Bài này tôi viết cách đây một năm và đăng trên Facebook cá nhân. Khi tôi chia sẻ lại bài này thì cũng là dịp giỗ đầu của Ông Nội tôi. Ông ra đi sau một năm Ba tôi mất. Đọc lại bài này, thấy nhớ Nội, nhớ Ba, nhớ những điều thân thương và yêu thương luôn đứa trẻ bên trong tôi.

Ngày hôm đó, tôi ngồi trên xe tang để đưa cha mình về nơi xa, có hai dáng người già nua, mặc hai bộ đồ trắng, đứng nép bên nhau để nhìn theo chiếc xe chở linh cữu của con mình. Nước mắt lăn dài trên má, và rơi trong lòng, tôi hỏi: “Ba ơi, Ba có kịp nói lời yêu thương với Ông Bà Nội như con đã kịp làm trước khi Ba ra đi không?”

Tôi thật sự không biết điều đó. Nhưng nếu Ba không kịp nói, thì thật là thiệt thòi cho Ba, và thật là thiệt thòi cho Ông Bà của tôi.

Ông tôi, năm nay U100, và Bà tôi, U90. Hai người có 11 người con cả trai lẫn gái. Rất nhiều người ở cùng thế hệ của Ba tôi, và bản thân tôi, đều có tuổi thơ gắn liền với đòn roi và sự trừng phạt mà người ta thường gọi đó là “thương cho roi cho vọt”. Hay nói cách khác, là bạo lực nhân danh tình yêu.

Ông Nội tôi từng nói rằng, nếu ông không dùng kỷ luật để trừng trị, thì làm sao quản được bầy con 11 đứa. Trong 11 người con không có ai nghiện xì ke ma túy hay làm gì phạm pháp để liên đới đến pháp luật. Với ông, đó là thành quả trong xã hội loạn lạc thời ấy.

Hồi tôi 7 tuổi, tôi từng chứng kiến Ông dùng chổi đánh cô tôi một trận thừa sống thiếu chết ngay trước mặt bạn trai của mình, đánh đến nỗi tè hết ra quần. Cảm giác thật kinh hoàng khi thấy Ông tôi, một người đàn ông cao lớn đang đánh đập đứa con gái của mình khi nó không có khả năng chống cự, và không dám chống cự.

Hình ảnh người cha đó, sau này là Ba tôi. Có những trận đòn mà tôi cắn răng chịu, không một tiếng khóc, không một lời van xin. Tôi chỉ khóc khi cơn giận của Ba đã qua đi, và tôi chỉ còn một mình trong phòng. Đứa bé thương tích đầy mình, là tôi khi ấy, đã thấy thật căm hận khi nghe Ba tôi nói “Mày có biết khi tao đánh mày, tao cũng đau lắm không?”

Không hiểu sao, khi đó trong tôi có một câu nói “Mình sẽ không đối xử với con mình như vậy”. Đó là câu thần chú luôn luôn vang lên khi thân thể và trái tim của tôi vật vã với những vết thương.

Tôi ăn đòn nhiều lắm, nhiều vô số kể, nhiều đến nỗi tôi không nhớ hết tôi đã phạm tội gì, và nhiều đến mức nước mắt không còn có thể rơi trên má, mà rơi ở trong lòng.

Từ rất lâu tôi đã lờ mờ nhận thức được rằng Ba tôi đang nối tiếp cái nghiệp mình nhận được từ thuở ấu thơ. Một đứa trẻ lớn lên trong bạo lực sẽ dùng bạo lực với con cái của mình. Tôi phải chấm dứt nghiệp chướng đó.

Tôi không có ký ức được Ba ôm ấp, nắm tay và nói rằng “Ba thương con.” Tôi chỉ cảm nhận cái gọi là tình thương được đòn roi đại diện.

Nhưng tôi biết Ba có thương tôi. Cha mẹ nào mà chẳng thương con. Ba cứu tôi thoát chết hai lần, một lần suýt chết đuối và một lần suýt chết vì điện giật.

Tôi biết Ba có thương tôi, bằng những trưa hè tất tả bên những cái mô tơ ba sửa để trả cho khách, bằng những đêm căng mắt quấn từng vòng dây đồng cho những thiết bị điện, bằng những bữa cơm Ba nấu để chị tôi ăn cho kịp giờ đi học khi mẹ chưa về kịp.

Tôi biết Ba có thương chị em tôi, bằng những lời tự hào và hãnh diện khi nói chuyện với bạn bè về những tấm bằng khen (mà chúng tôi cố gắng đạt được để làm cha mẹ vui - như bất kỳ đứa trẻ nào thời ấy). Ba bảo chuyện con cái học giỏi là đương nhiên trong dòng họ. Ba, ánh mắt rạng rỡ ngời sáng vào cuối mỗi năm học khi phải thuê cả chiếc xích lô để chở phần thưởng do thành tích học tập của con mình. Phần thưởng, là hàng trăm cuốn vở mà chị em tôi phải đem cho bớt.

Nhưng tôi là một đứa trẻ bị tổn thương.

Và Ba tôi cũng thế.

Sau này, khi tôi trưởng thành và đủ mạnh mẽ để chủ động lội ngược dòng, để gần gũi với Ba, nói chuyện nhiều với Ba, thì tôi vẫn chưa đủ dũng cảm để thành thật chia sẻ với Ba về những tổn thương mà Ba lỡ gây ra cho tôi - một cách vô thức - vì chính Ba cũng là đứa trẻ ấy.

Ba, có một thời gian mấy năm, đã giận Ông Nội của tôi, như một sự phản kháng mà Ba cho rằng đó là sự áp đặt của Ông. Sau này, khi Ba bệnh nặng, Ba mới về với Ông. Được một thời gian, Ba lại đòi đi nữa. Ông nói “Con đòi đi đâu nữa, làm sao có ai chăm sóc con bằng Ba Má được? Mày có giận gì tao, tao cũng không bỏ mày được. Mà lỡ tao có bề gì, thì tao biết mày cũng không bỏ tao đâu. Con đang ở trong vòng tay của Ba Má rồi, nên con cứ ở đây. Có ra đi thì có Ba Má ở bên cạnh con.”

Và Ba đã ra đi, bên cạnh Cha Mẹ của mình, bên Mẹ tôi.

Nhưng tôi không biết Ba có kịp cầm nắm tay Cha Mẹ mình trước khi chìm vào hôn mê sâu rồi ra đi không nữa.

Về phần tôi, để dứt nghiệp chướng từ bạo lực không phải là một điều dễ dàng, để chống lại lời nguyền mà số phận mang lại là một nỗ lực không hề đơn giản. Có những lúc tôi vật vã vô cùng mới quật ngã được cơn giận dữ trong tôi để đừng xuống tay với những đứa con tôi đứt ruột đẻ ra. Có lần tôi phải gào lên, giống như là để cầu cứu con tôi đừng để mẹ nó trở thành kẻ thất bại “Con chạy nhanh vào phòng và đóng cửa lại ngay lập tức, phải đóng chặt lại, khóa lại nghe chưa?” Cơn giận có vẻ kinh khủng, nhưng tuổi thọ của nó rất ngắn, vì nó không có chỗ để xả, và vì nó đã bị câu thần chú đè bẹp “Mình sẽ không đối xử với con mình như vậy.” Rồi khi cơn giận đã chịu thua, tôi đã gọi con ra, để nói rằng “Mẹ ĐÃ giận”, để giải thích cho con hiểu tại sao lại như thế.

Có nhiều đêm tôi tỉnh giấc với hai hàng nước mắt, vì những vết thương thời thơ ấu lâu lâu lại tái phát, và vì tôi biết rằng đứa trẻ bên trong Ba tôi cũng thế; nhưng đứa bé ấy không may mắn có được cơ duyên thức tỉnh như tôi, không được phù trợ bởi câu thần chú mà tôi may mắn được ban cho.

Ba tôi có lần nói rằng “Ba thương ai thì ba chỉ muốn giữ trong lòng thôi. Còn ghét thì phải nói ra, phải ra mặt cho họ biết chứ không có kiểu bày đặt xởi lởi với họ, như vậy là giả dối con có biết không?”

Thật là thiệt thòi cho những người Ba thương, vì họ không có cái quyền được lắng nghe sự thật. Ơ, tại sao kẻ bị ghét thì lại được Ba đối xử công bằng hơn vậy?

Đến gần cuối đời, Ba mới trở thành người công bằng qua những tin nhắn yêu thương, qua những dòng chúc thư viết ra khi thể xác bị hành hạ bởi cơn đau. Lòng tôi thảng thốt, trời ơi, lẽ ra chúng tôi đã không phải mòn mỏi đợi chờ như thế. Mà thôi, thà muộn còn hơn không.

Khi tôi từ sân bay trở về nhà vào đêm trước khi đưa tiễn Ba, tôi được nhìn mặt Ba; nét mặt thanh thản và nhẹ nhàng vô cùng. Tôi nói với Ba “Ba ơi, con về đây rồi. Ba hết đau rồi phải không Ba? Ba đã trả hết nghiệp rồi, nên Ba ra đi thật bình yên. Con thật mừng cho Ba. Từ nay, sẽ không còn đớn đau nữa ha Ba.”

Tôi nghĩ, một trong những gốc rễ cho cái nghiệp mà rất nhiều người phải gánh giống như cha con tôi, đó chính là nỗi sợ hãi sẽ làm con cái mình hư khi quá gần gũi và tỏ bày tình thương với nó. Người cha phải đóng vai nghiêm khắc và đại diện cho kỷ luật. Người ta dùng bạo lực để giải quyết nỗi sợ và rất nhiều thứ mà họ cho rằng lời nói sẽ không có giá trị. Còn nhớ, một lần Ba Mẹ đi làm vắng nhà, bọn trẻ con hàng xóm vác một cái thang để leo lên lô-cốt trước nhà tôi. Tôi cũng bắt chước làm theo. Vừa trèo lên nóc ngồi xuống thì Ba về, tôi ở trên đó hét to sung sướng: “Ba ơi con nè! Thưa Ba mới đi làm về.” Ba không nói không rằng, phi thẳng lên và dùng hai tay tát lia lịa vào hai má của tôi. Con bé 10 tuổi là tôi khi ấy khiếp sợ đến nỗi không thể thốt thành lời, không thể khóc, và tôi theo Ba bước xuống đất như một cái máy. Tôi không biết tại sao mình bị đánh tát như vậy, tôi uất ức vì không biết mình mắc phải tội gì; và Ba cũng không bao giờ giải thích cho tôi rằng Ba sợ tôi vì bất cẩn mà ngã xuống đất, Ba sợ mất đi đứa con gái mà Ba đã cầu nguyện và sau đó ăn chay một tháng vì tôi sinh ra được lành lặn bình thường. Ba sợ, và Ba dùng bạo lực để giải tỏa nỗi sợ ấy.

Sau này, khi có con, tôi đã dần dần giải mã được những trận đòn ngày xưa ấy. Tôi hiểu rằng Ba sợ, hiểu rằng đứa trẻ bên trong Ba cũng mong manh và đau đớn biết bao.

Không ít người mẹ mới sinh con bị khuyên là không nên bế con nhiều quá, không nên cho con bú lâu quá. Họ làm, hoặc bị buộc phải làm những chuyện mà bản năng người mẹ của họ cảm thấy có điều gì đó không ổn. Họ khổ sở và làm bộ cứng rắn phớt lờ tiếng khóc của con, để luyện con ngủ riêng, để ép buộc con mình phải sinh hoạt và phát triển vì ý muốn chủ quan của mình, hoặc vì “ai cũng nói vậy, ai cũng làm vậy.”

Sao không thành thật với người mình yêu thương, sao không nói với con “Ba/Mẹ cảm thấy VIỆC LÀM/HÀNH ĐỘNG của con là không đúng” thay vì “Mày là đứa hư đốn, là bất hiếu.”

Là vợ chồng, sao không ngồi xuống chia sẻ cho nhau nghe về việc mình cảm thấy thế nào về hành động của người kia, thay vì xỉ vả và xúc phạm nhau.

Sao không nói với nhau lời yêu thương, sao không ôm và nắm tay nhau, thay vì đợi đến lúc người kia không còn nữa để ân hận và tiếc nuối.

Bài viết của tôi thật dài. Nhưng mong ai đó, nếu đọc được và gặp duyên lành để thức tỉnh và giác ngộ, hãy thử một lần thành thực với mình, để chữa lành cho đứa trẻ bên trong của chính mình. Vì rằng, đứa trẻ nào cũng đáng được yêu thương và che chở.

Cách đây hơn 10 năm trên một chuyến tàu buổi tối để về nhà sau một ngày làm việc, tôi ngồi cạnh một người phụ nữ có vẻ là người Ý. Khuôn mặt bà vẫn còn vẻ hoảng sợ, ngồi được một lúc thì bà òa khóc. Tôi lập tức hỏi: “Bà có ổn không? Bà đang có chuyện gì thế? Tôi có thể giúp được gì cho bà?” Trong nước mắt, bà nói rằng bị chồng đánh và đuổi ra khỏi nhà. Lúc đó là 10g tối. “Ồ không được rồi. Bà phải báo cảnh sát. Bây giờ tối rồi bà sẽ đi đâu?” Nghe tôi nói sẽ báo cảnh sát, bà ấy lật đật xua tay “Ôi xin đừng! Ông ấy đã bảo sẽ giết tôi nếu như tôi báo cảnh sát!” Nghe đến đó, tôi liền đáp “Ông ta dám sao? Bây giờ bà không ở bên cạnh ông ta, tôi sẽ cùng đi với bà, đồn cảnh sát ở ngay đây thôi, sát bên ga.” Tàu dừng ở ga Fairfield (NSW) và người phụ nữ lập tức hòa vào đám người đang hối hả bước xuống tàu, mất hút. Bà ta hình như sợ tôi thuyết phục đến đồn cảnh sát nên mới vội vã đi như vậy. Tôi bước lên taxi về nhà mà lòng thẫn thờ, đến nỗi bác tài xế phải nhắc là đã đến nhà rồi.

Khi ấy tôi còn độc thân nên cũng ít tiếp xúc với chị em đã có gia đình, và cứ nghĩ ở xứ Nữ Hoàng này, phụ nữ sung sướng lắm, vì ra đường, khắp nơi đều có những thông tin về các đường dây nóng phòng chống bạo hành. Tôi nghĩ nếu chị em phụ nữ bị bạo hành thì sẽ lập tức được giúp đỡ.

Nhưng không, họ chỉ được giúp đỡ khi họ KÊU CỨU hoặc người khác nhìn thấy và gọi cảnh sát, cũng như mình kêu đau thì người ta mới biết mình đau. Vì nỗi đau, chỉ có chính mình mới cảm nhận được, và cũng chính mình mới là người đầu tiên cứu mình.

Sau này, khi tôi đi làm, có những lúc tôi phải thốt lên “Trời ơi, phụ nữ Việt ở Úc cũng bị bạo hành không khác gì ở Việt Nam.” Tôi không ngờ là ở cái xứ tự do này, rất nhiều chị em người Việt lại khổ sở như vậy. Vì đâu?

Bị chồng đánh, nhưng chưa có PR nên đành cắn răng chịu. (PR: Thường trú nhân).

Bị chồng đánh, nhưng mới có một lần à, chưa đủ bằng chứng, nên phải thu thập chứng cớ (chắc đợi nó đánh cho rụng răng hoặc gãy chân gãy tay mới gọi là bằng chứng hay sao? Hoặc nó lấy mạng mình luôn.)

Chồng không đánh, chỉ chửi, nên không có bằng chứng. (Bạo hành tinh thần cũng là bạo hành).

Chồng không đánh, chỉ coi mình như cỗ máy tình dục thôi (Bạo hành tình dục cũng là bạo hành).

Nhiều chị em sợ không dám báo cảnh sát, vì ngôn ngữ bất đồng, sợ cảnh sát không hiểu. Tuy nhiên dịch vụ thông dịch hoàn toàn miễn phí ở xứ này. Tại sao nhiều chị em sẵn sàng lên Google để tìm thông tin về nuôi dạy con (bằng tiếng Việt) nhưng lại không biết tìm những dịch vụ trợ giúp cho chính mình?

Nhiều người nói phụ nữ hơn nhau ở tấm chồng. Gặp chồng không ra gì coi như số mình nó thế. Ủa tại sao lại tước đi cái quyền tự chủ của mình thế? Phụ nữ là phải chịu đựng. Luật nào bảo thế? Phụ nữ là phải hi sinh. Không có gì là ‘’phải’’, là ‘’nghĩa vụ’’ ở đây hết các bạn ạ. Lấy chồng thì phải theo chồng, Tết phải về nhà chồng? Nhiều chị em mấy năm trời không được ăn Tết với cha mẹ đẻ ra mình, vậy có phải mấy má từ dưới đất chui lên không?

Mình càng nhẫn nhịn, càng chấp nhận, thì đương nhiên ‘’xã hội’’ sẽ áp đặt mình lên cái chuẩn mực đó. Mà tiêu chuẩn do ai tạo ra? Tôi còn nhớ những ngày đầu mới lấy chồng, tuy không ở nhà chồng ngày nào (vì sống ở Úc), nhưng khi chồng bảo về Việt Nam thì PHẢI ở nhà chồng thì tôi bảo: “Em ở vì EM THÍCH chứ không vì EM PHẢI.” Rồi khi anh ca bài “LẤY CHỒNG THÌ PHẢI THEO CHỒNG’’ thì tôi sửa ‘’EM LẤY CHỒNG VÌ EM THÍCH THEO CHỒNG”.

Tôi không cổ súy chị em lúc nào cũng chống chọi với nhà chồng, mà tôi khuyến khích các bạn luôn ý thức được rằng mình là một người độc lập, chịu trách nhiệm với cuộc đời của mình. Chuyện nhận lời yêu và trở thành vợ ai đó là do bản thân các chị em chủ động chứ không ai bắt ép hay cưỡng bức gì cả. Vậy thì tại sao khi trở thành người vợ, người mẹ thì các bạn lại từ bỏ cái quyền tự chủ đó?

Rất nhiều mẹ tìm đến với tôi để than thở rằng chồng, nhà chồng áp lực chuyện cho con bú, chuyện con còi con béo; rằng thậm chí ông chồng bảo hạnh phúc vợ chồng lung lay vì vợ…cho con bú lâu quá. Các bạn có thấy buồn cười không? Vợ chồng tôi ly hôn vì tôi cho con bú lâu. Gia đình tôi lục đục vì tôi cho con lớn bú khi mang bầu. Ơ hay chẳng lẽ vì lợi ích của con trẻ mà vợ chồng ly tán sao?

Nào, hãy nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo một chút. Chuyện nuôi con, cho con bú bao lâu, dạy con thế nào chỉ là một vài vấn đề trong cuộc sống, trong sự tự quyết của người phụ nữ; mà phải phụ thuộc vào người khác thì người phụ nữ sống trên đời này vì mục đích gì vậy? Có thể, người chồng thấy vợ quá chú trọng vào con mà quên rằng chính họ là người đầu ấp tay gối của mình. Cái thiếu là thiếu sự san sẻ, đồng cảm và lắng nghe của vợ chồng với nhau; chứ không phải chuyện cho con bú làm mất đi hạnh phúc gia đình. Nhiều mẹ rất chủ quan, cứ nghĩ mình chăm con là nghĩa vụ của mình, rồi cứ thế ôm hết cả việc của chồng; nên đương nhiên không có thời gian dành cho chồng, và cho chính bản thân mình nữa. Bao lâu rồi các bạn không đụng đến thỏi son? Bao lâu rồi các bạn không đến tiệm làm tóc?

Một người mẹ bốn con như tôi, bận rộn như bao bà mẹ khác. Có những ngày, thú thật, quên cả chải đầu. Có những ngày, quên mất rằng bộ đồ mình đang mặc trông rất chán; da mình rất khô và đang xuống cấp. Nhưng đó chỉ là TẠM THỜI. Tôi không cho phép mình lúc nào cũng ở trong trạng thái bơ phờ thiếu ngủ, tôi không cho phép mình trở nên kém hấp dẫn trong mắt chồng, tôi không cho phép mình mất đi sự lãng mạn mà ngày xưa yêu nhau đã có. Đừng đợi ông chồng mình lúc nào cũng là người chủ động nắm tay, ôm ấp mình, nói với mình những lời yêu thương. Có khi, chỉ cần một lời nói “Dạo này em chăm con mệt nên chẳng có thời gian dành cho anh. Thôi, ôm đỡ một cái trước nhé.” thì vẫn tốt hơn vẻ mặt khó đăm đăm, cau có vì mệt. Bởi vì chính chị em phụ nữ chúng ta cũng muốn được nghe những lời như vậy. Có những khi, điều làm cho sự nồng nàn ngày xưa nguội dần chính là sự tự ái của bản thân; chứ không phải vì đứa con.

Đừng mặc định sinh ra phụ nữ là khổ, và đừng thấy mình khổ là chấp nhận số phận. Còn nhớ một cuốn sách có tên “Đời thay đổi khi ta thay đổi”. Bạn có muốn thay đổi đời mình không? Muốn, là làm được. Nhưng bạn có làm không? Điều đó phụ thuộc vào bạn.

Mấy năm rồi gia đình tôi mới lại đi cherry farm. Farm cách nhà nửa tiếng lái xe nên không xa lắm.

Vé vào cổng là $4/người, trẻ em miễn phí, cherry $10/ký.

Nhân viên tại cổng thậm chí còn không đếm bao nhiêu người, khách nói mua bao nhiêu vé thì bán bấy nhiêu vé thôi. Năm nay ấm chậm nên cherry chưa chín lắm.

Cổng mở, thiên hạ ào ào vô farm, hối hả hái. Dưới các gốc cây, tôi thấy hằng hà sa số trái rơi vãi, thậm chí nguyên cả cành đầy trái. Xác định mình chơi là chính, nên tôi cứ chậm rãi quan sát. Thật ra, hái sao nổi với một bên là Ron đang càu nhàu và một bên là Rô ở trong xe đẩy cứ đòi nhoi ra (Rô bị eczema nên tránh các thức ăn tạo acid, trong đó có cherries). Người này gọi người kia í ới, hết trèo thang lại vịt cành xuống. Tôi nhớ cây cherry nhà mình, mùa đầu tiên trái đang đậu chưa kịp hái đã bị chim vặt trụi. Cả nhà tôi không ai bảo ai, chọn trái nào hái đúng trái đó. Cảm giác nâng niu từng quả ngọt trên cành mà chỉ những ai trồng cây ăn trái mới cảm nhận rõ rệt. Tiền vé vào cổng là $4/người, nếu gọi là bỏ $4 ra để ăn cho “phành bụng” thì tôi thật lòng khuyên là ĐỪNG, ăn no quá mất cả ngon và cherry là một trong những loại trái “cấm” đối với những người bị eczema vì nó tạo nhiều acid. Thư thả ngồi dưới một gốc cây, nhìn lên bầu trời chiếu ánh nắng xuyên qua kẽ lá, thấy một trái cherry chín đậm xung quanh một cành trái đỏ tươi, giơ tay hái và bỏ vô miệng “ùm” một phát. Lúc đó mới gọi là ngon, là hưởng thụ.

Thiên hạ chạy từ hàng này sang hàng kia, vội vã hối hả như sợ ai đó giành mất trái ngon của mình, để rồi vội vàng làm gãy những cành đầy trái vừa đỏ chưa kịp chín. Tôi nhìn dưới những gốc cây thấy hằng hà sa số những trái còn tươi mới.

Farm khá rộng, có đi cũng không đủ thời gian, mà cây nào cũng như cây nấy nên tôi bảo cả nhà chọn một cây để ngồi xuống. Tôi cho Rô bú trong khi những người còn lại chậm rãi hái trái, thấy mình có vẻ gì đó không giống những người xung quanh. Một tuần làm việc với những cuộc hẹn mà khách hàng sẽ khó chịu vì bị trễ hẹn, nên chúng tôi muốn ngày cuối tuần thư thả cho riêng mình. Người ta tranh nhau, giành giật nhau mọi thứ chỉ vì sợ mình thua người khác. Cho dù ai đó có cố ăn cho bằng hết $4 bỏ ra thì dung tích dạ dày của họ cũng chỉ ở một giới hạn nào đó, không thể chứa thêm.

Tôi để ý ngay cả bản thân mình cũng vậy, cherry ăn tại farm với cherry hái từ farm mua về nhà ăn có sự khác nhau. Cherry đem về nhà ăn ngọt hơn, ngon hơn. Rõ ràng, dẫu tự nhủ lòng sẽ chậm rãi hơn, nhưng ít nhiều tôi cũng không khỏi bị ảnh hưởng bởi không khí vội vã khi ở farm. Ngồi thiền nơi tĩnh lặng làm sao thử thách bằng ngồi thiền ở đám đông.

Gốc cherry to lắm, chứng tỏ farm này khá lâu rồi. Chỉ cần đi dọc một hàng là có thể nhặt vài xô đầy trái rụng còn tươi mới. Nhà tôi có trồng một ít cây ăn trái nên tôi hiểu được nỗi nhọc nhằn của người trồng, dễ gì mà có quả ngọt để ăn nếu không từng xăm soi từng cành lá để xem có sâu rầy không, khi trái đậu thì lại lo bầy chim trời đến cướp mất thành quả. Người ăn trái lẽ nào cũng giống như chim, chỉ khác là có bỏ ra một ít tiền để được vào cổng sao? Tôi gọi chim trời đến cướp, nhưng chúng ăn trái nào đáng trái đó chứ không làm rơi rụng đầy gốc như con người.

Cherry đầy cây, thậm chí có cành vừa tầm hái của Rô luôn. Tôi dặn các con chọn trái to, chín đậm màu để hái, nhưng con có thể hái bất kỳ trái nào con thích và phải chắc chắn rằng con sẽ ăn nó. Rơm bảo con thấy người ta hái lung tung kìa mẹ, nhiều trái mà. Tôi nói điều đó không có nghĩa là mình cũng làm giống như vậy con ạ. Trái rụng đầy gốc, rồi sẽ bị héo và hư, tội nghiệp cho người trồng. Con có thấy ba chăm sóc cây không, đâu phải tự nhiên mà có trái cho mình ăn, biết bao nhiêu là công sức đó con.

Tôi đọc đâu đó nói rằng: “Thế giới này đầy những người tốt. Nếu bạn không tìm thấy người nào thì hãy là một người tốt.” (This world is full of nice people. If you can’t find one, be one.)

Không cần tìm người tốt ở đâu xa, hãy là người ăn quả có tấm lòng biết ơn người trồng cây.

Một đứa bé chào đời dường như không phải là của riêng bố mẹ nữa, mà là của cả ông bà hai bên. Ông bà tuy không trải qua những ngày tháng mang thai nặng nề hay những cơn chuyển dạ đau đớn, nhưng không ít người mặc nhiên cho mình cái quyền được nhân danh tình yêu thương để tạo không ít áp lực cũng như trở ngại đối với việc nuôi dạy cháu của mình.

Bố mẹ nào mà chẳng yêu con, ông bà nào mà không yêu cháu. Thế nhưng rất nhiều gia đình xung đột chỉ vì sự khác biệt trong cách nuôi dạy trẻ nhỏ, đặc biệt là việc ông bà can thiệp quá sâu vào trách nhiệm mà lẽ ra cha mẹ của đứa bé được ưu tiên nhận lãnh.

Tôi gặp không ít tâm sự của các mẹ về những “nỗi niềm không biết tỏ cùng ai” và những bức xúc đối với ông bà:

“Bà bảo phải cho bé uống nước chị ạ. Mà em đã tìm hiểu kỹ rồi, trẻ dưới 6 tháng chỉ bú mẹ, không cần nước nhưng bà không tin. Bà bảo em không tin bà mà lại đi tin báo mạng vớ vẩn.”

“Em đã nói rằng qua 6 tháng em mới cho con ăn dặm. Nhưng ông bà ở nhà lại dấm dúi cho cháu “chấm mồm”. Em bức xúc quá nhưng nói ra thì bị giận.”

Chưa hết, có mẹ tâm sự rằng đang cho con bú thì bị bà nội đến “giật cháu ra khỏi tay em vì cho rằng bé còi do bú mẹ.” Những ông chồng ủng hộ vợ trong cách nuôi dạy con cũng bị vạ lây vì xung đột với mẹ ruột. “Bà giận, bà hờn, bà bảo bà nuôi cả chục đứa con rồi, thế mà chúng em không coi bà ra gì!”

Một cô là Chuyên viên tư vấn Sữa mẹ của Hội Sữa Mẹ Úc có lần khoe với tôi rằng mình sắp có cháu ngoại. Tôi hỏi “Ôi thế cô đang ở cùng với con gái à? Có mẹ ở bên còn gì bằng!” Cô ấy bảo “Không, nó ở cách tôi 200 cây số. Tôi sẽ đến khi nào nó cho phép tôi đến. Tôi đang rất hào hứng đây!” (No, she is living 200km away from me. I will come whenever I’m allowed to do so. I’m very exciting!”) Lý giải cho việc tại sao phải đợi “cho phép” mới đến thăm cháu, cô nói là có thể vợ chồng con gái cần thời gian để gắn bó (bonding) với con trước khi muốn người khác đến thăm, kể cả mẹ mình.

Những người chưa quen với văn hóa phương Tây hay văn hóa ở Úc có thể cho rằng tình cảm gia đình ở những nước này “không gần gũi” nhưng thực sự không phải như vậy. Tỉ lệ cha mẹ vào viện dưỡng lão khi về già không có nghĩa là bị con cái bỏ bê mà mỗi người đều có cuộc sống và lựa chọn riêng của mình, họ tôn trọng lựa chọn của người khác kể cả người thân trong gia đình. Tôi hỏi một cặp vợ chồng người Úc về lý do họ chọn nhà dưỡng lão khi về già. Họ nói rằng “Chúng tôi đã có tuổi trẻ của mình. Các con cũng có tuổi trẻ của chúng. Tại sao mình phải trói buộc tuổi trẻ của con vào việc chăm sóc mình khi về già trong khi chúng nó cũng có cuộc sống và gia đình riêng của mình nữa? Sinh con ra là trách nhiệm của cha mẹ nên cha mẹ phải lo lắng cho con là điều tất nhiên, con cái có được quyền chọn lựa cha mẹ mình đâu. Thế nên, chúng tôi không quan trọng chữ “Hiếu”, không đem chữ hiếu ra làm áp lực để con cái phải nghe lời mình.” Con cái khi trưởng thành được quyền dọn ra ở riêng và cha mẹ không can thiệp vào cuộc sống riêng của con, kể cả việc lựa chọn bạn đời. Rất nhiều bạn trẻ tự lựa chọn bạn đời, tổ chức đám cưới và cha mẹ là khách mời. Họ phải chịu trách nhiệm về bản thân và cuộc đời mình. Do đó, quyền riêng tư là quyền bất khả xâm phạm đối với văn hóa và kể cả luật pháp của các nước này.

Tất nhiên, văn hóa mỗi nơi mỗi khác và chúng ta không thể mong đợi mọi nơi đều có cách hành xử giống nhau. Nhưng sự can thiệp quá mức của ông bà Việt Nam vào cuộc sống của con cháu thực ra chỉ làm cản trở sự học hỏi và độc lập của con cháu mình mà thôi. Những ý kiến hoặc kiến thức mới thường không được ông bà tiếp nhận, thay vào đó là sự bảo thủ và thậm chí nhân danh tình thương yêu dành cho con cháu mà làm áp lực cho chúng phải nghe lời. Câu nói quen thuộc mà những bạn trẻ hay nghe là “Trứng mà đòi khôn hơn vịt sao?” Nhưng thử hỏi, nếu trứng không khôn hơn vịt thì làm sao nở ra vịt, chẳng lẽ cứ phải là trứng ung trứng hư sao?

Có một số ít các bạn trẻ may mắn khi sống cùng ông bà rất hiểu biết, tân tiến, cởi mở và hợp tác trong cách nuôi dạy con cháu. Do đó, khoảng cách giữa các thế hệ không trở thành rào cản mà thực ra là những điều kiện rất tốt để xây dựng một cuộc sống hài hòa và thân thương trong gia đình. Tuy nhiên, tỉ lệ này hiện nay vẫn còn khá ít ỏi trong cộng đồng của chúng ta.

Về phía các bạn, các cha mẹ trẻ, có 2 xu hướng: Một xu hướng ỷ lại ông bà, luôn làm theo ông bà, hoặc nhẫn nhịn chịu đựng nghe lời ông bà, trở thành những cá nhân thụ động và không cầu tiến; để rồi những người này sẽ tiếp tục đi theo lối mòn của bậc tiền bối và trở thành thế hệ ông bà tương lai không khác gì mấy với thế hệ ông bà hiện tại. Xu hướng thứ hai là mạnh dạn sống theo chính kiến của mình, chọn lọc những kinh nghiệm từ ông bà mà họ cho rằng hợp lý với thời đại và kiến thức mới, đồng thời sẵn sàng bảo vệ những gì mà họ tin rằng có sức thuyết phục và mang tính khoa học hơn. Những bạn thuộc xu hướng sau thường chấp nhận chịu áp lực và nhiều khi phải đấu tranh để được sống theo chính kiến của mình.

Sống như thế nào, theo xu hướng nào, hoàn toàn là lựa chọn của bạn!

1. Lâu nay muốn nhắc đến một từ dùng sai trong cộng đồng mà chưa có dịp. Đó là từ “TỪ KHÓA“ mà tiếng Anh gọi là “KEY WORDS”

“Key words” mà dịch là “Từ khóa” là SAI!

Vì sao?
Vì nếu là “khóa” thì làm sao “mở” được? Trong khi đó khi gõ “key words” thì mục đích là để tìm được gì đó, chẳng hạn nếu gõ “breastfeeding” thì sẽ tìm được nhiều đề tài về breastfeeding. Như vậy tức là “mở” chứ không thể nào “khóa” được.

“Key” tiếng Anh có nghĩa là “chìa khóa” mà chìa khóa thì mục đích còn dùng để “mở” chứ không chỉ để “khóa”. Khi ta gõ “key words” trong Google thì ta mong sẽ “mở” ra được cái ta cần chứ không phải để “khóa” lại (nếu “khóa” thì tìm kiếm làm gì cho mệt). Do đó, trong trường hợp này “key” có nghĩa là “mở” chứ không phải là “khóa”. “Key” cũng có nghĩa là “chính yếu, quan trọng” chẳng hạn như “key role” (vai trò quan trọng).

Bản thân mình cũng từng dùng “từ khóa” như một thói quen. Nhưng sau này nghĩ lại thấy mình cần phải thay đổi.

Có lần mình hỏi cô giáo là “Bây giờ người Việt mình ai cũng có thói quen dùng “từ khóa”, bây giờ nếu em dịch thành “từ mở” thì nghe chắc lạ tai lắm, sợ không ai hiểu.”

Cô giáo trả lời: “Em là một thông dịch viên chuyên nghiệp thì em cần phải dùng từ chuyên nghiệp, dùng từ đúng. Vì bản thân việc dịch thuật có nghĩa là truyền tải chính xác ý nghĩa của ngôn ngữ nguồn (source language” sang ngôn ngữ đích (target language). Đó mới chính là bản chất của translation.”

Nào, từ bây giờ nên thay đổi cách gọi tên thôi, hãy dùng “từ chính” “từ mở” thay vì “từ khóa”.

(Khi post bài này xong lên Facebook thì có bạn đề nghị là nên dùng “từ chìa khóa” vì cũng dễ hiểu.)

2. TỰ SƯỚNG

Nghĩa tiếng Việt của từ “tự sướng” mang hàm ý “tự làm cho mình có cảm giác sung sướng”, lâu nay vẫn có hàm ý từ tiếng Anh của từ “masturbate” tức là “thủ dâm”. Khi Facebook trở nên phổ biến thì nó mang nghĩa khác, nhằm chỉ hành động tự chụp hình bản thân rồi đăng lên Facebook.

Tuy nhiên, cái nghĩa “nguyên thủy” thì vẫn còn đó!

Mình rất dị ứng với cách dùng từ như vậy. Bản thân việc “masturbate” không có gì là “tội lỗi” nhưng hành động masturbation mang tính chất rất riêng tư, giống như sex giữa 2 người vậy. Ngoại trừ những website hay channel của người lớn thì không ai “làm chuyện riêng” rồi post lên mạng để khoe cả.

Nếu dịch từ “selfie” từ tiếng Anh thấy dài quá (nghĩa là tự chụp hình rồi đăng lên mạng) thì vẫn có thể giữ nguyên từ gốc, cớ sao lại phải sáng tác ra một cái từ chẳng ăn nhập gì với việc “tự làm cho mình sung sướng” như vậy.

3. TỰ KỶ

Tự kỷ là một bệnh, tức là Austism. Cha mẹ nào nghe nói đến từ này cũng sợ. Mình không đưa định nghĩa của bệnh này nhưng chắc chắn mọi người cũng biết chứng bệnh đó như thế nào.

Vậy mà từ này được sử dụng rất là phổ biến.

Có lẽ mình khó tính quá chăng? Nhưng mình đang nghĩ về những người bạn có con bị tự kỷ.

Ru em ngủ xong rồi mẹ quay sang ôm Rơm.

Rơm: Mẹ ơi con thích mẹ lắm ó!
Mẹ: Vậy hả con?
Rơm: Dạ. Con thích mẹ hơn thích ba.
Mẹ: Ủa sao vậy?
Rơm: Tại vì ba hong có đẹp bằng mẹ.
Mẹ (chưa kịp nghĩ ra câu nào đối đáp lại).
Rơm: Con thì đẹp giống mẹ.

Rơm: Mẹ ơi sao Bà Cố chết vậy mẹ?
Mẹ: À, tại vì Bà Cố già rồi nên Bà Cố chết.

Mấy hôm sau có một ông bác lớn tuổi đến nhà chơi, ngoài kia ba tiếp khách, ở trong này hai mẹ con nói chuyện với nhau.
Rơm: Ông già rồi phải không mẹ?
Mẹ: Ừ, ông già rồi.
Rơm: Ủa ông già rồi mà sao ông chưa chết?

Ặc...ặc.... Mẹ hi vọng tai ông nặng nên không nghe.

Một chuyện cũ từng post vào comment rồi nhưng hôm nay nhân tiện nỗi niềm vì truyền thuyết về cái dzú của mẹ nên kể lại đây luôn.

Cách đây gần chục năm một chị đồng nghiệp rủ đi ăn lẩu dê nhân dịp sinh nhật của chị ấy. Tan giờ làm là mọi người tranh thủ đến quán trước khi đến giờ kẹt xe. Những người đến sớm gồm có mình, hai đồng nghiệp nữ và một đồng nghiệp nam (tạm gọi là anh B). Nói tóm lại là ba nữ, một nam, chưa kể chủ tiệc (tạm gọi là chị A). Chị A muốn ra cổng đón những người còn lại nên dặn anh B gọi món. Trước khi đi, chị A không quên quay lại dặn anh B:

- Ê mày, nhớ gọi mấy dĩa dzú dê nướng nghen! (Thân quá nên mày-tao luôn)

Vừa lúc đó có một em gái phục vụ rất dễ thương đến nhoẻn miệng cười: - Dạ anh chị dùng gì ạ?

Trong khi mình đang nuốt ực ực vì nghĩ đến món dzú dê nướng thì anh B cứ đực mặt ra rồi gãi đầu lia lịa. Ấp úng một hồi ảnh mới lắp bắp:

- Em ơi em… Cho anh mấy dĩa… à… mấy dĩa…. NGỰC DÊ NƯỚNG đi em!

Không hẹn mà cả 4 cái miệng (kể cả miệng em phục vụ kia) đều há ra: - “Hả?”

Mình cười rũ ra: - Trời ơi ông ơi! Dzú dê nướng mà, ai lại nói ngực dê nướng kỳ quá à! Ảnh trả lời: - À, tại… tại anh thấy xung quanh toàn phụ nữ, mà tự nhiên nói dzú dzú kỳ quá. - Có gì đâu mà kỳ? Anh nói ngực dê em mới thấy kỳ đó hahaha.

Chuyện xưa kể lại, và hiện nay anh ngực dê vừa mới có bé thứ hai là con trai, bé đầu là con gái, nếp tẻ đủ rồi.

Còn mình thì nhờ muốn có đủ nếp tẻ mà giờ trở thành hoa chậu rồi (người ta là hoa hậu, mình hoa chậu). Nhiều lúc tự hỏi có khi nào ba 2R thiếu món ngực dê nướng mà chưa có yếu tố “ngực” để mình sinh công chúa không nhỉ hehehe.

Thôi, nói gì thì nói, hỏi nhỏ nè: Các mẹ cho con bú ngực hay bú dzú vậy?

Viết là một sở thích của mình, mình viết để chia sẻ. Bạn có thể chia sẻ thoải mái, nhưng vui lòng trích dẫn nguồn Webcuame.com nhé.

Nguyen Dao

Tựa đề này thực ra không phải do mình sáng tạo ra. Đây là một lần hiếm hoi mình đặt tựa đề bài viết “ăn theo” người khác để làm cảm hứng cho bài viết của mình. Nhưng, quan trọng không phải là cái tựa, mà là nội dung bài viết như thế nào! Đây là bài viết “ăn theo” từ bài “CHUYÊN GIA” có thực sự là chuyên gia???” đã được đăng trên Hội Nuôi Con Bằng Sữa Mẹ - Việt Nam, sau khi đăng bị thành viên vào ném đá dữ quá nên đã xóa. Tuy nhiên bài viết vẫn yên vị ở Facebook của Nguyễn Tú Anh – là tác giả của bài viết này.

Nhớ cách đây không lâu, mình đã thẳng thừng từ chối lời mời kết bạn của một người, lý do rất đơn giản: vì mình không có thiện cảm với tên của người ấy. Nói đúng ra không phải là cái tên, mà là một nickname do người ấy tự đặt cho mình. Nhưng trong vô số những cái tên đẹp, tại sao không lấy mà lại đi lấy một cái tên mà nghe qua chỉ muốn … xách roi rượt thôi. Đó là cái tên: SỞ KHANH. Có một câu nói quen thuộc: “Hãy cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ cho bạn biết bạn là người như thế nào.” Có thể mình khó tính, nhưng nếu mình nhận lời kết bạn với Sở Khanh thì Facebook sẽ thông báo vầy: “Nguyen Dao and Sở Khanh are now friends.”

Gần đây có một account Facebook có từ “Chuyên gia” đã đem lại không ít bức xúc cho một số người có học vị tiến sĩ. Ngày xưa có “tiến sĩ giấy” thì ngày này có “tiến sĩ Internet”. Một chút tiếng Anh căn bản, một chút siêng năng và chịu khó bới móc là những điều kiện căn bản để trở thành tiến sĩ Internet. Cái áo không làm nên thầy tu, chỉ một cái tên “Chuyên gia” không nói lên được người ta có thực sự là chuyên gia hay không. Nhưng rõ ràng việc đặt tên “Chuyên gia” gây khó chịu cho một vài thành phần gọi là Tiến sĩ Internet, trong khi đó hiếm ai khó chịu vì cái tên “Sở Khanh” kia (mình nằm trong số hiếm ấy).

Câu hỏi đặt ra là: Tại sao phải khó chịu vì một cái tên mà người mang tên này mong muốn làm điều tốt đẹp cho cộng đồng? Đó là góp phần thức tỉnh cộng đồng về tầm quan trọng của sữa mẹ mà bấy lâu đã bị lãng quên? Cái anh Sở Khanh kia muốn chọn tên gì là quyền của anh ấy, nhưng “Chuyên gia” thì không được đặt tên theo sở thích của mình. “Chuyên gia/chuyên viên tư vấn sữa mẹ” nghe có vẻ quá mới mẻ ở Việt Nam, nhưng đây là một nghề khá phổ biến ở nước ngoài. Trong bài phản đối cái tên “Chuyên gia”, tác giả đã liên tục đưa ra các dẫn chứng để bảo vệ cho ý kiến của mình.

Lấy một ví dụ thôi, bạn này nói “sữa chảy vào tai không viêm tai” là không có căn cứ (bạn không dùng từ này nhưng qua cách viết ai cũng hiểu là như vậy). Với vốn tiếng Anh của mình, bạn này đã một vài lần dịch các bài viết từ Kelly Mom, nhưng bạn chắc chưa đọc tới bài “Will lying down to nurse cause ear infections?” (Nằm cho con bú có gây viêm tai không?) Bài dịch:

Có thể bạn đã nghe rằng cho con bú nằm sẽ gây viêm tai. Các nghiên cứu cho rằng điều này không đúng. Cho dù bạn cho con bú ở tư thế nào thì sữa mẹ thực ra có tác dụng làm giảm tỉ lệ viêm tai. Đây là một trong những quan niệm sai lầm đến từ việc nhầm lẫn thông tin của việc bú sữa công thức với việc bú mẹ. Bằng chứng cho thấy nếu bé bú sữa công thức khi nằm thì sữa sẽ chảy vào ống tai và tai giữa và gây viêm nhiễm. Tuy nhiên, có hai vấn đề khi áp dụng thực tế này vào việc nuôi con bằng sữa mẹ: 1. Sữa mẹ và sữa công thức không giống nhau – vì sữa mẹ ngăn cản sự hình thành của vi khuẩn trong khi sữa công thức khuyến khích vi khuẩn phát triển. 2. Nuôi con bằng sữa mẹ và nuôi con bằng sữa công thức không giống nhau – sữa không chảy tràn vào miệng khi bé bú như khi bé bú bình. Và cũng nên nhớ rằng hầu hết các tư thế bú thì dẫu sao bé cũng bú nằm – cho dù mẹ có nằm hay không!

Nhân tiện vừa nhận được email khuyến mãi của Health E-learning nên mình quote lại ý của tác giả:

Ngạc nhiên chưa? Khóa học của người ta có giá hiện tại là $1250 (chưa tính thuế) mà bạn ấy phù phép thành khóa học 90 giờ ở Malaysia với giá 2,5 triệu. Cái giá 2,5 triệu là giá tiền MỘT MÔN HỌC trong 10 môn của chứng chỉ này thôi đó nha, có tiền chưa chắc học được, có bằng bác sĩ ở Việt Nam chưa chắc học được nha, và có tiếng Anh thôi thì chưa chắc học được đâu nha! Nếu chỉ có 2,5 triệu thì rẻ quá, giỏi thì học thử xem sao, rẻ quá mà! Chỉ có những người có ĐAM MÊ và NHIỆT HUYẾT mới bỏ tiền ra học một khóa học mà theo bạn ấy chỉ là “khóa học làm nền” để rồi ngồi viết lại để chia sẻ MIỄN PHÍ cho cộng đồng. Còn nữa, không phải cứ hễ bác sĩ là BIẾT TUỐT.

Khá nhiều bài báo ăn theo nhau kiểu như “Hiểm họa từ việc vắt sữa non trước khi sinh” đã nêu ý kiến của bác sĩ A, bác sĩ B nhằm làm cho bài viết có “chút xíu trọng lượng”. Nhưng thực sự đây là một cách đặt tựa ngu xuẩn nhằm tăng lượng độc giả vì chuyện vắt sữa non trước khi sinh quá mới mẻ ở Việt Nam. Thử gõ vài từ chính bằng tiếng Anh chẳng hạn như “Dangers from prenatal colostrum expression“ hay “Risks from antenatal expression of colostrum“ thử xem có hiện ra kết quả tìm kiếm nào không. Trong khi đó, tại hội thảo Liquid Gold Conference diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 8 năm2014 tại Melbourne, Australia, trong báo cáo của Tiến sĩ Wendy Brodribb (người đã biên tập cho cuốn Breastfeeding Management in Australia) có từ 1/5 đến 1/3 GPs (General Practictioners - Bác sĩ) ở Úc và Canada không hiểu rõ về sữa mẹ. Ở Việt Nam, nơi không có ngành sữa mẹ, tỉ lệ này chắc chắn nhiều hơn. Thậm chí bác sĩ Việt Nam ở tại Úc còn khuyên cai sữa cho bé lớn khi mẹ mang bầu nữa. Dưới đây là ảnh chụp màn hình của một slide trong bài thuyết trình có tựa đề “Breastfeeding and general practice: Perceptions of mothers and GP.”

Bác sĩ có chuyên môn mà bác sĩ chọn. Bác sĩ sản chuyên khoa sản, bác sĩ chấn thương chỉnh hình sẽ rành về xương khớp, bác sĩ thú y chuyên trị bệnh cho thú vật, người học về sữa mẹ chắc chắn sẽ có hiểu biết về sữa mẹ hơn bác sĩ không có kiến thức về sữa mẹ. Vì vậy, đừng đem bác sĩ ra để làm cho bài viết của mình “nặng đô”. Để kết thúc bài viết nhằm nói xấu người khác để tự dìm mình xuống, tác giả nêu rất ngắn gọn vầy:

Câu hỏi đặt ra:

1. Thi IBCLC để làm gì? Phải có mục đích cụ thể mới thi IBCLC chứ. Bằng cấp này rất có giá trị ở nước ngoài, một ví dụ là Úc, vì họ có ngành sữa mẹ. Có bằng này thì họ có thể làm Lactation Consultant và được trả lương rất cao. Ở Việt Nam, làm thiện nguyện, làm tình nguyện để chia sẻ những kiến thức sữa mẹ cho cộng đồng, lấy cái bằng này để làm gì? Tự nhiên lại đi thi để lấy chứng chỉ hành nghề cho một nghề không có ở Việt Nam? Tương tự, nếu không đi du học hay xin học bổng, thi IELTS hay TOEFL để làm gì vì hai bằng cấp này chỉ có giá trị trong 2 năm? Bạn có IELTS hay TOEFL không có nghĩa là bạn biết hết mọi thứ về tiếng Anh, và hai cái bằng này có thể cất vô tủ làm kỷ niệm sau 2 năm; nhưng kiến thức bạn có vẫn luôn ở với bạn nếu bạn thường xuyên trau dồi và thực hành.

2. IBCLC đúng là quãng đường gian nan, nhưng không cần phải là bác sĩ hay y tá hay có chuyên môn y khoa mới học và thi được. Quan trọng là phải chứng minh mình CÓ KHẢ NĂNG để học và thi. Rất nhiều Lactation Consultants mình biết là nhà báo và luật sư.

Trong đó có cô Simone Casey hiện cũng là Chuyên viên tư vấn sữa mẹ của ABA. 3. Sữa mẹ và nuôi con bằng sữa mẹ là điều tuyệt vời. Chà, câu nói hay nhất, ý nghĩa nhất trong bài viết! Tại sao bạn ấy cũng nghĩ như vậy, mà không làm được như vậy? Tại sao không dùng khả năng và đam mê của mình để góp phần làm việc tốt mà thích đi bới móc và nói xấu người khác như vậy? Có kiến thức thôi, chưa đủ! Có học thôi, chưa xong! Có kiến thức, thì cần trau dồi ngày đêm. Có học, thì học cho tới nơi tới chốn. Có đọc, thì đọc cho tới chốn tới nơi. Và quan trọng là phải có CÁI TÂM mới bỏ ngoài tai những thị phi và xúc xiểm dành cho mình, để tiếp tục làm công việc mà mình yêu thích và có lợi cho cộng đồng. Để đáp trả cho những lời bôi nhọ dành cho mình, “nhân vật chính” trong bài viết vẫn im lặng làm công việc của mình, để hỗ trợ và giúp đỡ những người mẹ gặp khó khăn khi nuôi con bằng sữa mẹ. Gần đây chị còn sang tận Úc để dự Hội Thảo về Sữa Mẹ lớn nhất từ trước đến nay có tên gọi Liquid Gold Conference nhằm chia sẻ những kiến thức quý báu về sữa mẹ cho mọi người.

Vậy, “CHUYÊN GIA” có thực sự là chuyên gia??? Lâu nay những người hiểu được công việc chị làm chẳng còn quan tâm đến việc tìm kiếm câu trả lời này nữa, vì công việc chị làm chính là câu trả lời. Chỉ có mình, trong một phút không rảnh rỗi mà cũng chả nông nổi, để ngồi viết một bài về Tiến Sĩ Internet mà thôi.

1. “Trông người….
Năm 1984, Đạo Luật Chống Kỳ Thị Giới Tính (Sex Discrimination Act 1984) của Chính Phủ Úc đã có hiệu lực. Trong đó, phần 7AA là về kỳ thị việc cho con bú. Như vậy, việc nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ là một việc tự nhiên mà còn được pháp luật bảo vệ. Theo đó, những ai có hành vi phân biệt đối xử đối với phụ nữ cho con bú sẽ bị xem là PHẠM PHÁP.

… lại nghĩ đến ta”: Việt Nam có luật như vậy không?

2. “Trông người…” Khi một người phụ nữ sống tại Úc có vấn đề trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ, họ sẽ được một RỪNG người giúp: y tá, bác sĩ, chuyên gia tư vấn sữa mẹ (cả tình nguyện và tư nhân), gia đình, cộng đồng… (họ chỉ việc gào lên: “Có ai giúp tôi không? Tôi nghĩ là tôi không đủ sữa cho con tôi!”) Khi họ ra ngoài mà nếu có ai đó hỏi: “Oh, chị vẫn còn cho bé bú chứ?” thì người mẹ sẽ trả lời tựa như mình là một bà hoàng “Ừ, tôi vẫn còn cho bú đấy!” thì người hỏi sẽ thốt lên “Thật vậy sao? Chị thật tuyệt!”

… lại nghĩ đến ta:” Khi một người mẹ Việt có vấn đề trong quá trình cho cho con bú, sẽ có một RỪNG người xúm lại chỉ trích: sữa mẹ sau 6 tháng làm gì có chất, cho bú sữa công thức đi, sữa mẹ nóng con không lên cân là phải… (họ không dám gào lên để nhờ giúp đỡ, thậm chí post vào Hội Sữa Mẹ họ cũng nhờ ẩn danh). Khi họ ra ngoài mà nếu có ai đó hỏi: “Bé bú sữa gì vậy?” thì người mẹ trả lời “Bé còn bú mẹ”, người hỏi sẽ thốt lên: “Cái gì? Bây giờ mà còn bú mẹ hả? Sao không cho nó bú bình cho quen?”

3. “Trông người… Trong lớp học về sữa mẹ, đến phần giới thiệu bản thân, các ông chồng sẽ nói “Tôi không biết gì về việc cho con bú cả, tất nhiên rồi. Đó là lý do tại sao tôi muốn tham gia lớp học này, để sau này giúp vợ tôi.” Các ông đặt câu hỏi, đứng rất lâu nhìn mẹ mẫu cho con bú, rồi hỏi về tư thế cho bú; giờ giải lao, các ông sẽ lân la làm quen và nói chuyện với những người dạy, để than thở “Sao vợ tôi ốm nghén dữ quá, tôi phải làm sao đây?”

… lại nghĩ đến ta:” Người vợ đi làm về, lo cơm nước, lo cho con, hút sữa, nhờ chồng giúp thì chồng nói “Em nuôi con không giống ai hết! Sao không cho nó bú bình cho khỏe thân?”

4. “Trông người… Người chồng được khuyến khích vào phòng sinh lúc vợ chuyển dạ, chứng kiến cảnh vợ đau đớn để sinh ra con. Khi con chào đời, 9/10 ông đều khóc! (ông còn lại không khóc chắc bị ngất vì … sợ máu, hehe)

… lại nghĩ đến ta” Kể lại chuyện của mình: Lần gần nhất về Việt Nam là mình mang thai Ron được 3 tháng, chồng chở vào bệnh viện Y Dược khám thai. Mình vào phòng khám, chồng vừa mới thò đầu vào hỏi: “Có cho chồng vào không vậy bác sĩ?” thì bị quát té tát vào mặt “Ai cho vào đây? Đàn ông đi ra! Chỗ này là chỗ phụ nữ!” (sẽ viết một bài về vụ khám thai sau). Câu hỏi là: Không có đàn ông, làm sao … có con? Phụ nữ chắc tự đẻ trứng rồi ấp ra con thì phải?

Muốn giảm bớt tỉ lệ nhậu nhẹt ở Việt Nam dễ lắm, muốn các ông chồng Việt trở thành gương mẫu dễ lắm, cứ mỗi lần vợ đẻ, cho các ông vào phòng đẻ… rặn phụ!

Trông người lại nghĩ đến ta Mà khi ta nghĩ thì ta lại buồn…

Lần nào mình có bầu thì Bà Nội 2R cũng rất là lo lắng nên luôn động viên mình ăn uống tẩm bổ nghỉ ngơi. Nhớ lại chuyện lần đầu mang thai mà mắc cười quá nên kể cho mọi người nghe.

Bà dặn mình ráng uống sữa, uống nước dừa và nói chung là ráng ăn uống để “Cháu mẹ nó trắng nó cao nghen con!”
Mình cũng tin vậy nên ráng phành bụng ra ăn. Ta nói ăn như bị bỏ đói vậy đó, tét lét cái bụng vẫn ăn. Ăn đến nỗi không chỉ cái bụng nó nở mà tứ chi đều nở, có cái mũi cũng nở luôn. Nói túm lại rất xứng danh Thị Nở.

Sau đó chị hàng xóm mách “Ăn măng cụt sanh con ra trắng lắm. Thấy con bé nhà chị hong. Nó trắng bóc đó. Còn chị thì đen thùi lùi nè.”

Ô kê, vậy thêm măng cụt nữa ha. Mà măng cụt ở Úc đâu có rẻ, trung bình cũng $12/ký tính cả vỏ lẫn hột.

Thế là lần nào đi chợ mình cũng rinh về mấy ký măng cụt để ăn.

Mình khoe với MC là “Con cũng ăn măng cụt nữa, chị hàng xóm nói ăn cái này vô sanh con trắng lắm đó mẹ.”

Bà nghe vậy nói rằng: “Ừ ráng đi con. Ráng ăn để sanh cháu ra cho nó trắng nó cao nghen con!”

Mình trả lời dõng dạc: “Dạ con ráng mà, mẹ yên tâm.”

Nói xong tự nhiên chột dạ rồi buộc miệng: “Ủa mà hổng được mẹ ơi!”

MC: Sao vậy con? Mình: Cháu nó đen nó lùn mới là cháu của mẹ chứ? Nhà mình đâu có ai vừa trắng vừa cao đâu? Cháu mà vừa trắng vừa cao thì mẹ phải coi lại đó mẹ ơi...haha... MC: Ủa...à...haha...

Rồi hai mẹ con cười khằng khặc qua điện thoại.

Tuy nhiên mình vẫn mong ước con mình vừa trắng vừa cao, nên mình vẫn tiếp tục ăn măng cụt, phành bụng ra ăn.

Tuần thứ 38 bước lên bàn cân là 62kg, tăng không có bao nhiêu, có 16ký chớ nhiêu!

Rồi mình sanh thằng Rơm ra, quay sang bảo chồng: “Ủa em ăn măng cụt nhiều mà sao con nó đen thui vậy anh?”

Chồng nói: “Cũng giống trái măng cụt đó chớ em!”

“Giống gì giống! Đen thui kìa!”

Chồng cười hề hề: “Giống mà. Con chị hàng xóm có màu da giống cái cơm măng cụt. Còn da con mình giống...vỏ măng cụt! Nói túm lại không giống trong cũng giống ngoài thôi hehe.”

Gửi hình Rơm về cho Ông Bà Nội, OBN nói thôi tụi bay khỏi tả, ra đường không bị lộn đâu.

Không ai nhớ tới chuyện trắng và cao nữa, nhưng ăn măng cụt thì thích lắm.

Bữa nào không kềm chế mà la Rơm thì tối mẹ phải nằm ôm bù.

Mẹ: Hồi sáng mẹ la con, con có buồn hông?

Rơm: Dạ có, con buồn.

Mẹ: Ừ, mẹ cũng biết con buồn mà. Mẹ đâu có muốn vậy đâu, tại con không chịu nghe lời mẹ nên mẹ bực, mẹ la con đó. Nhưng mà mẹ la hết hồi thì thôi, chứ mẹ thương con lắm mà, vì con là con của mẹ mà, vì con là cục vàng của mẹ mà.

Rơm: Dạ

Mẹ: Lần sau con phải nghe lời mẹ nghe hông? Chứ nếu không thì mẹ bực, mẹ la, mẹ buồn là MẸ BỆNH MẸ CHẾT RỒI KHÔNG AI Ở VỚI CON ĐÓ.

Rơm: Dạ, nhưng mà mẹ đừng có la con nữa nghen!

Mẹ: Ừ, mẹ sẽ không la con nữa, nhưng con phải nghe lời mẹ nghe hong?

Rơm: Dạ. Mẹ đừng có la con nữa nghen.

Mẹ la con thì CON BUỒN CON BỆNH RỒI CON CHẾT RỒI KHÔNG AI Ở VỚI MẸ ĐÓ.

Thằng tóa, chỉ chờ có nhiêu đó thôi à.

Ăn xong chừng một tiếng, mẹ nói:
- Rơm ơi đi ị đi con! Bác sĩ dặn rồi đó có nhớ không? (Bụt chùa nhà không thiêng, phải bác sĩ nói mới có tác dụng)
Rơm: Dạ nhớ.
Mẹ: Bác sĩ dặn con ngồi toilet bao lâu con nhớ không?
Rơm: Dạ nhớ, ngồi một phút.
Mẹ: Mười phút mà!
Rơm: Một phút mà!
Đối với nó mười phút hay một phút cũng không có gì khác nên mẹ không nói nữa mà “bàn giao” cho ba rồi vô phòng với em.

Lát sau (ghi lại đoạn hai cha con nó nói chuyện)
Rơm: Ba ơi con ị xong rồi! Ị xong rồi, ị...xong rồi (hát).
Ba (đang bận làm gì đó): Sao lẹ vậy con?
Rơm: Con ị hai cái rồi mà! (Cái = cục) Con ị một phút rồi.
Ba: Chưa tới một phút mà. Sao ị gì có hai cục vậy? Ị nữa đi.
Rơm: Thôi được, để con ị thêm ba cục nữa rồi con kêu ba nghen!
Ba: Ừ.

Mẹ ngồi trong phòng, chịu không nổi thêm một phút nào nữa!

Rơm: Mẹ ơi con đau bụng quá à! Mẹ: Oh con đau sao con? Con có muốn đi ị không? Rơm: Dạ không. Con đau CÁI SƯ TỬ CỦA CON QUÁ À!

Mẹ ngớ một hồi mới hiểu “cái sư tử” tức là cái bao tử. “Bệnh nhân” sau đó nói rằng: “Con ăn popcorn thì con sẽ hết đau cái sư tử.”

Chiều nay mẹ rước Rơm về.

Rơm: Mẹ ơi, Ahmet quýnh vô miệng của con!

Mẹ: Ủa, vậy hả con. Kỳ quá à! Con có nói với cô hông?

Rơm: Dạ có, con nói với cô rồi.

Mẹ: Vậy hả, rồi cô nói sao?

Rơm: Cô nói “Don’t do that.”

Mẹ: Ahmet quýnh thiệt hay quýnh giỡn con vậy? Chắc là giỡn thôi phải hông?

Rơm: Ahmet quýnh thiệt.

Mẹ: Mà sao Ahmet quýnh con?

Rơm: Tại con quýnh Ahmet trước.

Mẹ: Hả? Con quýnh trước hả? Con giỡn thôi mà phải hông?

Rơm: Con đâu có giỡn, con quýnh thiệt mà!

Sáng nay ngồi tại quán cà phê với cô giáo và bạn cùng lớp, mọi người nói về bệnh “dementia” tức là bệnh suy giảm trí nhớ ở người già, nói nôm na theo ngôn ngữ tiếng Việt là bệnh “lẫn” ở người già, tự nhiên cảm giác của những ngày tháng thực tập trong nhà dưỡng lão và bệnh viện lại trỗi dậy trong mình.

Có lẽ một trong những nơi lấy đi rất nhiều nước mắt của mình là ở viện dưỡng lão. Kể ra đây một kỷ niệm không bao giờ quên cho mọi người hình dung thế nào là bệnh dementia.

Mình được giao nhiệm vụ giúp một cô kia trong bữa ăn. Cô ấy chắc chưa đến 60, nhìn còn trẻ lắm, vậy mà không hiểu tại sao lại bệnh nặng như vậy. Nhìn cô còn rất là khỏe mạnh, nhưng trí nhớ hầu như không còn nữa.

Mình ngồi nói chuyện với cô, giải thích với cô từng thứ, từng chút, không khác gì giới thiệu đồ ăn với một đứa trẻ.

Mình (M): Đây là món cá hồi cô ạ. Trông ngon quá! Cô thử đi.

Cô (C): Cá hồi à? Để tôi thử xem… À.. ngon thật đấy. Ủa còn cái này là cái gì? (Chỉ vào củ khoai tây)

M: À, đây là khoai tây cô à. Cô ăn thử xem. Cô có cần con giúp không?

C: Cái này ăn làm sao? Nó có cứng không?

M: Không cô ạ, mềm lắm.

C (chỉ vào cái nĩa): Còn cái này là gì nhỉ?

M: Cái nĩa cô à. Cô có thể dùng nĩa để lấy khoai tây. Đây, làm thế này này (vừa nói vừa cầm nĩa để lấy khoai tây). Cô há miệng ra nào.

C (há miệng ra).

M: Ngon chứ?

C: Ừ, tôi thấy ngon. Món kia là gì thế (chỉ vào món cá hồi)?

M: À, đây là cá hồi cô ạ.

C: Cá hồi à?

……

Trong suốt bữa ăn, mình luôn miệng nhắc lại với cô từng món ăn, chỉ cho cô cầm nĩa, cách uống nước. Cứ mỗi 5 phút cô lại hỏi tên từng món ăn, mình lại chỉ cho cô cách cầm nĩa, cách uống nước.

Tới giờ giải lao, mình tìm một góc tĩnh lặng, để ngồi một mình, và để cho nước mắt rơi tự do. Ai đó sẽ nói tại sao mình lại dễ xúc động như vậy, một ngày tiếp xúc với bao nhiêu bệnh nhân, sống chết là bình thường, việc gì phải xúc động.

Nhưng nếu người phụ nữ ấy là mẹ của bạn, hay là một người nào đó bạn thương yêu, thì bạn sẽ nghĩ khác. Hãy tưởng tượng một ngày nào đó người bạn yêu thương không thể nhớ bạn là ai, mất hết những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hằng ngày, thậm chí họ không biết phải làm vệ sinh bản thân như thế nào, thì bạn sẽ hiểu cảm giác của mình.

Những người già trong viện dưỡng lão cáu nhất là lúc họ được y tá tắm rửa, lau chùi. Tại sao vậy?

Cho dù bạn có là người biếng nhác, không muốn động tay vào bất cứ việc gì, nhưng bạn sẽ không bao giờ muốn chỗ riêng tư của mình bị người khác nhìn thấy hoặc đụng vào. Người già bị dementia mất hết những kỹ năng căn bản như vậy.

Tuy hiện nay, mình không làm y tá, vì lý do gia đình; nhưng mình sẽ cố gắng viết lại những gì mình được học và cảm nhận, để mọi người hiểu được khi người ta không thể sống như người bình thường, thì họ sẽ ra sao. Hi vọng bằng những câu chuyện nho nhỏ mình viết ra, bạn bè sẽ thấy lấp ló đâu đó của ông bà, cha mẹ mình, và hình ảnh tương lai của chính mình trong đó, để biết thông cảm, yêu thương và sẻ chia.

Úc đã đổi giờ từ ngày 6/4/2014, tức là hiện nay đi trước Việt Nam 3 tiếng đồng hồ. Khi mình bắt đầu trèo lên giường ngủ thì Việt Nam là 9g tối. Lúc đó cầm điện thoại, check ib ở FB, nếu thấy tin nhắn nào từ VN thì thường mình cũng sẽ reply, khi nào mắt mở lên hết nổi thì thôi.

Không phải mình ghiền FB đến mức độ như vậy! Đơn giản những người gửi tin nhắn đa số là các bạn mới làm mẹ ở VN. Họ đang có vấn đề khi cho con bú, hoặc thắc mắc nào đó cần được tư vấn. Họ cần một lời khuyên.

Mình thật sự không có rảnh rỗi, nhưng mình rất là “nông nổi.” Cái nông nổi của mình là trở thành người chia sẻ những kinh nghiệm và kiến thức cần thiết về sữa mẹ, một số đó là kinh nghiệm và kiến thức của mình, và phần lớn là do mình học hỏi được trong quá trình tìm thông tin để tư vấn cho họ.

Vì sao?

Vì mình thấy các mẹ ở Việt Nam thật là tuyệt vời! Để nuôi con bằng sữa mẹ, họ phải tranh đấu, họ phải vận động, họ phải vượt qua biết bao rào cản của gia đình, dư luận, họ phải ngoi lên từ tiếng ầm ĩ quảng cáo ra rả hằng ngày trên ti vi, báo đài, và kể cả gia đình cũng như hàng xóm: uống 2 ly sữa abc mỗi ngày đáp ứng 80{8bef5806162a3bf903fe0c56d3d07538e41a568c559a5bf0d36ffdac25ffe5bd} năng lượng cần thiết của trẻ, sữa mẹ sau 6 tháng làm gì còn chất, sữa mẹ nóng, sữa mẹ lạnh; tuổi này chưa cai sữa là một sai lầm, cần phải uống sữa thay nước để phát triển chiều cao….

Tại sao thông tin láo toét như vậy lại làm người ta khiếp sợ và hoang mang?

Bởi vì họ chưa/không có đủ kiến thức về sữa mẹ.

Bởi có quá nhiều bsbs, kể cả bs dinh dưỡng cũng bán sữa luôn. Tất cả là vì LỢI NHUẬN.

Mình có thể cho con bú bất kỳ nơi đâu mình thích, bất kỳ khi nào con mình muốn ti mẹ. Mình không phải vào toilet để hút sữa cho con.

Mình đi học, có thể đến dịch vụ hỗ trợ sinh viên, để hỏi một câu: “Tôi cần một chỗ riêng tư để hút sữa cho con tôi. Tôi có thể đến chỗ nào?”

Mình có thể vội vã bước ngay ra khỏi phòng khi kết thúc một cuộc họp, và thì thầm vào tai cô thư ký: “Xin lỗi, tôi phải đi ngay bây giờ. Vì con tôi đến giờ phải bú rồi.”

Cho con bú mẹ, và tạo điều kiện để trẻ em được bú mẹ, là việc làm khá phổ biến ở Úc và được pháp luật thừa nhận. Người mẹ được hỗ trợ tối đa để đem lại những gì tối ưu nhất cho con mình.

Nhưng các bà mẹ ở Việt Nam lại không được như vậy! Vì vậy, mình thực sự ngưỡng mộ và cảm kích các chị em quyết tâm nuôi con bằng sữa mẹ, đem lại cho con những gì tốt đẹp nhất mà bản thân họ có thể làm được. Đó là lý do cho dù công việc bộn bề giữa cuộc sống nơi xứ người nhưng mỗi ngày mình vẫn chuyện để “nông nổi”, có cái gì đó để học hỏi và trao đổi, thấy cuộc sống thật ra cũng thú dzị đó chứ;-)

Viết là một sở thích của mình, mình viết để chia sẻ. Bạn có thể chia sẻ thoải mái, nhưng vui lòng trích dẫn nguồn Webcuame.com nhé.

Nguyen Dao Các Mẹ Sữa yêu quý,

Mỗi ngày chúng ta đã đọc, tư vấn và động viên không ít các mẹ than thở rằng mình đã mất sữa, làm thế nào để kích sữa, rằng đã thử mọi cách mà sữa vẫn ít và đành phải cho con bú sct. Tuy nhiên, các mẹ có biết không, cơ thể của con người là một bộ máy rất kỳ diệu! Chỉ có điều, để cho bộ máy ấy hoạt động, chúng ta phải cho phép mình có thời gian, sự kiên nhẫn và lòng quyết tâm. Không ai phủ nhận rằng không có gì có thể thay thế tình thương yêu của người mẹ dành cho con của mình, nhưng nếu mẹ có kiến thức, có hiểu biết, có niềm tin và sự quyết tâm, thì không gì mẹ không làm được, nhất là việc NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ.

Dưới đây là một câu chuyện cảm động có thật về một người mẹ không có khả năng sinh con cho CON NUÔI của mình bú mẹ. Việc bú mẹ ban đầu diễn ra không suôn sẻ lắm vì cả hai mẹ con đều xa lạ với nhau nhưng chính tình yêu thương của mẹ mà cuối cùng con đã được nhận được món quà vô giá từ mẹ. Và rồi, giống như một phép màu, sau vài tháng cho con gái nuôi bú mẹ, người mẹ ấy phát hiện mình đã mang thai!

Câu chuyện này mình dịch từ tạp chí Essence của Hiệp Hội Sữa Mẹ Úc Châu (Australian Breastfeeding Association) xuất bản tháng 11 năm 2011.

TÔI ĐÃ CHO CON GÁI NUÔI BÚ MẸ

Tác giả: Bronwyn Blackwell

Sau khi bác sĩ thông báo rằng vợ chồng tôi không thể có con và nhận con nuôi sẽ là cách mà chúng tôi được trở thành cha mẹ, một phần của cảm giác mất mát là tôi sẽ không bao giờ được cho con bú.

Tôi đã từng luôn luôn cho rằng nếu không có thai, nếu không có các hormones và không có sự đẩy ra của nhau thai để báo tín hiệu cho bầu vú để tạo sữa thì làm gì có chuyện cho con bú.

Tôi nói chuyện với những cha mẹ có con nuôi khác về những cố gắng cho con bú, thật ngạc nhiên khi tôi nhận ra rằng điều đó không đến nỗi không bình thường và rằng có nhiều cách để khuyến khích bầu vú tạo sữa. Sau nhiều nghiên cứu tôi thấy rằng có thể cho con nuôi bú mẹ. Vì vậy, vài tháng trước khi tôi có ý định chính xác khi nào tôi sẽ trở thành một người mẹ, tôi bắt đầu chuẩn bị cho cơ thể của mình sẵn sàng cho con gái nuôi tương lai của mình.

Tôi quyết định không dùng thuốc mà bắt đầu sử dụng máy hút sữa và hình dung ra cảnh cho con bú. Không lâu lắm sau khi sử dụng máy hút mỗi ngày, cơ thể của tôi đã bắt được tín hiệu. Mặc dù lượng sữa chỉ có được tí xíu nhưng tôi rất hào hứng vì nó đang làm việc. Lượng sữa có được trong khi chúng tôi chờ đợi đứa con không bao giờ nhiều, chỉ khoảng 5mL một ngày, nhưng tôi không quan tâm – CÓ THỨ GÌ ĐÓ rồi.

Khi con gái bé bỏng đến với chúng tôi thì bé đã 9 tháng rồi và bú bình từ lúc sinh ra. Vì vậy không chỉ chúng tôi là người xa lạ với con nhưng cái ý tưởng được bú mẹ cũng hoàn toàn không hề tồn tại ở bé. Sau khi đem con về nhà, phải mất vài ngày tôi mới thử cho con bú lần lần đầu tiên vì tôi không cảm thấy bé sẵn sàng về mặt tình cảm cho bước này. Chúng tôi không có sự liên hệ đó để cho phép con thoải mái tin tưởng tôi – thậm chí việc để con thoải mái cho chúng tôi ôm ấp cũng là một thử thách. Khi cho con bú bình, tôi ôm con trong lòng và một ngày kia con quay đầu từ bình sữa để bắt đầu mút vú tôi. Điều này không xảy ra ở mỗi cử bú và thật khó để dạy cho bé cách ngậm vú đúng. Thật lòng mà nói, bé chưa bao giờ bú giỏi; cho đến khi sau này, khi bé thấy em gái mình bú mẹ.

Một vài tháng sau khi con gái đến với gia đình chúng tôi, thật là kỳ diệu, tôi phát hiện ra mình đã có thai mấy tháng rồi! Có người khuyên tôi rằng việc cho con bú khi mang thai là không nên – lời khuyên này khiến tôi hối tiếc vì đã nghe theo.

Con gái thứ hai của chúng tôi bú mẹ thật tự nhiên. Nếu bé có cách của mình thì bé sẽ bú suốt ngày và đêm. Con gái đầu, lúc đó đã gần 18 tháng, nhìn em bú với ánh mắt say mê. Cho tới khi em gái 3 tháng, Cô Nàng Bé Bỏng của chúng tôi mới hỏi: “Em bé, con muốn tu ti?” Và vì thế tôi quấn bé vô chăn và chúng tôi “tu ti”. Đầu tiên, bé không biết làm gì và phải đợi mấy tuần sau hai mẹ con mới có cữ bú tiếp theo. Con gái ngày càng lớn và nhờ trời chúng tôi có thể nói với nhau cần phải làm gì khi bé muốn làm “em bé”. Việc bú mẹ luôn luôn là học kỳ của con bé – có khi bú hầu như mỗi ngày, có khi phải đợi một tuần mới bú tiếp. Tôi nhận ra rằng đây là một cách tuyệt vời để hai mẹ con gắn bó với nhau – cho phép chúng tôi cảm nhận được cảm giác “làm chuyện của em bé” mà từ lâu cả hai đã bỏ lỡ. Mỗi lần muốn được vỗ về thì con lại đòi ti mẹ. Tôi thích sự thật là con đã đủ lớn để cho tôi biết là con muốn ti mẹ và cho tôi biết cảm giác của mình thế nào. Cô Nàng Bé Bỏng của chúng tôi bây giờ đã ba tuổi và vẫn đến bên tôi để làm “em bé” khi cảm thấy mình cần sự gần gũi và thoải mái. Điều này không xảy ra thường xuyên lắm khi bé còn nhỏ và thỉnh thoảng những lúc mẹ con bên nhau chỉ trong thời gian ngắn. Bé thứ hai bây giờ gần một tuổi và chưa có dấu hiệu gì cho thấy muốn ngừng bú mẹ. Các con gái của chúng tôi là những đứa trẻ tự tin và được bình yên và tôi cũng biết rằng các con đang lớn lên rất nhanh. Tôi sẽ tận hưởng giây phút này cũng như sự gần gũi và kết nối mà việc bú mẹ đã cho chúng tôi được chia sẻ với nhau.

************************************************ Dưới đây là bình luận của Karleen Gribble, một nhà khoa học quan tâm về việc cho con bú lại và cho con nuôi bú mẹ. Mười năm nay cô đã giúp nhiều bà mẹ nhận con nuôi muốn nuôi con bằng sữa mẹ và hiện đang phân tích các số liệu trong một nghiên cứu về việc nuôi con bằng sữa mẹ đối với các bé không phải là sơ sinh. Karleen cũng là một cô giáo cộng đồng của ABA và là mẹ của ba con, hai trong số đó là con nuôi:

Câu chuyện của Bronwyn’s về việc cho con nuôi bú là một ví dụ đáng yêu về việc cho con bú mẹ quan trọng với mẹ và con như thế nào, cũng như cho thấy việc cho con nuôi bú mẹ thường là một hành trình hơn là một định mệnh như thế nào. Những đứa trẻ được nhận nuôi thường trải qua mất mát (với mức độ khác nhau). Điều quan trọng nhất mà các mẹ nuôi có thể làm là xây dựng một mối quan hệ dựa trên niềm tin với đứa con của mình mà ở đó con của họ có thể cảm nhận được tình yêu thương và được trân quý và phần nào hàn gắn được những mất mát đó. Đối với một số mẹ và con, bú mẹ là một phần của việc làm đó để tìm đến sự gần gũi và hàn gắn mối quan hệ của đôi bên.

Nhiều đứa trẻ được nhận nuôi chủ động tìm đến sữa mẹ từ những người mẹ mới của mình bắt đầu từ không lâu sau khi được nhận nuôi cho tới vài tháng sau đó. Những đứa bé làm như vậy có lẽ là những bé đã lớn. Có vẻ như chúng đang đáp lại sự nuôi dưỡng đã nhận được từ mẹ ruột của mình. Có lẽ môi trường nuôi dưỡng đã đem lại ký ức đầu tiên theo bản năng mà những đứa bé đã có khi mới chào đời. Đối với các chị em mới làm mẹ mà không mong đợi rằng mình sẽ bắt đầu cho con bú thì điều này có vẻ đang đối đầu với họ. Tuy nhiên, nhiều mẹ nuôi rất là có động lực để đá ứng nhu cầu của con mình và vì thế họ cứ đi theo dòng chảy và cho phép việc nuôi con bằng sữa mẹ xảy ra. Trong những trường hợp khác, người mẹ muốn cho con bú, nhưng trường hợp của Bronwyn thì đứa trẻ cần phát triển sự tin cậy và gần gũi trong quan hệ với mẹ mình trước khi bé tìm đến sự thân mật của viêc bú mẹ. Điều này có thể mất vài tháng đến một năm hoặc hơn và điều này khá bình thường để các bé con nuôi từ 9 đến 12 tháng quyết định xem mình có bú mẹ vào khoảng 2 tuổi hay không. Một khi các bé bắt đầu, việc bú mẹ thường trở thành một “hành vi gắn bó” nghĩa là đứa trẻ bú mẹ để gắn kết với mẹ mình vào những lúc căng thẳng hoặc chuyển tiếp (ví dụ như khi bị đau hay sắp đi ngủ). Việc này hầu như chắc chắn giúp cho mối quan hệ giữa mẹ và con sâu sắc hơn. Tất nhiên việc cho con nuôi bú mẹ cũng là một lời nhắc nhở rằng việc tiết ra sữa là một tiến trình thiết thực và rằng thực tế không cần thiết để một người phụ nữ phải mang thai mới có sữa cho con. Bé bú mẹ (hoặc dưới kích thích của máy hút sữa) là tất cả những gì cần thiết để gọi sữa về hoặc kích thích việc tạo sữa.

Hôm nay em Ron 5 tháng 2 ngày, Mẹ có hẹn đưa em đi gặp y tá vì thấy cái cổ của em không được bình thường mà hơi nghiêng về bên phải. Đây không phải là lần đầu tiên Mẹ bày tỏ sự lo lắng về chuyện này. Lần đi checkup 4 tháng vừa rồi thì cô y tá khác có khám và nói là không có gì đáng lo. Tuy nhiên bằng linh cảm của Mẹ thì Mẹ thấy không bình thường vì cổ em hơi nghiêng về bên phải. Hơn nữa Ba cũng có tật này, nhưng phải để ý mới thấy. Hồi mới về ở với Ba thì Mẹ thấy ngay và Ba cũng xác nhận như vậy. Ba cũng để ý là em có dấu hiện giống Ba nên hối thúc mẹ đưa em đi khám tiếp.

Cô y tá lần này (cô Christine) cũng nói rằng cô quan sát thấy bình thường vì em có good range of movement. Tuy nhiên cô nói rằng cảm nhận của mẹ rất quan trọng, nên đã gửi thư giới thiệu đến physiotherapist để được kiểm tra cụ thể hơn.

Dưới đây là thư của cô, mẹ copy lại:

“Dear Physiotherapist,

Can you please assess this young baby of 5 month for plagiocephaly and associated neck tilt. Tondin has a flattening to the back of his head, indicating a preference for the right side.

Tondin’s mother is very concerned as Tondin’s father carries his head on an angle and she can see early signs of Tondin doing the same.

When prone M&CHN observed good range of motion and when supine, Tondin was able to turn both ways. I have recommended that Tondin sleep at alternate ends of the cot at each sleep time and that when awake that Tondin has ample time prone.”

Cô còn chỉ một số cách để tập cho em, mẹ sẽ lưu ý và làm theo.

Nói về cân nặng thì hiện nay em nặng 7.3kg, dài 66.5; tăng 600gr và dài ra 2cm so với tháng rồi. Nhìn chung em phát triển tốt và ổn định hơn anh Rơm. Một phần có lẽ mẹ có tới đứa thứ 2 rồi nên “kinh nghiệm” hơn hihi. Cái freezer chật rồi nên mẹ không hút sữa ra thường xuyên để trữ đông vì không còn chỗ để; nhưng mẹ hi vọng là em sẽ không đụng tới một giọt formula nào cho tới khi 12 tháng rồi chuyển qua sữa tươi luôn.

Hai tuần nữa bà Ngoại sẽ về rồi nên mẹ sẽ vất vả hơn. Nhưng dù sao mẹ vẫn phải sắp xếp thời gian vì không thể phụ thuộc vào BN hoài được. Năm tới BN có qua được hay không thì chưa biết, nhưng hiện tại visa của BN đã được cấp ra vô nước Úc nhiều lần nên mẹ cũng yên tâm.

À hôm nay cô Christine cũng nhắc mẹ là nên sớm đọc sách cho em. Lát mẹ vô thư viện tha một mớ sách về đọc cho hai anh em luôn.

Mong em luôn vui khỏe, và mẹ thực sự rất là thích nhìn em cười.

Nàng làm bánh Trung Thu (thí nghiệm lần 2), chàng hăng hái xắn tay vô phụ (rất nhiệt tình). Bánh nướng lần 1, nàng nói phải xịt nước vì “công thức nó nói dzậy á”, chàng bảo: “Em cứ nghe lời anh, không cần xịt nước. Anh nấu bếp mấy năm nay rồi (chàng từng có nhà hàng), mấy vụ này anh kinh nghiệm lắm (rất tự tin, dứt khoát). Cứ quết trứng vô, nướng tiếp cho anh.”

Nàng tự nhủ: “Đằng nào thì anh cũng là... người ăn mà. Thôi kệ, thích thì chiều.”

Nói ra thiệt là đau lòng, bánh nướng xong, tét lét! Nàng mếu máo nói: “Anh thấy chưa, em nói là phải xịt nước mà!” Chàng nhìn cái bánh thấy tét thiệt, nên mới gật gù đồng ý: “Thôi giờ xịt cũng được!” Thế là xịt. Tuy nhiên, trong niềm đau (bụng) chôn dấu cùa nàng, bánh đã tét, tức là nó đã tét.

Nàng nói: “Phải đợi mấy ngày nữa mới ăn thử anh à.” “Mấy ngày lận hả? Thôi anh đợi không được đâu!”

Thế là cắt bánh ra. Nàng chỉ nếm một miếng cho có lệ, còn chàng thì ngồi “lủm say sưa” gần nửa cái (cái bánh lần này nó quành tráng lắm, chừng 250gr).

Nàng ngồi đó, thất vọng ghê gớm. Vì nghĩ lần 2 phải khá hơn lần 1 chứ, bất mãn dễ sợ. Hơi nản rồi nha. Phần vỏ hơi mỏng, và nhân hơi nhiều. Nàng bực bội nghĩ đến cái cân mắc dịch. Cân một cục bột 5 lần ra 5 kết quả khác nhau!

Trong khi nàng đang ghi lại nhật ký thương đau này thì chàng chìa cho nàng miếng bánh còn lại: “Ngon quá em, tại anh mới ăn cơm xong no quá; chứ không anh ăn hết luôn đó.” Nàng không nói gì, nghĩ đến sự nỗ lực phi thường và vô bờ bến của chàng trong những ngày sắp tới để xơi hết khoảng 1kg bánh còn lại. “Thôi ráng nha anh, ráng lên anh yêu. Xin lỗi anh rất nhiều, em mới giảm được 2kg, em không muốn lên cân, em không thể chia sẻ gánh nặng này với anh.”

Kết luận: Rừng không thể có hai cọp, nước không thể có hai vua, nhà không thể có hai... đầu bếp. Lần sau làm bánh, nhất định phải dụ chàng đi đâu đó, hoặc chuốc rượu cho chàng xỉn quắc cần câu.

Trời quơi, hỏi ai có chồng giỏi nội trợ và quán xuyến việc nhà mà khổ như tui không?

(Đây là một lời than thở trong hãnh diện, hoặc có thể nói cách khác là một sự hãnh diện trong niềm than thở).

Câu chuyện đến đây kết thúc, xin cám ơn sự theo dõi của quý vị. Hẹn gặp lại quý vị trong chương trình... sang năm.