá mới mẻ này là lý do tại sao các bạn ấy cứ hét ầm lên “Không!”; đơn giản là bạn ấy đáng cố tỏ ra độc lập và thế là trở nên phiền phức, điều này tốt mà.

Thói quen phiền toái số #5: Ăn vạ

Không may là cho dù có biết điều này thì mẹ cũng chẳng thấy đỡ xấu hổ hơn nếu lần tới bạn ấy đá đống rác kế bên kệ rau củ. Mẹ sẽ vẫn cảm thấy đỏ mặt và có cảm giác là người ta đánh giá mình, nhưng việc ăn vạ hóa ra lại quan trọng cho bạn ấy. Sở dĩ có chuyện ăn vạ là vì bạn ấy có nhiều cảm xúc quá và cần giải tỏa – chứ chưa được bình tĩnh như người lớn – do đó bạn ấy không biết làm thế nào với những cơn bão cảm xúc như vậy. Chẳng có gì hay ho nếu ai đó sợ, giận và buồn bực và cứ bức bối trong lòng, và một trận ăn vạ là cách bạn ấy giải tỏa những cảm xúc đó để cảm thấy thoải mái hơn. Đương nhiên là điều này chẳng có gì đẹp đẽ cả, nhưng lại quan trọng.

Thói quen phiền toái số #6: Loi nhoi

Mẹ biết là mẹ cũng cần những lúc được ngồi xuống uống miếng nước chứ? Tại sao đó lại là những lúc mà bạn nhỏ cứ loi nhoi vậy? Mẹ chỉ cần năm phút bình yên thôi mà! Chà, mấy bạn này có nhiều năng lượng ghê, có lẽ mẹ cũng đã biết được điều này vào giờ đi ngủ, khi mà bạn ấy vẫn chạy tới chạy lui khắp phòng không biết mệt. Và bạn cần xài cho hết mớ năng lượng ấy, có nghĩa là chạy lung tung rồi leo trèo đủ kiểu. Mẹ đừng lo quá, sau khi múa may như vậy, bạn ấy sẽ mệt và sẵn sàng ngủ thôi. Để thoải mái hơn, thay vì để bạn ấy chạy lòng vòng trong nhà thì hãy cho bản ra ngoài để khám phá. Đối phó với mấy bạn dư năng lượng này sẽ dễ hơn nhiều nếu được ra ngoài hít thở khí trời.

Thói quen phiền toái số #7: Bám mẹ

Có những ngày mà bạn ấy là đứa trẻ dạn dĩ nhất khi ra ngoài chơi, và những ngày khác thì bám theo mẹ từng bước. Có ngày bạn ấy sẽ dành cả ngày ngồi chật cứng vào lòng mẹ, không chịu rời mẹ. Điều này có thể làm mẹ bực bội, không phải chỉ vì mẹ cũng cần nghỉ ngơi mà còn vì mẹ có thể lo lắng không biết tại sao bạn ấy lại làm như vậy. Đừng lo, hành vi này là bình thường. Bạn ấy chỉ cảm thấy hơi căng thẳng vì một điều gì đó và ở bên mẹ làm bạn ấy cảm thấy an tâm hơn.

Điều phiền toái số #8: Hỏi Tại sao Trời, lại là hai chữ Tại sao.

Điều này chẳng có gì nổi bật nhưng lại khét tiếng là giai đoạn mệt mỏi của cha mẹ khi con vào tuổi này. Con hỏi tại sao vài lần để biết câu trả lời thì không có gì đáng nói, ai cũng có thể trả lời được. Nhưng rồi sau đó cụm từ tại sao cứ tiếp tục đi sâu hơn và bạn ấy sẽ vẫn tiếp tục hỏi sau khi câu hỏi không còn ý nào để hiểu nữa và rất khó để tìm ra câu trả lời cho bạn ấy. Giai đoạn này đúng là bực bội thật, nhưng bạn nhỏ đơn giản chỉ muốn tìm hiểu thêm về thế giới xung quanh thôi mà, vì vậy mẹ cứ cố gắng hết sức trả lời cho bản đi. Tò mò là một cá tính tiêu biểu, và mặc dù hiện tại làm mẹ nhức đầu nhưng trong tương lai sẽ trở nên vô giá. Nếu mẹ không trả lời được, thì hãy cùng con tìm ra giải đáp vậy.

Điều phiền toái số #9: Đọc đi đọc lại một vài quyển truyện

Mặc dù thư viện gần nhà có hàng trăm cuốn truyện thiếu nhi, bạn ấy vẫn muốn mẹ đọc rã họng có một vài cuốn. Có thể mẹ đã phát ngán tới tận cổ mấy cuốn này và nhiều khi rảnh rỗi cố tình để những cuốn ấy vào chỗ bạn ấy không nhìn thấy. Thế nhưng bạn ấy lại thích mấy cuốn này bởi vì bạn ấy biết chuyện gì sẽ xảy ra trong câu chuyện, và sự lặp đi lặp lại này quan trọng đối với việc phát triển ngôn ngữ của bạn ấy, mẹ ngán mấy cuốn này thế nào thì chuyện đọc đi đọc lại chúng lại hữu ích trong việc giúp bạn ấy giao tiếp thế ấy. T

hói quen phiền toái thứ #10: Vượt qua giới hạn

Hễ mẹ đưa ra quy định nào thì bạn ấy sẽ cố gắng vi phạm quy định đó. Dường như mẹ mất cả ngày để nói mãi những chuyện tương tự và cứ phải lặp đi lặp lại quy định đó hết lần này đến lần khác. Bực bội thật đó, và mẹ sẽ thắc mắc liệu bạn ấy có ý gì khi làm như vậy. Đúng rồi đó, nhưng không phải để làm mẹ nổi khùng lên. Tìm cách vượt rào là một phần quan trọng đối với các bạn nhỏ ở tuổi này, và giúp bạn ấy cảm thấy an tâm. Mẹ hãy tiếp tục đặt ra và giữ giới hạn cho dù phải nhiều lần nhắc nhở bạn ấy.

Tác giả: Simon Casey

Dịch và hiệu đính: Nguyen Dao

Ai nghĩ ra cái từ bú-chơi-ngủ vậy ta? Tôi nhớ là đã đọc về vụ này cách đây 15 năm khi tôi mới làm mẹ lần đầu, và từ đó tới giờ tôi vẫn thường xuyên nghe các bà mẹ bàn tán với nhau – các mẹ đọc các sách luyện ngủ cho con hoặc nghe mấy cô y tá mẫu nhi hay mấy trường luyện ngủ bảo đó là điều “phải như vậy” để luyện cho em bé tự ngủ. Và nè, chắc chắn là một số bé sẽ hợp tác tốt với chuyện đó, và một số mẹ cảm thấy thoải mái với cái quy trình mà nó đưa ra, nhưng với tôi thì toàn bộ lý thuyết này chỉ là sự trùng hợp mà thôi.

Nếu bạn lắng nghe bản năng làm mẹ của mình, dỗ con ngủ thường có nghĩa là làm những chuyện ôm ấp khi chuẩn bị lên giường – ôm, cho bú, ru, bế đi tới đi lui, vỗ - chứ không phải nhấc bổng em bé 4 tuần tội nghiệp nào đó từ tấm thảm chơi, rồi bỏ bé vào cũi rồi bước đi.

Theo kiến thức nuôi con bằng sữa mẹ của tôi thì lý thuyết bú-chơi-ngủ sai tới hai lần. Về mặt khoa học mà nói thì chúng ta biết rằng có một chất được tiết ra trong lúc bé bú mẹ giúp bé buồn ngủ - tức là chất gây ngủ tự nhiên hay còn gọi là hormone CCK. Tại sao có người lại KHÔNG muốn đưa em bé thứ này trước giờ ngủ để giúp bé ngủ dễ hơn chứ? Tôi không biết tại sao cái chuyện bú-chơi-ngủ lại trở thành thâm căn cố đế trong văn hóa của chúng ta như là cách để làm cho trẻ con lờ đi ước muốn bản năng của mình là được bú và được ấm gần bên mẹ trước khi ngủ (suy cho cùng thì chúng ta là động vật có vú mà, có con chó nào lại không muốn ngủ dưới giường nếu chủ cho phép nó chứ?). Tôi nói chuyện với vài mẹ thử cách này thì họ nói rằng mình thất bại và sau khi họ rã rời rồi thì con họ cũng không bao giờ tự ngủ được nếu như không được bú, chơi hoặc ngủ vào những giờ cố định như vậy. Liệu đây có phải là cách giúp cho người làm mẹ lần đầu tận hưởng con mình? Nó có giúp sự gắn kết của hai mẹ con không? Nó có giúp tạo ra một môi trường không căng thẳng để tránh chứng trầm cảm sau sinh không? Không, không và không.

Khi sử dụng chiến lược bú-chơi-ngủ, một mẹ bảo tôi rằng ‘Tôi thấy bản thân mình bế tắc và hai mẹ con đều kiệt sức’, người khác thì nói chuyện này đem lại ‘nhiều nước mắt và căng thẳng’ và chưa kể có người nói rằng mẹ ấy ‘đã thử làm như vậy nửa ngày nhưng không thể chịu đựng được vì tiếng khóc, và tôi cảm thấy rằng trước đây con tôi là một đứa trẻ vui vẻ và mối quan hệ mẹ con đã chuyển thành sự căng thẳng và có gì đó sai sai.’

Tuần này tôi có nói chuyện với một người mới làm mẹ, người kể lại rằng y tá mẫu nhi nói là em bé 4 tuần tuổi của mẹ ấy bị mệt quá và cần phải áp dụng cách bú-chơi-ngủ. ‘Tôi về nhà và khóc sau buổi hẹn ấy và cảm thấy mình thật tệ vì đã không dạy con mình ngủ đúng cách và vì thế con bị thiếu ngủ,’ mẹ ấy nói. Thật may mắn là mẹ này và những người mà tôi đã kể trên đã gặp gỡ những cha mẹ khác ủng hộ quyết định của họ là bỏ đi lịch bú-chơi-ngủ và họ cảm thấy hài lòng hơn nhiều.

Một lựa chọn khác là điều chỉnh chuyện này để phù hợp với mẹ con bạn. Nếu bé tự nhiên theo lịch bú-chơi-ngủ (thực ra một trong ba đứa con của tôi là như vậy!) và điều đó hiệu quả, thì cứ tiếp tục! Nhưng nếu như bé không hợp tác thì đó không phải là cách duy nhất đâu. Một mẹ tôi từng gặp đã quyết định rằng lịch bú-chơi-ngủ khó quá nên đã đổi thành bú-chơi-bú-ngủ và thành công mỹ mãn! Có lẽ chúng ta nên liên lạc với tất cả những nhà xuất bản sách về ngủ và những tờ thông tin mà mấy bà y tá đứa cho những người mới làm mẹ và cho họ biết rằng thực ra có lỗi đánh máy và đặt thêm từ ‘bú’ vào. Tất cả các bà mẹ sẽ hạnh phúc thế nào chứ? Em bé chỉ là em bé trong thời gian ngắn thôi. Hãy ôm con. Ngửi mùi con. Cứ làm những gì mà mẹ cảm thấy đúng. Con SẼ ngủ thôi.

Chiều nay Rơm đi học về, như mọi bữa mẹ đều hỏi chuyện trường lớp của ngày hôm nay.

Rơm: Mẹ ơi hôm nay có một bạn bị accident đó mẹ.

Mẹ giật mình: Ủa, accident sao con?

Rơm: Bạn đó tè ra quần đó mẹ.

Mẹ: À vậy hả, tại bạn ham chơi quá, quên đi toilet nên tè ra quần chứ gì?

Rơm: Dạ.

Mẹ: Vậy có ai cười bạn không?

Rơm: Ơ, sao phải cười? Đâu có ai cười đâu mẹ!

Mẹ: À, mẹ hỏi vậy thôi. Vì bất kỳ ai cũng có thể có những tai nạn nhỏ nhỏ như vậy, kể cả con nữa. Do đó mình không nên cười bạn nha con.

Rơm: Con không bao giờ làm chuyện đó.

Mẹ: Tốt, mẹ chỉ muốn giải thích cho con hiểu thôi. Rồi bạn đó có đem quần để thay không?

Rơm: Dạ có.

Mẹ: Con kể mẹ mới nhớ là năm nay mẹ không có bỏ quần áo vào cặp con vì mẹ nghĩ con lớn rồi nên chắc là không bị những chuyện như vậy.

Nhớ cách đây không lâu khi mẹ tập bỏ tã cho Ron. Có lần cả nhà đi chơi mà mẹ quên đem quần thay cho Ron. Ron tè ướt cả quần ngay ngoài đường. Ba lập tức trấn an Ron “Không sao đâu con, con cứ tè hết đi. Lát ba thay cho!” Rồi ba quay sang tỏ ý trách mẹ không chu đáo chứ không hề la rầy con gì cả. Có lần con tè ra giữa nhà hàng, ba cũng lập tức trấn an và còn đứng che con lại để người khác không t hấy.

Đây là những sự cố nhỏ nhỏ mà, ai cũng có thể gặp, đúng không con?

Có những lúc khó mà giữ bình tình, khó mà ôm con, hôn con, khi mà mẹ đã mệt và trong đầu thì biết bao nhiêu thứ để suy nghĩ.

Mẹ: Ron ơi, lên giường đi ngủ đi con.

Ron: Hong, con hong muốn đi nhủ (ngủ).

Mẹ: Tối rồi, mẹ còn phải làm việc nữa.

Ron: Hong, con hong muốn đi nhủ.

Mẹ: Con đi ngủ.

Ron: Mẹ ơi con bịnh rồi (giả bộ ho).

Mẹ: Bịnh thì phải đi ngủ cho hết bịnh.

Ron: Mẹ ơi con khát nước.

Mẹ: Ừ ra đây mẹ rót nước cho con uống.

(Sau khi uống nước xong thì nó nhảy cà tưng cà tưng).

Ron: Con hong muốn đi nhủ, con muốn chơi.

Mẹ: Khuya rồi con. Mẹ cũng mệt rồi. Mà mẹ cũng cần làm việc nữa.

Ron: Con muốn nghe nhạc.

Mẹ: Mẹ hát con nghe nha?

Ron: Con muốn nghe nhạc trong điện thoại mẹ.

Mẹ: (mở nhạc lên)

Ron: Hong phải bài đó.

Mẹ: Con thích bài nào?

Ron: Năm con vịt con (Five little ducks).

Mẹ: Ừ, mẹ mở rồi.

Ron: Con không thích người đó hát, con thích người khác hát.

Mẹ: Ron, haiza mẹ nghĩ mẹ sắp bực mình rồi đó. Mẹ đi làm cả ngày mệt rồi. Không lẽ mẹ tét vô đít con sao?

Ron: Mẹ quýnh đi (dám thách cả mẹ).

Mẹ: Uh, đưa cái đít đây.

Ron: Con không đưa cái đít cho mẹ.

Mẹ: Mẹ cứ lấy cái đít của nó. Đưa đây (kéo quần nó xuống tới mông).

Ron: Mẹ làm gì?

Mẹ: Mẹ cắn cái đít. Mẹ đói bụng rồi. Mẹ chưa ăn gì cả. Cái đít này ngon quá!

Rồi mẹ hun ổng, ôm ổng. Mỗi lần lên cơn giận thì mẹ lại lôi (mấy) ổng lại hun, ôm.

Rốt cuộc thì ông Ron cũng lăn ra ngủ, ông Rô thì ngủ trước đó rồi, còn ông Rơm lớn nên biết nghe lời mẹ hơn. Giữ được bình tình không dễ, nhưng giữ được rồi thì những cái khác sẽ trôi qua nhẹ nhàng hơn.

Tranh thủ chớ, mười mấy hai chục năm nữa là mấy ổng ôm gái, hun gái, theo gái rồi, và con GÁI MẸ này nằm bơ vơ tự hỏi “Tui sẽ có bao nhiêu đứa cháu nội?”

Rơm hồi xưa rất “nhát”, đi đâu cũng bám lấy mẹ, gặp người lạ là nấp sau lưng mẹ. Thỉnh thoảng người nhà có bảo nhau là “Sao thằng Rơm nhát quá! Thằng này sao nhát quá!” thì tôi đều ra dấu phản đối “Không được nói như vậy trước mặt con!”

Vì sao con nhát? Vì con chưa thể tin ai ngoài mẹ, con bám mẹ, nấp vào mẹ khi thấy người lạ vì mẹ là người làm con cảm thấy yên tâm nhất.

Sau một thời gian được mẹ dẫn đi chơi ở nhiều nhóm trẻ mà Rơm vẫn chưa cải thiện được gì mấy. Rồi đến một ngày kia… ở một nhóm playgroup nọ có tiết mục mỗi bạn xung phong đứng trước đám đông để kể chuyện hay hát gì đó, thì Rơm vẫn cứ bám chặt lấy tôi. Còn nhớ cảm giác lúc đó, nó cứ quặn quặn trong lòng thế nào ấy, nhưng tôi cố không tỏ ra bực dọc với con. Khi đó, một bạn lên hát bài “Twinkle twinkle little star” thì tôi thì thầm với con “Ah bài này mẹ con mình hay hát ở nhà nè con. Hay là con lên hát được không?” Rơm lắc đầu.

Tôi: Vậy hả, không sao con. À hay là con hát bài gì mà không bạn nào biết được không? Bài gì mà “Another day has gone” của Michael Jackson đó (Đó là bài “You are not alone” và Rơm rất thích Michael Jackson).

Mắt ảnh sáng lên và sau vài giây suy nghĩ, ảnh rụt rè giơ tay lên. Cô phụ trách lập tức mời Rơm lên. Rơm lên và chỉ hát được mỗi câu “Another day has gone” và sau đó…tịt, nhưng ảnh nhớ nhạc. Mẹ cũng chẳng nhớ lời, chỉ nhớ nhạc. Nhưng mẹ vỗ tay to nhất, cổ vũ hoành tráng nhất, các bạn và các cô cũng vỗ tay rầm rầm.

Rơm bước xuống và mẹ ôm ảnh vào lòng: “Trời ơi con hát hay quá! Mẹ thích lắm. Con giỏi quá. Mẹ rất tự hào về con!”

Đó là ngày đầu tiên đánh dấu sự tự tin của Rơm trước đám đông mà mẹ không thể nào quên (năm đó Rơm gần 4 tuổi).

Nói trước đám đông cần có thời gian để vượt qua sự sợ hãi, và sự khuyến khích của người thân và bạn bè.

Rồi khi Rơm học lớp Prep (tức là lớp chuẩn bị vào lớp 1, mới năm ngoái thôi) thì mỗi lần mẹ dắt Rơm qua đường tới trường, thì mẹ kêu Rơm nói với bác Crossing Supervisor là “Thank you very much!” nhưng ảnh nói nhỏ lắm, gần như là thì thầm thôi. Những lần đầu mẹ không nói gì, chỉ nói là “Đúng rồi đó con. Mình phải cám ơn bác ấy vì đã giúp mình băng qua đường.” Sau đó mẹ nói: “Con nghĩ là con có thể nói lớn hơn một chút được không? Bác ấy già rồi và có vẻ nghe không rõ lắm con ạ.”

Những lần sau đó, Rơm nói rất to, ban đầu là cố hết sức để nói, và chỉ nói đúng những câu mẹ bày. Mẹ lại hỏi: “Con nghĩ là con có nên hỏi bác ấy thêm gì nữa không, ví dụ như hỏi bác ấy có khỏe không nè?” Rơm nói là Rơm có thể làm được điều đó. Mẹ bảo là mẹ thấy bác ấy cũng dễ thương và thân thiện.

Nhập học lớp Prep không lâu thì cô giáo có nói với mẹ rằng cô rất lo ngại về khả năng hiểu tiếng Anh của Rơm, rằng cô nói gì Rơm cũng có vẻ không hiểu, và khi Rơm nói thì cô cũng không hiểu Rơm nói gì, rằng mẹ nên rèn tiếng Anh cho Rơm hoặc tìm người giúp.

Về nhà, mẹ hỏi Rơm là “Con có hiểu cô nói gì không?” thì Rơm nói là có. Mẹ hiểu vấn đề rồi. Rơm hiểu nhưng vì chưa tự tin nên cứ nói lí nhí, nói nhỏ quá nên cô không hiểu, cứ nghĩ là Rơm không hiểu tiếng Anh. Mẹ nói với Rơm là “Cô nói với mẹ là con rất dễ thương đó. Con là người Việt duy nhất trong lớp và con rất thân thiện với các bạn. Mẹ nghĩ tiếng Anh của con ok vì con nói chuyện khá tốt với bạn của con. Nhưng trong lớp thì nhiều bạn con ạ, nếu mình nói nhỏ quá thì cô không nghe rõ đó con. Con có nghĩ là con có thể nói lớn hơn một chút được không?” Ảnh nói “Dạ được, con sẽ nói lớn hơn một chút.” Rồi mẹ bày ảnh là nếu con không hiểu cô nói gì, con có thể nhờ cô nhắc lại, mẹ thấy cô có vẻ thích con lắm đó.

Hết Term 1, mẹ quay trở lại gặp cô và có lẽ cô đã quên những gì cô đã nói với mẹ thì phải! Cô nói là Rơm rất tự tin, rất dễ thương và Rơm không ngần ngại nhờ cô giải thích những chỗ chưa hiểu.

Bây giờ, Rơm có thể tự làm quen với bạn mới, hay nói chuyện với người mới gặp nếu mẹ cảm thấy người đó đáng tin cậy cho Rơm làm quen.

Ron cũng vậy, ban đầu cũng “nhát” như Rơm, gặp người lạ là trốn, là nấp sau lưng mẹ (thật ra bây giờ cũng còn), có lần còn sợ đến phát khóc nữa. Nhưng ai nói gì thì nói, ai chê gì thì kệ, mẹ vẫn tin con sẽ tự tin vào một ngày nào đó.

Không chỉ là chuyện tin tưởng con sẽ tự tin, mà là những chuyện như ăn uống và sở thích cũng vậy, mẹ đều tin các con có những lý do để có những sở thích đó và tôn trọng các con chứ không bao giờ nghĩ “con nít mà biết gì” vì thật ra “con nít” còn dạy cho người lớn rất nhiều điều!

Các mẹ vào Webcuame đọc một thời gian thì nhắn tin cho tôi bảo rằng sao những bài viết về Rơm Ron Rô lúc nào cũng chan chứa yêu thương, cái cách mà tôi đối xử với các con lúc nào cũng dịu dàng và bình tĩnh. Mẹ 3R có hiền thật không? Lúc nào cũng nhẹ nhàng nhỏ nhẹ với con vậy sao? Mẹ 3R đúng là một người mẹ tuyệt vời nhất thế giới. Chẳng lẽ mẹ 3R chưa bao giờ đánh con sao?

Chẳng có mẹ nào là hoàn hảo, chẳng có mẹ nào mà chưa từng bao giờ nổi khùng với con. Mẹ cũng là con người mà, cho dù mẹ có là người lớn đi chăng nữa thì cũng có những lúc mẹ muốn bùng nổ và dễ làm những việc ngoài tầm kiểm soát của bản thân.

Cái lúc mẹ giơ tay đánh con vì nóng giận, mẹ chẳng thấy đau đâu. Mẹ cảm thấy bực tức, thấy bùng nổ, thấy giận dữ. Cái giọng mẹ đổi từ phim lãng mạn sang phim ma và cuối cùng là phim hành động hoặc kinh dị. Đánh con xong, cái cảm giác giống như xem một cuốn phim thật buồn! Sự thật ngoài đời còn hơn thế nữa, đánh con xong lại ôm con, nựng con, xin lỗi con, hứa hẹn đủ điều lần sau mẹ không làm thế nữa.

Rồi lịch sử sẽ lặp lại! Lần sau mẹ đánh con, và cũng sẽ ăn năn....

Có khi, đánh con, không phải vì lỗi của con, mà của chính bản thân mình, hoặc vì đang buồn giận ai đó trong gia đình, nhất là ông chồng, bà nội hoặc bà ngoại của con.

Con bé quá chẳng chống cự lại được, chẳng nói được, lại dễ bắt nạt nên là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Con không bám, không mè nheo với mẹ, thì mè nheo ai bây giờ? Không lẽ con mẹ nheo ông bán thịt hay bà bán rau ngoài chợ sao? Mẹ là gần gũi nhất, dễ mủi lòng nhất, chăm sóc con nhiều nhất, hiểu con nhất, thương con nhất… mẹ cũng là người dễ bị con bắt nạt nhất. Nhất là thời gian đầu khi mẹ sinh em, mọi thứ dường như quá sức chịu đựng không chỉ đối với mẹ mà đối với con nữa. Trước khi giơ tay đánh con, xin mẹ hãy dừng lại vài giây: Nếu mọi việc đối với mẹ là quá tải, quá sức chịu đựng thì với con cũng thế! Mẹ sinh xong, mệt mỏi, thiếu ngủ, lại phải luôn túc trực chăm sóc cho em bé mới ra đời. Chưa hết, mẹ dễ bị tổn thương và bức xúc trước những bình luận tiêu cực về cách mẹ chăm con. Người nhà không hiểu cho thì chớ, lại còn trách móc mẹ, đổ lỗi cho mẹ chuyện này chuyện kia.

Những mẹ nuôi bú song song, dù ít hay nhiều, dù có chuẩn bị tinh thần hay không, cũng là những người dễ bị bùng nổ nhất. Tại sao không cai sữa cho bé lớn để bây giờ nó giành với em? Tại sao không tách nó ra sớm, tại sao không cho nó ngủ riêng sớm? Tại sao lại chiều con như thế, để bây giờ nó bám, nó hư?

Là một người mẹ nuôi bú song song, tôi hoàn toàn thấu hiểu những trải nghiệm của các mẹ cùng hoàn cảnh.

Nhưng cũng vì thế mà tôi muốn nhắn nhủ với các mẹ rằng: Các mẹ KHÔNG HỀ LÀM ĐIỀU GÌ SAI! Cho dù việc đúng sai có thể quan trọng hoặc không quan trọng tùy theo hoàn cảnh của từng người, nhưng việc ngưng cho bé lớn bú khi mẹ có thai em, hoặc “tách” bé ra khỏi mẹ sớm theo cái cách một số người nghĩ CHỈ LÀM CHO MỌI VIỆC TỒI TỆ HƠN. Dường như việc đổ lỗi cho người khác, cho hoàn cảnh, cho rằng phải có ai đó phải chịu trách nhiệm hoặc là người có lỗi cho một sự việc là thói quen của nhiều người. Tiếc thay, trong rất nhiều trường hợp, thì những người đó chính là những người gần gũi với bà mẹ mới sinh nhất.

Sự ghen tị với em bé mới sinh là điều hầu như khó tránh khỏi cho bé lớn trong thời gian đầu khi mẹ sinh em, bởi vì, tuy là anh, là chị rồi nhưng bé vẫn là một em bé! Việc đánh phạt bé lớn vì có những hành động xuất phát từ sự ghen ti với em chỉ là cho mọi việc XẤU HƠN mà thôi.

Khó tránh khỏi việc bé lớn ganh tị với em

Khi Rô được khoảng 4 tuần tuổi, một lần tôi đang cho Rô bú thì Ron bỗng từ đâu chạy đến dùng cả bàn tay đánh thật mạnh vào đầu em. Rô khóc tím cả người trong khi tôi ngồi đó không thốt lên được lời nào vì quá sốc! Nhưng lúc đó tôi cũng nhận ra rằng Ron cảm thấy sự quan tâm của mẹ dành cho mình đã bị giảm đi từ khi có em. Tuy đã chuẩn bị tinh thần từ trước nhưng tôi không thể lường trước hành động này của Ron. Còn nhớ, khi ấy tôi ôm cả hai thằng vào lòng vừa nói vừa khóc: “Con ơi con đánh em tội em quá. Em còn nhỏ quá con ơi. Tội em quá nè, em khóc quá nè. Sao con đánh em vậy? Em nhỏ xíu nè con có thấy không? Hồi xưa con cũng nhỏ xíu giống y em bây giờ nè, em bú giống y như con hồi nhỏ nè. Hồi xưa mẹ cũng sinh con ra giống như sinh em nè. Đó, con thấy em khóc tội không con? Con đừng đánh em nữa nghen con, em đau lắm, mẹ buồn lắm đó!” Dường như bản thân Ron cũng còn thấy sốc vì chuyện mình làm nên ảnh im re, mặt mày ngơ ngác mà cũng hối lỗi vô cùng.

Biến cố đó làm tôi nhận ra rằng nhu cầu được gần mẹ của Ron lúc nào cũng thế. Con càng lớn, không có nghĩa là con bớt cần mẹ hơn và việc đánh em vì ghen tị là một tiếng chuông cảnh báo cho cha mẹ để cha mẹ điều chỉnh lại cách hành xử với con. Từ hôm đó, tuy mẹ còn mệt sau khi sinh, nhưng mỗi lần Rô bú thì Ron cũng được bú mẹ. Thật ra, đó không phải là cách “chiều con” để con “muốn gì được nấy” mà đó chính là những cơ hội để tôi nói chuyện với con nhiều hơn. “Mẹ cho con bú chung với em vì mẹ biết con thích bú mẹ. Con thương em nên muốn được gần em. Đó, con vuốt má em đi, nhẹ nhẹ thôi nha con. Nhẹ như thế này nè…” “Con có biết không, em bé còn nhỏ quá, chưa ăn được như con, nên em cần bú mẹ nhiều hơn con để em lớn và chơi với con. Con bú tí xíu thôi nhé, rồi ăn cơm cho no nhé con. Đây, con thấy không, bàn tay em nhỏ xíu à, tay con lớn hơn vì con làm anh mà…” Ban đầu ảnh không chịu nghe đâu, nhưng ngày nào mẹ cũng nói như vậy nên ảnh thấm. Đừng nghĩ con nít “không biết gì” nên coi thường khả năng tiếp nhận của con.

Đó là lần đánh em duy nhất của Ron. Kể từ đó trở đi, mỗi lần hai đứa bú chung thì cho dù thằng em có đạp có đá, có giựt tóc thậm chí móc cả ngón tay vào mắt thì Ron vẫn im re chịu đựng, tay nắm tay em trìu mến. Có khi, hai thằng cùng vỗ tay bộp bộp vào vú mẹ rồi khúc khích cười. Những giây phút đó sẽ không bao giờ quay trở lại.

Vì vậy, lời khuyên dành cho các mẹ là, hãy điều chỉnh hành vi của mình trước, rồi mới thay đổi được con. Học cách nhận ra những dấu hiệu cảnh báo là cách tốt nhất để điều chỉnh mình trước khi thiếu kiềm nén mà đánh con.

• Bạn cảm thấy mình dễ xúc động, buồn vui không kiểm soát được.

• Bạn hoang mang và khó đưa ra quyết định. Trong trường hợp của người mẹ mới sinh con, liệu cai sữa cho bé lớn có phải là giải pháp? Mình đã sai vì không “tách” con ra từ sớm ư?

• Bạn dễ bực tức và cảm thấy oán trách ai đó. Sự bực tức và cảm giác oán trách khiến bạn muốn làm gì đó để những người mà bạn cho rằng góp phần đem lại cảm giác đó phải cảm thấy hối lỗi, nhưng bạn không thể làm gì họ nên phải có ai đó để bạn “xả rác”. Trong trường hợp đó, thật buồn, đó chính là bé lớn của bạn.

• Bạn mệt mỏi và hệ miễn dịch của bạn đang suy yếu.

• Bạn không thể thư giãn được.

• Bạn khó ngủ, và hay thức giấc với những cảm giác ray rứt.

Đừng tự trách mình vì những cảm giác và suy nghĩ tiêu cực đó, mà trước hết, cần chấp nhận sự tồn tại của những điều mà bạn cho là tiêu cực đó. “Tôi cảm thấy bị tổn thương.” “Tôi cảm thấy tức giận, tôi cảm thấy tôi lẻ loi quá, không ai hiểu tôi cả.” Việc trách móc bản thân hay người khác thật ra chẳng đem lại cho bạn ích lợi gì cả! Điều chúng ta cần thay đổi, là HÀNH VI của mình. “Tôi có thể tức giận, nhưng tôi không nên đánh con để bớt giận, để rồi tôi lại ăn năn vì điều đó.” Nếu không đánh mắng con, thì tôi cần làm gì đây?

Dưới đây là vài cách:

1. Nói chuyện với ai đó. Bạn đang có một túi rác và bạn cần tìm thùng rác để xả. Xả rác không đúng chỗ sẽ làm ô nhiễm môi trường và có khả năng chính bạn lại phải đi dọn đống rác lớn hơn!

2. Hãy viết ra giấy! Thông thường tôi viết ra, và hầu như chẳng bao giờ đọc lại. Nó chẳng vui vẻ gì, nhưng việc viết ra giấy cũng giống như việc “xả rác vào thùng rác” vậy. Chẳng ai buồn mở thùng rác ra xem sau khi đã vứt rác vào đấy.

3. Nếu bạn cảm thấy dường như giới hạn chịu đựng của mình sắp hết, hoặc có ý định chuẩn bị đánh con, hãy lập tức tự “cách ly” mình ra khỏi con hoặc cho con vào chỗ an toàn. Nếu không có một chỗ riêng tư nào, hãy vào toilet hoặc nhà tắm, đóng cửa lại. Chẳng có gì thú vị khi vào toilet thì hãy vào nhà tắm, soi gương và xem cái bản mặt mình lúc giận nó xấu xí cỡ nào! Ôi, tôi đâu đến nỗi thế! Thậm chí khi tôi mang bầu, tôi mập ú ra và da thì rạn, tôi vẫn còn tươi tắn mà. Khi vào chỗ riêng tư rồi (toilet hoặc nhà tắm), hãy cho mình vài giây hít thở và xác định cảm giác của mình. “Tôi giận,” “Tôi buồn”. Có mẹ hỏi là trong lúc bực bội như vậy, làm sao đủ lý trí mà ngăn ngừa? Kinh nghiệm là: chuẩn bị tinh thần trước, nhận biết trước để khi gặp chuyện là làm thôi.

4. Hãy nghĩ về những điều tích cực. Bạn oán trách ông xã hoặc bà nội bà ngoại của em bé sao? Hãy nghĩ xem họ làm điều đó xuất phát từ ý định nào? Dẫu sao, khi có chuyện gì xảy ra với bạn, thì họ vẫn sẽ là những người ở bên cạnh bạn vô điều kiện. Chuyện họ trách giận bạn vì bạn đã không làm theo điều họ mong muốn cũng là vì họ cảm thấy chính mình cũng gặp khó khăn. Tuy nhiên, thay vì nhận thức được điều đó, cũng giống như bạn, họ muốn ai đó phải là người chịu trách nhiệm về chuyện đã xảy ra. Vì vậy, người thân cũng đang gặp khó khăn chứ không riêng gì bạn đâu!

5. Chăm sóc bản thân mình. Cho dù ai đó có bảo rằng bạn là một người mẹ đoảng nhưng không ai có thể thay thế vai trò của bạn đối với con. Lời nói rồi cũng qua nhưng đòn roi dành cho con sẽ là vết thương không chỉ cho con mà cho chính bạn nữa. “Tôi không nhớ bao nhiêu lần tôi đã ôm hôn con, âu yếm con; nhưng tôi nhớ rất rõ những lần tôi giơ tay đánh con và khuôn mặt thơ bé sợ hãi của con làm ruột tôi thắt lại.” Đây chẳng phải là tâm sự của nhiều mẹ đó sao?

6. Tha thứ cho mình. Không ai là hoàn hảo cả, tha thứ cho mình, nhưng đừng quên lỗi lầm đó.

Không phải bà mẹ nào cũng đủ bản lĩnh để cư xử tốt đẹp trong mọi tình huống. Nếu đó là bạn, hãy chấp nhận sự hạn chế của bản thân. Sự học hỏi chỉ dừng lại với những người luôn tự cho mình là đúng. Làm mẹ cũng thế, nếu bạn thấy mình chưa tốt, bạn sẽ cố gắng làm sao cho tốt và nỗ lực để chăm sóc con và chăm sóc bản thân mình tốt nhất.

27/02/2016

#Ron

Mẹ đang cho em Rô bú. Ron thấy vậy cũng muốn trèo vô.

Ron: Mẹ ơi, anh Ron muốn bú dzú.

Mẹ: Ron đợi chút xíu nữa đi. Em bú xong rồi Ron bú. Hồi nãy Ron ăn rồi, em chưa ăn.

Ron: Ron đợi chút xíu nữa. Ron bú tội nghiệp em bé.

Ngó cái điệu bộ vừa thèm vừa thương em, mẹ thấy tội nghiệp nên mẹ kêu Ron vô bú với em cho vui. Hai thằng đè mẹ muốn xẹp lép mà nhìn hai bàn tay mân mê nhau thấy thương quá, dù thỉnh thoảng mẹ phải ngăn tay em Rô thò tay lên giật tóc Ron.

#Rơm

Chiều, mẹ vừa hút bụi & lau nhà xong, đang ngồi thở thì Rơm nói: Mẹ ơi mẹ chơi với con đi!

Mẹ: Mẹ mới hút bụi xong mệt quá, chút nữa mẹ chơi nghen.

Rơm: Con muốn mẹ chơi bây giờ à.

Mẹ: Hứ, Rơm có thương mẹ không vậy? Mẹ hút bụi lau nhà mệt quá, không thèm hỏi mẹ có mệt không, không thèm lấy nước mời mẹ uống gì hết à, mà đòi mẹ phải chơi!

Rơm: Hehe mẹ có mệt không? Mẹ uống nước nghen?

Mẹ: Mẹ mệt, cám ơn con mẹ uống rồi. Mà bây giờ mẹ chưa chơi với con được.

Rơm: Vậy thôi con ôm mẹ một cái nghen!

Mẹ: Ừ, được chứ.

(Ảnh chạy lại ôm mẹ)

Tối, mẹ đang cho Ron ngủ thì Rơm nói: Mẹ ơi mẹ ru em ngủ xong thì mẹ nằm với con chút xíu nghen.

Mẹ: Ừ, lát mẹ qua.

Em Ron ngủ, mẹ qua nằm với Rơm, rồi mẹ nói: Con có thích mẹ ôm con vầy không?

Rơm: Dạ con thích chứ. Con thích quài quài luôn!

Mẹ: Thiệt không đó? Mai mốt con lớn rồi con không thích nằm với mẹ sao?

Rơm: Cái inner love của con nó làm cho con thích nằm với mẹ quài luôn (mẹ không biết ảnh lấy cái từ “inner love” ở đâu ra, vì mẹ chưa bao giờ nói với ảnh).

Mẹ: Inner love là sao?

Rơm: Là tự nhiên trong mình con nó thích vậy đó!

Mẹ: Ờ vậy hả, mà tại sao con thích nằm với mẹ vậy, thích mẹ ôm vậy?

Rơm: À tại gì mẹ có cái dzú đó, đụng vô nó đã đã. Mẹ biết không, hôm bữa con lấy cái dzú ịn vô mắt thấy nó ấm ấm.

Mẹ chưng hửng, tưởng ổng nói gì đó hoa mỹ lãng mạn lắm, ai ngờ cuối cùng là do cái dzú.

Nhưng con nít, nghĩ sao nói vậy, mẹ thương. Mẹ cầm bàn tay của ảnh lên hun, rồi nói “Rơm sắp bự bằng mẹ rồi nè, tay con gần bằng tay mẹ rồi nè.”

Vậy mà thỉnh thoảng buổi tối, mẹ vẫn bế Rơm vào toilet cho Rơm đi tè.

Không biết mẹ sẽ bế con được bao lâu nữa, nên thôi mẹ cứ bế.

Mà không biết mẹ nằm với con được mấy cái chút xíu nữa, nên mẹ cứ nằm.

Những ngày cuối tuần thật ra là những ngày bận rộn nhất của tôi, phải giặt ủi, dọn dẹp đủ thứ. Nhưng không chỉ có thế, cứ mỗi 10 tuần thì con lại nghỉ học 2 tuần. Đối với nhiều cha mẹ, đây thực sự là “ác mộng đêm hè” dù rằng cái chữ “ác mộng” chỉ là nói cho vui thôi. Con nghỉ học chứ cha mẹ có được nghỉ ngày nào đâu.

Có một câu mà ngày nào con cũng nói với tôi: “Mẹ ơi, mẹ chơi với con đi!” Lời nài nỉ này đem lại cho tôi nhiều cảm xúc lắm. Thú thật, có lúc tôi thấy thật phiền phức vì mình đang mệt, chỉ muốn đặt lưng xuống chợp mắt một chút thôi. Có lúc tôi thấy giống như mình bị đòi nợ. Có lúc tôi thấy tôi chẳng có tâm trí và hứng thú gì cả. Nhưng có một cảm giác nó khiến tôi sợ hơn hết: “Mình còn chơi với con được bao năm nữa?”

Có người bạn kể với tôi rằng do ham làm ăn nên cái lúc giật mình nhìn lại thì con đã lớn rồi, bước vào tuổi teen mất rồi và con bắt đầu không thích gần cha mẹ nữa. Thậm chí chị cũng không có thời gian để chụp những bức hình ngộ nghĩnh thời thơ bé của con. Chị bảo chị cảm thấy tiếc vô cùng, tiếc lắm. Chị nói có lần người hàng xóm đem qua cho chị một cái USB có chứa hình con của chị và con của người ấy, chị nhận món quà mà rưng rưng trong lòng. Tuổi thơ của con đi qua rồi, và mãi mãi không bao giờ trở lại. Cũng may, nhờ người bạn hàng xóm tốt bụng kia mà chị giữ lại được những khoảnh khắc vô giá ngày thơ ấu của con.

Tại sao nhiều cha mẹ dành hàng giờ trên mạng, thậm chí tham gia vào một cuộc chém gió và đấu đá hăng say, tấn công một người nào đo mà mình chưa hề gặp mặt; hoặc ca ngợi một thần tượng nào đó mà chắc gì đời này họ sẽ được gặp... mà quên rằng con mình đang cần có ai đó chơi chung. Chỉ là CHƠI thôi mà!

Một buổi sáng lo cho bọn trẻ ăn xong, tôi ngồi xuống tranh thủ ăn hết phần sáng của mình thì Rơm đến gần nói: “Mẹ ơi mẹ chơi với con đi!” Tôi trả lời: “Con không thấy mẹ đang ăn à? Con phải đợi mẹ ăn xong đã chứ!” Nhìn thằng bé lủi thủi đi chỗ khác, tôi cảm thấy có lỗi với con, tại sao mình không nói câu nào nhẹ nhàng hơn được nhỉ. Sao mình không nói: “Mẹ đang ăn con à. Mẹ phải ăn để có năng lượng chơi với con chứ. Con chơi trước đi, mẹ ăn xong sẽ chơi với con.”

Hôm đó hai mẹ con chơi trò bán hàng, con là người bán và mẹ là người mua, có dịch vụ giao hàng nữa. Bỗng dưng tôi nhớ thời thơ bé của mình, tôi thích chơi “đồ hàng”, tôi có bộ chén đĩa nho nhỏ, bộ nồi nho nhỏ; “đồ ăn” là hoa dâm bụt, lá mồng tơi xắt nhỏ ra... Thật thích... Nhắm mắt lại tôi nhớ hồi mình bằng tuổi con, mình cũng thích chơi những trò như vậy. Nhưng tôi không có ký ức gì về chuyện cha mẹ tôi có chơi với tôi hay không, tôi cũng không nhớ là ngày xưa tôi có nài nỉ cha mẹ tôi chơi với tôi hay không. Có lẽ là không. Vì tôi nhớ ngày ấy cha mẹ đi làm cả ngày, chỉ mình tôi với hai đứa em, cơm nước tự nấu, tự đi chợ.

Tôi chỉ nhớ đến cuối tháng là tôi được thưởng hay bị phạt sau khi tôi đưa cho ba tôi xem cuốn số liên lạc mà thôi. À, có một kỷ niệm duy nhất vào năm tôi 6 tuổi, bằng Rơm bây giờ; ba tôi chơi trò “rồng rắn lên mây” với ba chị em tôi. Mấy chục năm rồi mà ký ức ấy vẫn không phai.

Đôi khi chúng ta vì sự bận rộn của cuộc sống mà quên mất rằng con mình cũng bận rộn với thế giới của chúng. Hãy dừng lại một chút, và chơi với con đi! Hãy nhìn cái thế giới trong trẻo trong mắt bọn trẻ để biết rằng chúng ta đã từng lớn lên như thế. Biết rằng có những lúc mình mệt mỏi lắm, nhưng bất cứ khi nào có thể, hãy CHƠI với con và bước vào thế giới hồn nhiên của chúng.

Hãy nhìn vào thế giới đó, chẳng phải đó là những gì ta vẫn thường ước ao: “Ước gì tôi cứ vô tư như đứa trẻ, để những lo lắng muộn phiền chỉ là chuyện của người lớn!”

“Một nách 3 con” thì đương nhiên buổi tối là thời điểm vàng để mẹ có thể làm những việc mẹ muốn nhưng chưa làm xong trong ngày rồi nhỉ? Còn lâu.

Bà Ngoại kể ngày xưa nuôi 3 đứa con, hễ một đứa bệnh là 3 đứa bệnh, đuối còn hơn lọt xuống suối. Mẹ thì chưa đến nỗi lọt suối, cả ngày múa may như vậy nhưng nói thiệt mẹ chưa than tiếng nào cả. Xin với Sếp nghỉ nguyên tháng này không phải làm việc on site, nhưng việc được giao thì mẹ đã làm xong đâu. Vì vậy mẹ làm mỗi ngày một ít. Ban ngày làm được rất rất ít, vì vậy ban đêm mẹ mong là có thể làm được nhiều hơn, sau khi các con đã ngủ.

Anh Rơm ho trước, rồi tình thương mến thương trao con “virus ho” cho 2 thằng em chơi chung. Kết quả là cả tuần nay sáng nào cũng có nguyên bầy chó con sủa nhao nhao trên giường mẹ. Sáng nào cũng vậy hết đó. Rô có chút xíu mà cũng bày đặc ho sù sụ. Mẹ nói thiệt, chẳng ai mừng vui khi con ho cả, nhưng mẹ nghe cái giọng ho của Rô, mẹ yêu lắm! Cứ như con chó con vậy.

Tối qua Ron sốt, mẹ phải cho uống thuốc Panadol, tối nay cũng thế. Con không khỏe nên quấy khóc hơn. Gì chứ đến đêm thì phải có mẹ. Có đêm mẹ chạy từ giường này sang giường kia như con vịt, hết thằng anh rồi tới thằng em. Đặc biệt khi chúng nó bệnh thì phải ngủ riêng, ngủ chung thì nhao nhao cả đêm chắc mẹ khùng quá.

Ron lớn rồi nên cũng dễ, còn Rô thì hễ mẹ đặt em vào cũi thì lại bật dậy đòi mẹ. Mẹ bế lên giường nằm cho bú, bú ngủ rồi mẹ bước đi thì đánh hơi ra ngay. Thế là mẹ đành nằm xuống cho bú tiếp. Cứ thế không biết bao nhiêu lần. Ai bảo con lớn rồi thì cai ti đêm để con ngủ thẳng giấc hả? Khỉ mốc! Ừ, ai biểu mẹ mày chiều con chi, khổ đừng có than. Mẹ nghe nhiều những câu nói như thế rồi. Nhưng kệ. Việc chưa xong, nhưng mỗi lần nằm xuống cho con bú thì mẹ có cơ hội ngả cái lưng xuống giường. Xong việc hôm nay, có tiền hôm nay, nhưng không thể có mọi thứ được!

Nhiều lúc buồn cười lắm, mẹ kéo cái ti ra, thế là nó quờ quạng tới ngay. Mẹ tụt xuống giường thế là cái đầu nó ngóc ngay hướng mẹ định “trốn”. Nhiều lúc mẹ nghĩ, ủa, có một bộ phận trên người tôi mà hơn 6 năm nay hình như tôi không có toàn quyền sử dụng nhỉ? Cứ như tôi đi mượn của ai đó.

Ừ thì mượn mà, nên việc hôm nay mẹ cứ để ngày mai, để mai tính vậy. Có những đêm chạy ra chạy vô với con hết cả hứng làm việc, mẹ thay đồ ra ... tập thể dục cho rồi. Chưa nói gì đến cân nặng sau khi sinh, mẹ thấy từ ngày mẹ tập thể dục đều đặn thì cơ thể dẻo dai hơn. Tuy mẹ sinh 3 đứa rồi nhưng sau này nhờ biết cách tập và duy trì tập nên mẹ hiếm khi bị đau lưng.

Việc hôm nay mẹ cứ để ngày mai, vì ngày mai tuổi thơ của con sẽ bớt đi một ngày.

Sáng hôm qua 29 Tết, thấy chỗ bếp có nhang đèn, Rơm hỏi: “Ủa mẹ cúng gì vậy mẹ?” Mẹ nói là cúng rước Ông Táo về nhà mình và sau đây là câu chuyện về ông Táo.

Rơm: Mẹ ơi Ông Táo ở đâu?

Mẹ: Ông Táo ở trên trời con ạ.

Rơm: Ông Táo ở trên trời là chỗ nào? Có phải chỗ những đám mây không?

Mẹ: Ừ.

Rơm: Ông Táo đi lên trời bằng gì vậy mẹ?

Mẹ: Ông Táo cưỡi cá chép con ạ.

Rơm: Ủa sao cá mà biết bay?

Mẹ: Ừ con cá này đặc biệt lắm, nên nó biết bay con ạ.

Rơm: Ông Táo là con trai hay con gái vậy mẹ?

Mẹ: Có cả con trai con gái con ạ.

Rơm: Vậy Ông Táo con gái tên là gì?

Mẹ: Con gái tên là bà Táo, con trai tên là ông Táo.

Rơm: Mẹ ơi Ông Táo có đi ị không?

Mẹ: Có chứ con. Ngày nào Ông Táo cũng đi ị.

Rơm: Ông Táo ị ở đâu vậy mẹ?

Mẹ: Ông Táo ị trong toilet chứ.

Rơm: Toilet nào? Toilet của ông Táo hả mẹ?

Mẹ: Ừ đúng rồi con.

Rơm: Rồi ông Táo rửa đ*t bằng gì?

Mẹ: Bằng gì ta? Mẹ không nhớ. Con nghĩ bằng gì?

Rơm: Chắc bằng cái cloud quá.

Mẹ: Ừ mẹ cũng nghĩ vậy.

Rơm: Ông Táo bay có nhanh không mẹ?

Mẹ: Nhanh chứ con.

Rơm: Nhanh bằng gì?

Mẹ: Mẹ nghĩ vậy thôi chứ mẹ không biết nhanh bằng gì con ạ.

Rơm: Con nghĩ là nhanh hơn xe Formula 1 luôn, chắc nhanh bằng máy bay quá mẹ.

Mẹ: Ừ đúng rồi. Vậy mà mẹ không nghĩ ra.

Rơm: Ông Táo có qua Úc không mẹ?

Mẹ: Ừ có, Ông Táo muốn đi đâu thì đi con ạ.

Rơm: Ông Táo nói tiếng Việt hay tiếng Anh vậy mẹ?

Mẹ: À, cái đó mẹ không biết nữa. Theo con thì sao?

Rơm: Con nghĩ ông Táo biết nói tiếng Anh chút chút thôi à.

Mẹ: Ờ mẹ cũng nghĩ vậy. Nói chút chút thôi.

Rơm: Ông Táo nhìn giống ai vậy mẹ?

Mẹ: Ông Táo nhìn giống ông già đó con.

Rơm: Ông già nào?

Mẹ: Để lát nữa mẹ mở hình cho con coi.

Rơm: Con muốn mẹ mở cho con coi bây giờ.

Đang làm không luôn tay mà nó cứ hỏi lia lịa như vậy nên mẹ đành mở điện thoại vô Google gõ “Ông Táo” cho nó coi cho rồi. Tưởng xong chuyện chứ.

Rơm: Ủa đây là Ông Táo đó hả mẹ? Sao Ông Táo già dữ vậy mẹ?

Mẹ: Ừ Ông Táo già lắm con ạ.

Rơm: ÔNG TÁO GIÀ MÀ SAO CHƯA CHẾT?

Mẹ: Ờ… Ông Táo không có chết con ạ.

Rơm: Mẹ nghĩ là ông Táo có thiệt hong?

Mẹ: Thiệt chớ.

Rơm: Con nghĩ là Ông Táo có magic đó mẹ.

Mẹ: Ừ mẹ cũng nghĩ vậy.

Rơm: Vậy Ông Táo có biến ra đồ ăn được hong mẹ?

Mẹ: Không đâu con.

Rơm: Ủa sao mẹ nói Ông Táo có magic mà?

Mẹ: Ừ thì ông Táo có magic nhưng đâu phải cái gì cũng làm được. Ông Táo là người cai quản cái bếp này nè, nhờ có Ông Táo mà mình có lửa để nấu đồ ăn quanh năm. Hôm bữa mình đưa Ông Táo về trời để báo cáo lại với Ông Trời là trong năm qua nhà mình có gì làm gì nè, Rơm có giỏi có ngoan không nè, có thương em không nè….

Rơm: Cái đó con nhớ rồi, mẹ nói cho con rồi. Mẹ ơi sao con cá của Ông Táo nó không vô nhà mình?

Mẹ: Vô nhà mình chi con?

Rơm: Thì chở ông Táo vô nhà mình chơi cho vui.

Mẹ: Ờ há. Mẹ cũng không biết nữa. Mà nhà mình chật quá, con cá nó bự chắc vô không nổi đâu.

Rơm: Vậy thì cho nó ở ngoài đợi, mình Ông Táo vô thôi.

Mẹ: Ừ ha. Thôi mẹ nấu xong rồi, bây giờ mình ăn trưa nghen con.

Rơm: Mẹ ơi Ông Táo tới chưa? Ông Táo có ăn với mình không?

Mẹ nghĩ trong bụng: BỚ ÔNG TÁO! ÔNG TÁO TỚI CHƯA? HÚ HÚ HÚ….

Nói thiệt mẹ làm bao nhiêu việc cũng được, nhưng vừa làm việc vừa trả lời những câu hỏi của Rơm mẹ mệt quá xá con ơi. Câu chuyện về Ông Táo tới đó chưa chấm dứt đâu, Rơm hỏi tới tấp, hỏi quá chừng hỏi. Nhiều lúc mẹ bí rị luôn, vì hễ mẹ cố gắng kể chuyện Ông Táo (và tùm lum ông khác nữa) thì con lại có những câu hỏi làm mẹ ngắc ngứ luôn. Hôm nay mồng Một tết, rơi vào thứ hai nên con phải đi học. Mẹ nói chiều nay con đi học sẽ mặc đồ đẹp rồi mẹ con mình sẽ gọi điện về chúc tết Ông Bà và mọi người.

Tưởng tượng một ngày kia bạn được “chuyển công tác” đến một hành tinh lạ, nơi mà không ai hiểu ngôn ngữ của bạn nhưng bạn có thể cảm nhận ngôn ngữ của cư dân bằng biểu hiện trên khuôn mặt của họ, ngôn ngữ cơ thể họ và mức độ trầm bổng khi họ nói. Chỉ là cảm nhận thôi vì bạn không có khả năng diễn giải bằng ngôn ngữ của bạn.

Bạn được trang bị phương tiện giao tiếp duy nhất đó chính là tiếng khóc. Đương nhiên, để tồn tại nơi hành tinh mới thì bạn cần có vũ khí. Vì tai nạn chỉ xảy ra khi ăn nên bạn có 3 vũ khí: ngậm chặt miệng nếu bạn không thích ăn, ngậm thức ăn khi bạn bị buộc phải ăn và ói ra nếu bạn vẫn bị buộc phải ăn dù sau khi đã sử dụng hai vũ khí vừa nêu. Do đó, ói là vũ khí cuối cùng của bạn.

Về sức vóc thì bạn vô cùng nhỏ nhắn với họ nên không có chuyện bạn sẽ đánh lại họ.

Bạn hiểu tôi đang muốn liên tưởng đến vấn đề gì rồi chứ? Đó chính là chuyện ăn uống của bé.

Nếu đứa trẻ nào cũng ăn hết mọi thứ mà người lớn đưa cho ăn thì bé sẽ bị bệnh rất nguy hiểm (tưởng tượng nếu bạn thổi một quả bóng quá to, thì nó sẽ vỡ, đúng không?) Chính vì vậy mà bé phải có “chiến lược” để chống lại việc phải ăn quá nhiều thức ăn trong khi không có nhu cầu. Tôi cho rằng đây là điều may mắn.

Vũ khí đầu tiên bé sử dụng là ngậm chặt miệng và quay đi chỗ khác. Rõ ràng, bé đang giao tiếp đấy chứ. Nhưng hành động này còn to hơn gấp nhiều lần lời nói “Con không muốn ăn/Con no rồi/Con không thể ăn nữa”.

Nếu người mẹ tiếp tục cho bé ăn bằng cách khuyến khích/dọa nạt/làm trò (mở ti vi cho bé xem, làm bé mất tập trung, thậm chí tôi từng chứng kiến có người còn bịt mũi bé lại để bé phải há miệng ra để thở rồi đút thức ăn vào miệng bé) thì bé sẽ dùng vũ khí thứ hai. Đó là ngậm chặt thức ăn vào miệng mà không chịu nhai hay nuốt. Một số bé chỉ nuốt mà không nhai (hậu quả như thế nào đối với vấn đề tiêu hóa thức ăn thì thiết nghĩ tôi không cần phải nhắc đến trong bài này).

Sau bao nỗ lực để cho mẹ/người chăm sóc biết rằng mình không muốn ăn nữa mà bé vẫn tiếp tục bị cho ăn thì vũ khí cuối cùng sẽ được sử dụng. Đó chính là ói. Bằng cách này hay cách kia bé sẽ ói ra lượng thức ăn dư thừa ấy, hay thức ăn mà bé không thích nhưng bị buộc phải ăn.

Làm cha mẹ, ít có người chưa từng trải qua cảm giác chứng kiến cảnh con ói như vòi rồng chỉ sau khi ăn. Ngoài các vấn đề về sức khỏe chẳng hạn như hệ tiêu hóa suy yếu khi đang bệnh thì bé ói sau khi bị ép ăn khá phổ biến. “Hiện trường” sau vụ ói thì người dọn dẹp là ai chắc tôi cũng không cần phải nhắc, nhưng cái cảm giác mệt mỏi (thậm chí kiệt sức) là của cả hai mẹ con. Người mẹ sau bao nỗ lực nấu ăn, cho con ăn, làm mọi cách để con ăn mà bây giờ con ói ra hết; còn con sau bao nỗ lực giao tiếp cho mẹ biết rằng con không thể ăn nữa mà bây giờ đành phải ói ra hết để cảnh báo…mệt mỏi về tinh thần lẫn thể chất luôn. Bạn có bao giờ bị ói chưa? Nếu có chắc bạn hiểu sau khi ói thì mệt như thế nào chứ? Vậy sau khi bạn ói xong bạn có bị đánh, bị mắng chửi bao giờ chưa? Bạn có bao giờ bị buộc phải ăn thứ thức ăn mà bạn phải ói ra chưa?

Hãy nghĩ về bé con của bạn trong trường hợp ấy.

Đến cái mức mà con bạn phải dùng vũ khí cuối cùng là ói, thì tôi xin bạn, hãy dừng ngay lại! Bé đã cố giao tiếp để bạn hiểu mà bạn không hiểu, hoặc hiểu mà cố tình lờ đi và cho rằng điều đó là vô lý. Hãy đặt mình vào trường hợp của bé. Còn gì tuyệt vọng và tận cùng hơn khi mình không thể làm người khác hiểu điều mà mình ước ao họ hiểu!

Bạn lo lắng rằng nếu bé không “ăn đủ” thì sẽ không lớn hả? Bạn có biết thế nào là đủ hay không? Thật ra, em bé ăn nhiều hơn người lớn so với trọng lượng cơ thể của bé đấy. Tôi lấy ví dụ, một mẹ nói với tôi rằng con mẹ ấy 6kg mà mỗi ngày chỉ bú 700ml sữa là quá ít. Hãy làm một phép tính nhé. Một em bé 6kg mỗi ngày bú chừng 700ml sữa, vì vậy người lớn 60kg cũng cần uống 7 lít sữa một ngày mới đủ, không ăn gì hết. Nếu không thích sữa thì có thể thay bằng nước trái cây, nước lọc, nói chung nước gì cũng được miễn là chất lỏng.

Bạn nghĩ bạn uống nổi mỗi ngày 7 lít chất lỏng không?

Chưa kể, khi bé ăn dặm thì nhu cầu về sữa cũng giảm dần nhất là sau 12 tháng.

Vì vậy, thay vì lên FB than thở con biếng ăn, hoặc post hình con bị phạt vì ăn vạ bằng cách ói ra bằng hết thức ăn như một chiến tích của người mẹ (dù bạn có thể chẳng muốn chiến tích ấy chút nào), hãy chịu khó học hỏi và thương con đúng cách!

Hy vọng chia sẻ dưới đây sẽ giúp các mẹ chuẩn bị tinh thần cho con và những cách xử lý khi bé lớn có những hành động tiêu cực xuất phát từ sự ghen tị với em. Trong bài mình có nhắc đến tên ba con trai của mình là Rơm, Ron và Rô.

1. Thông báo với con càng sớm càng tốt

Nói với con “Trong bụng mẹ đang có một em bé” chưa đủ, mẹ cần đọc cho con những cuốn sách có hình ảnh về sự kiện sắp tới. Khi dạy con một điều mới mẻ, hình ảnh bao giờ cũng là cách hiệu quả nhất để con dễ hiểu. Một cuốn sách mà mình hay đọc cho Rơm khi có Ron là “Em trai của Za Za” (Za Za’s Baby Brother). Sách kể về một chú ngựa vằn tên là Za Za và những gì chú ấy trải qua khi mẹ mang thai và khi em ra đời, trong đó có phần nhắc đến khi ba mẹ bận rộn chăm em thì Za Za phải chơi một mình, cảm giác tủi thân và ghen tị ra sao. Các mẹ có thể tìm những cuốn sách tương tự trong đó có hình ảnh người mẹ đang mang thai, từ lúc bụng mẹ còn nhỏ đến lúc bụng mẹ to đến mức việc ôm và bế con trở nên khó khăn. Khi đến một thai kỳ nào đó, mình thường chỉ vào sách và nói “Đây nè, trong sách có nói nè, con thấy mẹ có giống như vậy không?” Mẹ nên nói điều này thường xuyên với con, dù có thể khi đó con vẫn còn quá nhỏ để hiểu rằng mình sắp có em. Mẹ có thể nói ngay khi mới phát hiện có thai, hoặc đợi khi nào bụng to rồi hãy nói với con.

Đây là truyện Em Trai của Za Za

2. Nếu con đang bú mẹ, bạn không cần phải bỏ bú bé

Việc cho con bú mẹ trong thời gian mang thai là an toàn dù rằng không phải bác sĩ nào ở VN cũng ủng hộ điều này. Hãy đọc bài Tầm quan trọng của sữa non của Thạc sĩ Lê Nhất Phương Hồng để hiểu rõ cơ sở khoa học về sự an toàn khi cho con bú mẹ trong thời gian mang thai. Hơn nữa, về mặt tâm sinh lý, tiếp tục bú mẹ sẽ đem lại những lợi ích đáng kể cho bé lớn, đem lại cảm giác yên tâm cho bé. Trong thời gian cho bé bú, mẹ nên nói cho con rằng mai đây khi em ra đời, em cũng sẽ bú mẹ giống như con. Nếu có những hình ảnh mẹ mang thai cho bé lớn bú, mẹ nên cho con xem. Đồng thời mẹ cũng nên cho bé xem những hình nuôi bú song song. Nếu mẹ cần phải cai sữa cho bé lớn, hãy làm việc ấy từ từ vì việc đột ngột cai sữa sẽ làm cho con rất sốc và bị tổn thương.

3. Lên kế hoạch cho những thay đổi khi gia đình có thành viên mới

Bé lớn có đang ngủ cùng bạn không? Nếu có bạn có thể tiếp tục cho bé ngủ chung sau khi sinh không? Nếu bạn tạm thời không thể tiếp tục cho bé lớn ngủ chung thời gian đầu sau khi sinh, hãy chuẩn bị việc đó cho con. Nói với con về những thay đổi, chẳng hạn như mẹ phải thức nhiều lần trong đêm để thay tã và cho em bú; con ngủ chung với mẹ sẽ bị đánh thức và mẹ muốn con phải khỏe mạnh để giúp mẹ.

Bạn có muốn bé có mặt khi bạn đang chuyển dạ không? Điều kiện mỗi nơi mỗi khác và hãy quyết định phù hợp với hoàn cảnh của mình. Rơm có mặt trong phòng sinh khi mẹ chuyển dạ, chứng kiến cảnh mẹ đau đớn khi lên cơn gò và có mặt ngay khi Ron vẫn còn tiếp da với mẹ. Vì vậy sau này Rơm rất hiểu và thương mẹ, thương em.

4. Những câu nói TỐI KỴ không nên nói với con

Thông thường, người mẹ KHÔNG phải là những người nói những câu này với bé lớn “Mẹ sắp sinh em rồi, con sẽ bị ra rìa”, hoặc “Mẹ sẽ thương em hơn thương con vì con hư quá, không nghe lời mẹ.” Tuy nhiên, mẹ nên chuẩn bị tâm lý để đối phó với những lời nói có thể làm tổn thương con từ những người xung quanh, cho dù là vô ý. Quan điểm của mình là phản ứng ngay, phản ứng kịch liệt khi nghe bất kỳ ai đùa như vậy với con. Mình lập tức nghiêm mặt với người nói những câu như vậy “Anh/chị không được nói như vậy!” và quay sang con “Bác A nói vậy không đúng. Lúc nào mẹ cũng thương con, vì con là do mẹ đứt ruột đẻ ra. Sau này mẹ sinh em có thể mẹ bận bịu với em thời gian đầu nhưng con là cục vàng của mẹ.”

Những câu nói như vậy có tác hại khôn lường đối với tâm hồn non nớt của trẻ, nhất là gần đây có vụ một bé gái đã ném em trai 2 tháng tuổi xuống đất chết thảm vì lời nói đùa tương tự của người hàng xóm.

Tuy nhiên, mẹ cũng hết sức cẩn thận với lời nói của mình, nhất là những câu nói có thể làm cho con tổn thương chẳng hạn như “Con hư quá, mẹ không thương con nữa!”, hoặc “Con đánh em đau kìa, mẹ không thương con đâu!”

Tâm hồn trẻ thơ rất non nớt và nhạy cảm, và rất tin vào những gì chúng ta nói ra. Một lời nói vô ý lúc đùa cợt có thể đem lại tác hại không nhỏ. Vì vậy mẹ hãy chú ý quan sát và lắng nghe khi cho con ra ngoài chơi. Những câu nói đùa cửa miệng của khá nhiều người lớn Việt Nam là “Con đâu phải là con của ba mẹ đâu. Ba mẹ con nhặt được con ngoài chợ đấy.”

5. Chấp nhận những cảm xúc của con

Nên nhớ, tất cả những cảm xúc đều được chấp nhận, kể cả những cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, điều mà chúng ta cần điều chỉnh đó chính là HÀNH VI của bản thân và của con đối với những cảm xúc đó.

Có lần, mình phát hiện Rơm lén véo Ron một cái làm em khóc thét lên. Mình hỏi: “Rơm, con véo em phải không?” thì ảnh chối.

Mình: Mẹ hỏi lại, có phải con vừa véo em không? Nếu có, con hãy nhận, mẹ sẽ không đánh mắng con đâu. Mẹ hứa.

Rơm: Dạ có.

Mình: Tại sao con véo em? Có phải con jealous với em không? (Mình cố tình dùng tiếng Anh)

Rơm: Jealous là gì hả mẹ?

Mình: Jealous tiếng Việt là ghen tị.

Rơm: Ghen tị là gì hả mẹ?

Mình: À, tức là trước giờ mẹ chỉ có mình con. Giờ mẹ sinh em nên thời gian của mẹ dành cho con không nhiều như trước nữa. Con cảm thấy buồn vì điều đó, và con thấy con ghét em đúng không? Jealous là như vậy đó. Mẹ hỏi lại: Con ghen tị với em đúng không?

Rơm: Dạ đúng.

Mình: Con ghen tị là đúng rồi. Cảm xúc đó cũng là bình thường vì đôi khi mẹ cũng như vậy. Mẹ chấp nhận cảm xúc đó của con, nhưng mẹ không chấp nhận chuyện con đánh em. Em còn nhỏ xíu mà, em là em con mà, do mẹ sinh ra. Con đã thấy mẹ mang thai em, em ở trong bụng mẹ nên bụng mẹ to đó con có nhớ không? Rồi lúc mẹ sinh em nữa, mẹ phải đau đớn và mất rất nhiều máu mới sinh được em, giống như hồi mẹ sinh con vậy. Hồi nhỏ con sao thì bây giờ em giống y vậy đó.

Rơm khi đó 3.5 tuổi, đã hiểu được những gì mẹ nói. Nhưng đối với bé nhỏ hơn thì phải làm sao? Mình sẽ chia sẻ ở phần tiếp theo nhưng một điều các mẹ phải lưu ý là: Tuyệt đối không đánh mắng con khi con có những hành vi tiêu cực.

6. Điều chỉnh hành vi của BẢN THÂN trước khi điều chỉnh hành vi của con

Dù chuẩn bị kỹ như thế nào, chuyện bé lớn ghen tị với em là điều hầu như không thể tránh khỏi! Mức độ có thể thay đổi tùy theo khả năng nhận thức và tính cách của từng bé. Rơm cũng ghen tị với Ron nhưng có xu hướng muốn che giấu cảm xúc, Ron ghen tị với Rô và bộc lộ rõ ràng nên mẹ dễ nhận biết hơn. Tuy nhiên cho dù ở mức độ nào thì người mẹ hãy luôn chủ động tìm hiểu và có những biện pháp can thiệp kịp thời, khéo léo giúp con vượt qua giai đoạn thử thách về việc phải san sẻ tình thương với em.

Tưởng tượng một ngày nào đó chồng mình đem về một cô gái trẻ trung xinh đẹp, eo thon mông ngực nở đều và nói với mình: “Đây là vợ hai, anh yêu thương cô ấy giống như yêu em vậy. Vì vậy em hãy yêu thương cô ấy nhé!“

Cảm giác của “vợ lớn” ra sao thì bé lớn cũng y như vậy khi mẹ sắp sinh em.

Mang thai Rô vào thời điểm cực kỳ bận rộn nên thực sự mình không chuẩn bị nhiều cho Ron bằng Rơm trước đây. Tuy nhiên mình vẫn cố gắng tiếp tục những việc mà trước đây vẫn làm, tiếp tục cho Ron bú. Vì một phức tạp sau khi sinh mà mình phải nhập viện cấp cứu hai lần và lần thứ hai phải gây mê để mổ. Tuy nhiên, mình vẫn cố gắng cho Ron bú để con không cảm thấy bị bỏ rơi. Có thể cảm nhận rõ rệt sự khác biệt giữa Rơm và Ron như sau:

- Rơm đã nói và hiểu được nhiều khi mẹ mang thai em trong khi Ron thì chưa.

- Mẹ chuẩn bị cho Rơm kỹ hơn và những hành vi của Rơm cũng không bộc phát như Ron, một phần cũng do tính cách của từng bé.

Dù đã cố gắng duy trì những sinh hoạt trước đây nhưng vẫn không tránh khỏi những lúc Ron khóc đòi mẹ, kiên quyết đẩy em Rô ra để giành bú mẹ; hoặc mỗi lần bú mẹ thì bú rất lâu và mỗi lần mẹ nói “không” thì Ron bắt đầu gào khóc ăn vạ.

Một lần kia, khi đang cho Rô bú thì Ron bỗng từ đâu chạy đến đánh thật mạnh vào đầu em. Lúc ấy mình cực kỳ sốc và chỉ kịp la lên “Sao con đánh em?” Ron lúc đó ngơ ngác vô cùng và không hiểu tại sao mình bị la như vậy.

Các mẹ lưu ý, càng đánh mắng con trước những hành vi tiêu cực như vậy sẽ càng làm tổn thương con. Điều mà chúng ta cần điều chỉnh đó chính là hành vi của BẢN THÂN trước khi thay đổi con. Mình nhận ra rằng Ron đã không thấy được mình đã cố gắng duy trì những sinh hoạt hằng ngày. Đối với con, nhiêu đó chưa đủ và con thấy bị hụt hẫng.

Khi sinh con tiếp theo, bản thân mẹ cũng cần phải thích nghi với hoàn cảnh mới, nhưng bé lớn VẪN LUÔN LUÔN CẦN CÓ MẸ và do đó bé cũng cần thời gian để quen với việc có thêm em.

Sau sự cố đánh em vừa kể trên. Mình lập tức điều chỉnh hành vi của mình. Khi Rô ngủ thì mình tranh thủ ôm ấp, kể chuyện cho Ron nghe, gần gũi với con hơn. Có những lúc Rô đang bú mà Ron nhào tới giành với em thì ba mẹ con cùng lên giường, mỗi đứa một bên, thay vì đẩy Ron ra và bảo con đợi.

Có thể người thân của bạn có những cách xử lý khác nhau khi bé lớn ganh tị với em, nhưng hãy luôn luôn là chỗ dựa đầu tiên cho con. Có thể bạn không thể giám sát hết được người khác đối xử với con như thế nào, nhưng hãy cho con biết rằng lúc nào mẹ cũng ở bên con và là người con luôn luôn tin cậy. Bất kỳ khi nào có thể, mình đều ôm Rơm vào lòng và nói “Mẹ thương con lắm con có biết không? Con là big boy của mẹ, là big brother của các em. Mẹ rất tự hào về con. Mỗi lần mẹ cho em bú, thay tã cho em, cho em ăn… mẹ đều nhớ tới Rơm hồi nhỏ. Con giống Ron và Rô y chang luôn đó.” Thỉnh thoảng, mình đùa và chọc cho ảnh nói: “Con là cục c*t bự của mẹ, em Ron là cục c*t nhỏ hơn và em Rô là cục c*t nhỏ nhất”, Rơm vừa cười vừa nói “Mẹ nói sai rồi, không phải cục c*t đâu, CỤC VÀNG mà!” “Ừ, mẹ quên, cục vàng chứ. Mẹ sinh em xong hay quên vậy đó. Khi nào mẹ quên thì con nhắc mẹ nghen!”

Ông bà ta có câu “Con hư tại mẹ”. Mình thấy rất đúng. Con hư là do mẹ chưa biết cách dạy con, do mẹ chưa điều chỉnh hành vi của mình đối với con, chứ không có đứa trẻ nào tự nhiên sinh ra mà “hư” cả.

Vì vậy, để dạy con trở thành đứa trẻ ngoan, cha mẹ hãy học hỏi và điều chỉnh bản thân mình trước. Khi con có những biểu hiện ngoài ý muốn, hãy xem lại hành vi của mình và giúp con vượt qua những thử thách đó, không riêng gì về chuyện đối xử với em, mà những sự kiện khác mà con sẽ phải đối mặt trong cuộc đời.

Trung thu năm ngoái mẹ còn cầm micro kể chuyện cho các bạn nhỏ ở chùa. Năm nay bận em nên mẹ không đi được và dưới đây là chuyện kể đêm trung thu về anh Hai Rơm.

Cả ngày khi các con được ăn uống no nê thì đêm đến trước khi rước đèn là phần giao lưu về Trung Thu. Bạn nào trả lời đúng câu hỏi sẽ được nhận thêm quà.

MC: “Chú Cuội ngồi gốc cây gì?” Không cánh tay nào giơ lên nên MC đành gợi ý: “Cây đa hay cây chanh?”

Một bạn kia giơ tay: “Dạ cây chanh!”

Cây chanh là không đúng rồi nên MC phải mời bạn khác, anh Hai Rơm nhà mình giơ tay lên, ai cũng nghĩ kỳ này ảnh rinh quà.

MC: Chú Cuội ngồi gốc cây gì con? Cây đa hay cây chanh? Hồi nãy bạn kia trả lời cây chanh là không đúng rồi đó. Rơm: Dạ. MC: Vậy chú Cuội ngồi gốc cây gì vậy con? Rơm: Dạ chú Cuội ngồi gốc CÂY HOA!

Té ghế hiệp một.

MC: Trung thu thì mình hay có bánh gì vậy con? Rơm: Dạ bánh CAKE. MC: Ừ đúng rồi. Bánh tiếng Anh tức là cake, nhưng cái gì cake chứ con? Rơm: Dạ CUP CAKE. MC (Chịu hết nổi nên gợi ý tiếp): Vậy chứ hồi nãy ba con cho con ăn gì? (MC thấy ba cho ảnh ăn bánh Trung Thu) Rơm (trả lời rất dõng dạc): Dạ ba con cho con ĂN PHỞ!

Cả hai hiệp đều bị dập mông haha.

Tuy nhiên vote cho con trai mẹ điểm dạn dĩ khi nói trước đám đông. Điều mà cách đây mấy năm mẹ không nghĩ là cái đứa “bám mẹ” lại tự tin như vậy.

Hầu như tối nào mẹ cũng kết thúc “công việc nhà cửa” lúc 10g tối để ngồi vào bàn học. Tự hứa với lòng mình nhiều lần lắm rồi mà chưa đêm nào mẹ đi ngủ trước nửa đêm. Hai tiếng đồng hồ để gọi là “tập trung vào việc học” thật ra bị gián đoạn ít nhất cũng vài lần. Deadline dí sát mẹ là chuyện thường, nhưng mẹ vẫn ưu tiên cho các con hơn.

Em Ron trở mình, mẹ vào dỗ em ngủ rồi tranh thủ nằm xuống bên con một lát. Lau mồ hôi trên đầu con, thay cái khăn lót đầu cho con (thỉnh thoảng con vẫn đồ mồ hôi đầu, nếu như mẹ không kịp lấy mền ra trước đó), mẹ nằm xuống ôm cái cơ thể ngày càng lớn vào lòng, hôn hít, ngửi mùi tóc, mùi da của con. Rồi mẹ thì thầm vào tai con “Mẹ thương con lắm Rơm ơi!” Con vẫn ngủ say đấy, không biết con có nghe không, nhưng mẹ vẫn cứ nói. Ban ngày mẹ vẫn nói thương con, nhưng có ngày mẹ nói, có ngày mẹ quên. Không phải mẹ quên thương con, mà mẹ, thú thật, có những ngày quay cuồng và tất bật.

Đêm đến, khi mẹ nói thương con, thì cái cảm giác ấy như vừa hối tiếc, vừa lo sợ, mà thương yêu vẫn vô vàn.

Mẹ biết có những lúc con thèm mẹ ôm, nên có khi con chạy lại mẹ và nói “Mẹ ơi con muốn ôm mẹ một cái.”

Mẹ biết cảm giác thiêu thiếu của con khi mà mẹ phải dành thời gian khá nhiều cho em con. Những lúc đó mẹ hay nói “Hồi nhỏ con cũng y như vầy nè, cũng đòi mẹ như vầy nè, có biết không?”

Mẹ biết con không nói ra, nhưng có những lúc con ghen tị với em mà ước ao “Mẹ ơi con muốn được nhỏ lại giống như em!”

Rồi có lần con nhìn em bú mẹ và nói “Con muốn được nhỏ lại giống như em, con sẽ bú mẹ giống như em.” Mẹ khuyến khích con ti mẹ lại, nhưng con buồn buồn và nói “Con lớn rồi mà!”

Mẹ cũng là chị Hai, là con lớn, nên mẹ hiểu vô cùng cảm giác ấy. Cảm giác tự hào vì mình lớn nhất nhà, cảm giác thiếu thốn vì mình phải nhường mẹ cho em, cảm giác lo lắng vì hình như mẹ thương em hơn thương mình, cảm giác tủi thân vì có những lúc mẹ bực nên la rầy mình. Cái thằng em, nhìn nó cũng dễ thương, mình thương nó, nhưng vì nó mà mẹ bớt chú ý đến mình.

Mẹ vẫn thích bế con vào toilet để con đi tè vào nửa đêm, ba bảo mẹ đừng làm thế, vì lưng mẹ đau, vì tay mẹ yếu, vì con lớn rồi. Nhưng với mẹ thì cho dù sau này con cao lớn thế nào, thì con vẫn là con của mẹ.

Hình như ngày nào mẹ cũng có cảm giác “thiếu nợ” với con, nên ngày nào mẹ cũng tranh thủ “trả nợ”: nói chuyện với con, dạy cho con học, đọc sách cho con, nói với con rằng mẹ thương con nhiều lắm, cho dù khi con đã ngủ.

Có lúc nằm ôm con mà tự nhiên mẹ chảy nước mắt vì thương con. Mẹ nhớ con từ cái lúc mới chào đời, nhớ những lần mẹ bực bội mà la mắng con, rồi nhớ những lúc mẹ tự hứa với mình là bớt nói lớn tiếng với con - dẫu sao con cũng chỉ là một đứa trẻ. Mẹ vẫn tự nhủ lòng như thế mỗi ngày, để tự điều chỉnh bản thân khi đối xử với con. Làm mẹ đối với mẹ là một con đường có 2 chữ “RĂN MÌNH.”

Mẹ muốn ôm con bất kỳ khi nào con thèm ôm mẹ, và còn nhiều lần hơn thế nữa. Mẹ muốn nói với con rằng mẹ thương con mỗi ngày, bất kỳ lúc nào, cho dù là khi con đã ngủ.

Bà hàng xóm qua nhà chơi, nghe mẹ kể rằng đến giờ con vẫn ngủ chung với mẹ nên nói rằng “Như vậy là không tốt.” Mẹ chỉ cười cho cho qua chuyện rồi thôi. Như thế nào là không tốt con nhỉ? Vì mới đó mà con đã hơn 5 tuổi rồi. Con còn ngủ được với mẹ được bao lâu nữa? Cứ cho rằng năm 20 tuổi con có bạn gái đi, thì mẹ còn ngủ được với con 15 năm nữa. Nhưng con số này là ước lệ thôi, vì chắc gì mẹ được tới ngày hôm ấy hả con? Cứ ngủ với mẹ cho đến khi nào con không thích nữa. Tuổi thơ của con có còn bao lâu nữa đâu, không còn bao lâu nữa thì con bước vào tuổi teen rồi. Thế nên mẹ trân quý từng phút giây con bên mẹ, vì tuổi thơ con qua đi sẽ không bao giờ trở lại.

Nhưng yêu thương với mẹ sao vẫn không bao giờ là đủ, nên mỗi ngày mẹ vẫn muốn nói mẹ thương con.