Chắc hẳn bạn đã từng tự so sánh mình với một người mẹ nào đó, và thấy mình dường như thua họ nhiều thứ. Tại sao tôi không nấu ăn ngon như họ, tại sao tôi không dịu dàng với con như họ, tại sao tôi lại không giỏi giang như họ. Bạn lấy họ làm khuôn mẫu để phấn đấu mà quên mất rằng chính bạn cũng là một viên ngọc cần mãi dũa. Hôm nay mình kể lại 2 sự kiện gọi là ‘tổn thương con lớn’, tức là cảm giác tổn thương của con khi mẹ sinh em.

Rơm vốn rất trầm tính, biết lắng nghe. Hồi mình sinh em cũng đã chuẩn bị tinh thần cho ảnh. Ron chào đời khi Rơm chừng ba tuổi rưỡi. Trước mặt mẹ, Rơm tỏ ra rất thương em, ôm ấp hun hít em đủ kiểu. Một lần kia, mình để Ron nằm trong phòng khách chơi với anh Rơm để đi tắm. Trên đường bước ra, mình khựng lại khi thấy cảnh Rơm chằm chằm nhìn em rồi đột nhiên véo em một cái vào tay. Một hành động rất nhanh, phải để ý mới thấy. Tự nhiên tim mình nhoi nhói và mình cũng vừa bước ra, Rơm biết bị mẹ bắt quả tang nên cúi mặt xuống vẻ áy náy. Mình lại gần con, nói trong thảng thốt ‘Sao con lại nhéo em? Em còn nhỏ quá mà. Tội em lắm đó con!’ Ảnh cũng lặng im không nói gì. Mình ôm Rơm lại, thủ thỉ ‘Mẹ xin lỗi con. Vì mẹ mới sanh em, em còn nhỏ quá, giống như con hồi xưa vậy, nên tạm thời mẹ dành thời gian cho em nhiều hơn một chút. Mẹ biết con cảm thấy hụt hẫng, nhưng mà chỉ tạm thời thôi con ạ.’ Từ đó về sau, mỗi lần làm gì cho Ron mình cũng nói ‘Nè mẹ đang thay tã cho anh Rơm hồi nhỏ nè. Mẹ cho anh Rơm hồi nhỏ bú nè. Rồi bây giờ anh Rơm lớn giúp mẹ lấy giấy lau cho anh Rơm hồi nhỏ đi…’ Mình cho Rơm tham gia vào những hoạt động chăm sóc em và luôn cảm ơn con khi được giúp đỡ. ‘Không có anh Rơm thì mẹ biết làm sao đây, một mình mẹ phải chăm sóc 2 đứa con luôn sao được. Anh Rơm là number one luôn đó nha.’ Mình luôn lo rằng đôi khi vì vô tình, mà mình làm cho con lớn mặc cảm và từ đó sẽ ghen tị với em.

Câu chuyện với Ron lại khác một chút. Rô sinh ra và bị eczema từ ngày thứ 10. Những ngày tháng vô cùng khổ sở mà mình chưa bao giờ kể lại. Trên mạng xã hội, mình chỉ đăng những câu chuyện của người mẹ hạnh phúc bên những đứa con khỏe mạnh nhưng hầu như rất hiếm khi kể về những nỗi nhọc nhằn của bản thân. Da Rô khô và bong tróc như những cánh đồng khô hạn. Chỉ cần lơ là một chút là máu tóe ra khắp người. Kem dưỡng ẩm Rô dùng phải tính bằng ký. Tuy bị nặng như vậy, nhưng Rô chỉ bị nhiễm trùng da một lần duy nhất, vì mình để mắt đến con từng giây từng phút và liên tục dưỡng ẩm. Buổi sáng thức dậy, khi mình cởi lớp wet dressing thì da chết của con rơi từng mảng lả tả như ai vứt một nắm bột mì vào người con vậy. Mình dùng bao tay sơ sinh để may luôn vào tay áo dài của Rô, để con có gãi cũng không bị trầy xước. Mùa đông, trong phòng chỉ có 15 độ C, nhưng mình không dám bật sưởi. Đang ngủ mà giật mình thì điều đầu tiên mình làm là lấy tay chụp ngay hũ kem dưỡng ẩm trên đầu giường. Cho dù có chuẩn bị cho Ron cách mấy thì mình cũng không thể nào bù đắp được sự hụt hẫng của Ron khi đêm không được ngủ với mẹ, ngày cũng phải nhường mẹ cho em. Một lần nọ, khi đang cho Rô bú thì Ron đột nhiên chạy đến từ đâu không rõ, dùng tay đánh mạnh vào đầu em một cái. Mạnh lắm, mạnh vô cùng, mạnh như nỗi uất ức từ lâu không được giải tỏa, mạnh như sự bất bình và tổn thương mà ngôn ngữ của một đứa trẻ 2 tuổi không thể diễn tả được. Mình sốc, đến nỗi không biết làm gì hơn vào việc gào lên ‘Trời ơi, Ron, sao con đánh em?’ Cảm giác không phải là tức giận, mà là tội lỗi. Mẹ có lỗi với con quá con ơi. Bà Ngoại đứng đó chứng kiến cũng nghẹn ngào, bà chỉ nói nhỏ với Ron ‘Con lại đây với Ngoại’. Ron được Ngoại ôm dỗ rồi dẫn ra ngoài chơi một lát mới vào với mẹ. Mình ngủ rất ít, giấc ngủ liên tục bị gián đoạn, mình kiệt sức và căng thẳng. Có những lần Ron bất ngờ tông cửa vào phòng với mẹ khi em vừa mới ngủ, để rồi nhận lại một ánh mặt giận dữ của mẹ rồi sợ hãi chạy ra. Mình mất mấy năm trời để cố gắng bù đắp cho con, vì Ron là người rất nhút nhát, luôn luôn bám mẹ mỗi khi ra ngoài. Mình phải cho Ron nghỉ học Mẫu giáo vì không chịu được cảnh gào thét đòi mẹ của con. Mình quyết định chậm lại một chút và theo con. Kể cả khi con chưa có dấu hiệu sẵn sàng để vào Tiểu học, mình cũng sẽ cho con ở nhà thêm một thời gian.

Điều giúp mẹ con mình vượt qua những thử thách đó chính là CHẬM LẠI. Mỗi lần bị mất phương hướng hay hoảng hốt, mình đều dừng lại để hít sâu, thở chậm; chuyện cũng đã xảy ra và mình phải chấp nhận nó.

Mình sống trong nỗi dằn vặt một thời gian dài, luôn tự trách mình là một người mẹ chưa đủ tốt. Một thời gian sau đó, mình nhận ra rằng ‘Mình làm gì có khả năng làm tốt hơn nữa? Mình đã làm TỐT NHẤT trong khả năng của mình rồi.’

Ron từng là một đứa trẻ rất khó kiểm soát cảm xúc – điều đó khiến mình cảm thấy mặc cảm ơn và cho rằng mình chính là người gây ra chuyện đó. Dần dà, mình nhận ra việc tự trách mình không làm cho mọi việc tốt hơn. Thay vào đó, mình cảm thấy Ron khá hơn nhiều mỗi lần được mẹ ôm ấp và tỉ tê. Mình hay tâm sự với con, công nhận những cảm xúc của con, nhắc nhở cho con nhớ rằng bản thân con chính là ông chủ của cảm xúc đó. Mình là ông chủ, nên mình kiểm soát được những cảm xúc đó thông qua việc kiểm soát hành động của mình.

Ron của ngày hôm nay (10 tuổi) khác với Ron của ngày 2 tuổi rất nhiều; và người mẹ mặc cảm ngày ấy cũng trưởng thành nhiều từ những điều thiếu sót ấy.

Bài này tôi viết cách đây một năm và đăng trên Facebook cá nhân. Khi tôi chia sẻ lại bài này thì cũng là dịp giỗ đầu của Ông Nội tôi. Ông ra đi sau một năm Ba tôi mất. Đọc lại bài này, thấy nhớ Nội, nhớ Ba, nhớ những điều thân thương và yêu thương luôn đứa trẻ bên trong tôi.

Ngày hôm đó, tôi ngồi trên xe tang để đưa cha mình về nơi xa, có hai dáng người già nua, mặc hai bộ đồ trắng, đứng nép bên nhau để nhìn theo chiếc xe chở linh cữu của con mình. Nước mắt lăn dài trên má, và rơi trong lòng, tôi hỏi: “Ba ơi, Ba có kịp nói lời yêu thương với Ông Bà Nội như con đã kịp làm trước khi Ba ra đi không?”

Tôi thật sự không biết điều đó. Nhưng nếu Ba không kịp nói, thì thật là thiệt thòi cho Ba, và thật là thiệt thòi cho Ông Bà của tôi.

Ông tôi, năm nay U100, và Bà tôi, U90. Hai người có 11 người con cả trai lẫn gái. Rất nhiều người ở cùng thế hệ của Ba tôi, và bản thân tôi, đều có tuổi thơ gắn liền với đòn roi và sự trừng phạt mà người ta thường gọi đó là “thương cho roi cho vọt”. Hay nói cách khác, là bạo lực nhân danh tình yêu.

Ông Nội tôi từng nói rằng, nếu ông không dùng kỷ luật để trừng trị, thì làm sao quản được bầy con 11 đứa. Trong 11 người con không có ai nghiện xì ke ma túy hay làm gì phạm pháp để liên đới đến pháp luật. Với ông, đó là thành quả trong xã hội loạn lạc thời ấy.

Hồi tôi 7 tuổi, tôi từng chứng kiến Ông dùng chổi đánh cô tôi một trận thừa sống thiếu chết ngay trước mặt bạn trai của mình, đánh đến nỗi tè hết ra quần. Cảm giác thật kinh hoàng khi thấy Ông tôi, một người đàn ông cao lớn đang đánh đập đứa con gái của mình khi nó không có khả năng chống cự, và không dám chống cự.

Hình ảnh người cha đó, sau này là Ba tôi. Có những trận đòn mà tôi cắn răng chịu, không một tiếng khóc, không một lời van xin. Tôi chỉ khóc khi cơn giận của Ba đã qua đi, và tôi chỉ còn một mình trong phòng. Đứa bé thương tích đầy mình, là tôi khi ấy, đã thấy thật căm hận khi nghe Ba tôi nói “Mày có biết khi tao đánh mày, tao cũng đau lắm không?”

Không hiểu sao, khi đó trong tôi có một câu nói “Mình sẽ không đối xử với con mình như vậy”. Đó là câu thần chú luôn luôn vang lên khi thân thể và trái tim của tôi vật vã với những vết thương.

Tôi ăn đòn nhiều lắm, nhiều vô số kể, nhiều đến nỗi tôi không nhớ hết tôi đã phạm tội gì, và nhiều đến mức nước mắt không còn có thể rơi trên má, mà rơi ở trong lòng.

Từ rất lâu tôi đã lờ mờ nhận thức được rằng Ba tôi đang nối tiếp cái nghiệp mình nhận được từ thuở ấu thơ. Một đứa trẻ lớn lên trong bạo lực sẽ dùng bạo lực với con cái của mình. Tôi phải chấm dứt nghiệp chướng đó.

Tôi không có ký ức được Ba ôm ấp, nắm tay và nói rằng “Ba thương con.” Tôi chỉ cảm nhận cái gọi là tình thương được đòn roi đại diện.

Nhưng tôi biết Ba có thương tôi. Cha mẹ nào mà chẳng thương con. Ba cứu tôi thoát chết hai lần, một lần suýt chết đuối và một lần suýt chết vì điện giật.

Tôi biết Ba có thương tôi, bằng những trưa hè tất tả bên những cái mô tơ ba sửa để trả cho khách, bằng những đêm căng mắt quấn từng vòng dây đồng cho những thiết bị điện, bằng những bữa cơm Ba nấu để chị tôi ăn cho kịp giờ đi học khi mẹ chưa về kịp.

Tôi biết Ba có thương chị em tôi, bằng những lời tự hào và hãnh diện khi nói chuyện với bạn bè về những tấm bằng khen (mà chúng tôi cố gắng đạt được để làm cha mẹ vui - như bất kỳ đứa trẻ nào thời ấy). Ba bảo chuyện con cái học giỏi là đương nhiên trong dòng họ. Ba, ánh mắt rạng rỡ ngời sáng vào cuối mỗi năm học khi phải thuê cả chiếc xích lô để chở phần thưởng do thành tích học tập của con mình. Phần thưởng, là hàng trăm cuốn vở mà chị em tôi phải đem cho bớt.

Nhưng tôi là một đứa trẻ bị tổn thương.

Và Ba tôi cũng thế.

Sau này, khi tôi trưởng thành và đủ mạnh mẽ để chủ động lội ngược dòng, để gần gũi với Ba, nói chuyện nhiều với Ba, thì tôi vẫn chưa đủ dũng cảm để thành thật chia sẻ với Ba về những tổn thương mà Ba lỡ gây ra cho tôi - một cách vô thức - vì chính Ba cũng là đứa trẻ ấy.

Ba, có một thời gian mấy năm, đã giận Ông Nội của tôi, như một sự phản kháng mà Ba cho rằng đó là sự áp đặt của Ông. Sau này, khi Ba bệnh nặng, Ba mới về với Ông. Được một thời gian, Ba lại đòi đi nữa. Ông nói “Con đòi đi đâu nữa, làm sao có ai chăm sóc con bằng Ba Má được? Mày có giận gì tao, tao cũng không bỏ mày được. Mà lỡ tao có bề gì, thì tao biết mày cũng không bỏ tao đâu. Con đang ở trong vòng tay của Ba Má rồi, nên con cứ ở đây. Có ra đi thì có Ba Má ở bên cạnh con.”

Và Ba đã ra đi, bên cạnh Cha Mẹ của mình, bên Mẹ tôi.

Nhưng tôi không biết Ba có kịp cầm nắm tay Cha Mẹ mình trước khi chìm vào hôn mê sâu rồi ra đi không nữa.

Về phần tôi, để dứt nghiệp chướng từ bạo lực không phải là một điều dễ dàng, để chống lại lời nguyền mà số phận mang lại là một nỗ lực không hề đơn giản. Có những lúc tôi vật vã vô cùng mới quật ngã được cơn giận dữ trong tôi để đừng xuống tay với những đứa con tôi đứt ruột đẻ ra. Có lần tôi phải gào lên, giống như là để cầu cứu con tôi đừng để mẹ nó trở thành kẻ thất bại “Con chạy nhanh vào phòng và đóng cửa lại ngay lập tức, phải đóng chặt lại, khóa lại nghe chưa?” Cơn giận có vẻ kinh khủng, nhưng tuổi thọ của nó rất ngắn, vì nó không có chỗ để xả, và vì nó đã bị câu thần chú đè bẹp “Mình sẽ không đối xử với con mình như vậy.” Rồi khi cơn giận đã chịu thua, tôi đã gọi con ra, để nói rằng “Mẹ ĐÃ giận”, để giải thích cho con hiểu tại sao lại như thế.

Có nhiều đêm tôi tỉnh giấc với hai hàng nước mắt, vì những vết thương thời thơ ấu lâu lâu lại tái phát, và vì tôi biết rằng đứa trẻ bên trong Ba tôi cũng thế; nhưng đứa bé ấy không may mắn có được cơ duyên thức tỉnh như tôi, không được phù trợ bởi câu thần chú mà tôi may mắn được ban cho.

Ba tôi có lần nói rằng “Ba thương ai thì ba chỉ muốn giữ trong lòng thôi. Còn ghét thì phải nói ra, phải ra mặt cho họ biết chứ không có kiểu bày đặt xởi lởi với họ, như vậy là giả dối con có biết không?”

Thật là thiệt thòi cho những người Ba thương, vì họ không có cái quyền được lắng nghe sự thật. Ơ, tại sao kẻ bị ghét thì lại được Ba đối xử công bằng hơn vậy?

Đến gần cuối đời, Ba mới trở thành người công bằng qua những tin nhắn yêu thương, qua những dòng chúc thư viết ra khi thể xác bị hành hạ bởi cơn đau. Lòng tôi thảng thốt, trời ơi, lẽ ra chúng tôi đã không phải mòn mỏi đợi chờ như thế. Mà thôi, thà muộn còn hơn không.

Khi tôi từ sân bay trở về nhà vào đêm trước khi đưa tiễn Ba, tôi được nhìn mặt Ba; nét mặt thanh thản và nhẹ nhàng vô cùng. Tôi nói với Ba “Ba ơi, con về đây rồi. Ba hết đau rồi phải không Ba? Ba đã trả hết nghiệp rồi, nên Ba ra đi thật bình yên. Con thật mừng cho Ba. Từ nay, sẽ không còn đớn đau nữa ha Ba.”

Tôi nghĩ, một trong những gốc rễ cho cái nghiệp mà rất nhiều người phải gánh giống như cha con tôi, đó chính là nỗi sợ hãi sẽ làm con cái mình hư khi quá gần gũi và tỏ bày tình thương với nó. Người cha phải đóng vai nghiêm khắc và đại diện cho kỷ luật. Người ta dùng bạo lực để giải quyết nỗi sợ và rất nhiều thứ mà họ cho rằng lời nói sẽ không có giá trị. Còn nhớ, một lần Ba Mẹ đi làm vắng nhà, bọn trẻ con hàng xóm vác một cái thang để leo lên lô-cốt trước nhà tôi. Tôi cũng bắt chước làm theo. Vừa trèo lên nóc ngồi xuống thì Ba về, tôi ở trên đó hét to sung sướng: “Ba ơi con nè! Thưa Ba mới đi làm về.” Ba không nói không rằng, phi thẳng lên và dùng hai tay tát lia lịa vào hai má của tôi. Con bé 10 tuổi là tôi khi ấy khiếp sợ đến nỗi không thể thốt thành lời, không thể khóc, và tôi theo Ba bước xuống đất như một cái máy. Tôi không biết tại sao mình bị đánh tát như vậy, tôi uất ức vì không biết mình mắc phải tội gì; và Ba cũng không bao giờ giải thích cho tôi rằng Ba sợ tôi vì bất cẩn mà ngã xuống đất, Ba sợ mất đi đứa con gái mà Ba đã cầu nguyện và sau đó ăn chay một tháng vì tôi sinh ra được lành lặn bình thường. Ba sợ, và Ba dùng bạo lực để giải tỏa nỗi sợ ấy.

Sau này, khi có con, tôi đã dần dần giải mã được những trận đòn ngày xưa ấy. Tôi hiểu rằng Ba sợ, hiểu rằng đứa trẻ bên trong Ba cũng mong manh và đau đớn biết bao.

Không ít người mẹ mới sinh con bị khuyên là không nên bế con nhiều quá, không nên cho con bú lâu quá. Họ làm, hoặc bị buộc phải làm những chuyện mà bản năng người mẹ của họ cảm thấy có điều gì đó không ổn. Họ khổ sở và làm bộ cứng rắn phớt lờ tiếng khóc của con, để luyện con ngủ riêng, để ép buộc con mình phải sinh hoạt và phát triển vì ý muốn chủ quan của mình, hoặc vì “ai cũng nói vậy, ai cũng làm vậy.”

Sao không thành thật với người mình yêu thương, sao không nói với con “Ba/Mẹ cảm thấy VIỆC LÀM/HÀNH ĐỘNG của con là không đúng” thay vì “Mày là đứa hư đốn, là bất hiếu.”

Là vợ chồng, sao không ngồi xuống chia sẻ cho nhau nghe về việc mình cảm thấy thế nào về hành động của người kia, thay vì xỉ vả và xúc phạm nhau.

Sao không nói với nhau lời yêu thương, sao không ôm và nắm tay nhau, thay vì đợi đến lúc người kia không còn nữa để ân hận và tiếc nuối.

Bài viết của tôi thật dài. Nhưng mong ai đó, nếu đọc được và gặp duyên lành để thức tỉnh và giác ngộ, hãy thử một lần thành thực với mình, để chữa lành cho đứa trẻ bên trong của chính mình. Vì rằng, đứa trẻ nào cũng đáng được yêu thương và che chở.

Cách đây hơn 10 năm trên một chuyến tàu buổi tối để về nhà sau một ngày làm việc, tôi ngồi cạnh một người phụ nữ có vẻ là người Ý. Khuôn mặt bà vẫn còn vẻ hoảng sợ, ngồi được một lúc thì bà òa khóc. Tôi lập tức hỏi: “Bà có ổn không? Bà đang có chuyện gì thế? Tôi có thể giúp được gì cho bà?” Trong nước mắt, bà nói rằng bị chồng đánh và đuổi ra khỏi nhà. Lúc đó là 10g tối. “Ồ không được rồi. Bà phải báo cảnh sát. Bây giờ tối rồi bà sẽ đi đâu?” Nghe tôi nói sẽ báo cảnh sát, bà ấy lật đật xua tay “Ôi xin đừng! Ông ấy đã bảo sẽ giết tôi nếu như tôi báo cảnh sát!” Nghe đến đó, tôi liền đáp “Ông ta dám sao? Bây giờ bà không ở bên cạnh ông ta, tôi sẽ cùng đi với bà, đồn cảnh sát ở ngay đây thôi, sát bên ga.” Tàu dừng ở ga Fairfield (NSW) và người phụ nữ lập tức hòa vào đám người đang hối hả bước xuống tàu, mất hút. Bà ta hình như sợ tôi thuyết phục đến đồn cảnh sát nên mới vội vã đi như vậy. Tôi bước lên taxi về nhà mà lòng thẫn thờ, đến nỗi bác tài xế phải nhắc là đã đến nhà rồi.

Khi ấy tôi còn độc thân nên cũng ít tiếp xúc với chị em đã có gia đình, và cứ nghĩ ở xứ Nữ Hoàng này, phụ nữ sung sướng lắm, vì ra đường, khắp nơi đều có những thông tin về các đường dây nóng phòng chống bạo hành. Tôi nghĩ nếu chị em phụ nữ bị bạo hành thì sẽ lập tức được giúp đỡ.

Nhưng không, họ chỉ được giúp đỡ khi họ KÊU CỨU hoặc người khác nhìn thấy và gọi cảnh sát, cũng như mình kêu đau thì người ta mới biết mình đau. Vì nỗi đau, chỉ có chính mình mới cảm nhận được, và cũng chính mình mới là người đầu tiên cứu mình.

Sau này, khi tôi đi làm, có những lúc tôi phải thốt lên “Trời ơi, phụ nữ Việt ở Úc cũng bị bạo hành không khác gì ở Việt Nam.” Tôi không ngờ là ở cái xứ tự do này, rất nhiều chị em người Việt lại khổ sở như vậy. Vì đâu?

Bị chồng đánh, nhưng chưa có PR nên đành cắn răng chịu. (PR: Thường trú nhân).

Bị chồng đánh, nhưng mới có một lần à, chưa đủ bằng chứng, nên phải thu thập chứng cớ (chắc đợi nó đánh cho rụng răng hoặc gãy chân gãy tay mới gọi là bằng chứng hay sao? Hoặc nó lấy mạng mình luôn.)

Chồng không đánh, chỉ chửi, nên không có bằng chứng. (Bạo hành tinh thần cũng là bạo hành).

Chồng không đánh, chỉ coi mình như cỗ máy tình dục thôi (Bạo hành tình dục cũng là bạo hành).

Nhiều chị em sợ không dám báo cảnh sát, vì ngôn ngữ bất đồng, sợ cảnh sát không hiểu. Tuy nhiên dịch vụ thông dịch hoàn toàn miễn phí ở xứ này. Tại sao nhiều chị em sẵn sàng lên Google để tìm thông tin về nuôi dạy con (bằng tiếng Việt) nhưng lại không biết tìm những dịch vụ trợ giúp cho chính mình?

Nhiều người nói phụ nữ hơn nhau ở tấm chồng. Gặp chồng không ra gì coi như số mình nó thế. Ủa tại sao lại tước đi cái quyền tự chủ của mình thế? Phụ nữ là phải chịu đựng. Luật nào bảo thế? Phụ nữ là phải hi sinh. Không có gì là ‘’phải’’, là ‘’nghĩa vụ’’ ở đây hết các bạn ạ. Lấy chồng thì phải theo chồng, Tết phải về nhà chồng? Nhiều chị em mấy năm trời không được ăn Tết với cha mẹ đẻ ra mình, vậy có phải mấy má từ dưới đất chui lên không?

Mình càng nhẫn nhịn, càng chấp nhận, thì đương nhiên ‘’xã hội’’ sẽ áp đặt mình lên cái chuẩn mực đó. Mà tiêu chuẩn do ai tạo ra? Tôi còn nhớ những ngày đầu mới lấy chồng, tuy không ở nhà chồng ngày nào (vì sống ở Úc), nhưng khi chồng bảo về Việt Nam thì PHẢI ở nhà chồng thì tôi bảo: “Em ở vì EM THÍCH chứ không vì EM PHẢI.” Rồi khi anh ca bài “LẤY CHỒNG THÌ PHẢI THEO CHỒNG’’ thì tôi sửa ‘’EM LẤY CHỒNG VÌ EM THÍCH THEO CHỒNG”.

Tôi không cổ súy chị em lúc nào cũng chống chọi với nhà chồng, mà tôi khuyến khích các bạn luôn ý thức được rằng mình là một người độc lập, chịu trách nhiệm với cuộc đời của mình. Chuyện nhận lời yêu và trở thành vợ ai đó là do bản thân các chị em chủ động chứ không ai bắt ép hay cưỡng bức gì cả. Vậy thì tại sao khi trở thành người vợ, người mẹ thì các bạn lại từ bỏ cái quyền tự chủ đó?

Rất nhiều mẹ tìm đến với tôi để than thở rằng chồng, nhà chồng áp lực chuyện cho con bú, chuyện con còi con béo; rằng thậm chí ông chồng bảo hạnh phúc vợ chồng lung lay vì vợ…cho con bú lâu quá. Các bạn có thấy buồn cười không? Vợ chồng tôi ly hôn vì tôi cho con bú lâu. Gia đình tôi lục đục vì tôi cho con lớn bú khi mang bầu. Ơ hay chẳng lẽ vì lợi ích của con trẻ mà vợ chồng ly tán sao?

Nào, hãy nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo một chút. Chuyện nuôi con, cho con bú bao lâu, dạy con thế nào chỉ là một vài vấn đề trong cuộc sống, trong sự tự quyết của người phụ nữ; mà phải phụ thuộc vào người khác thì người phụ nữ sống trên đời này vì mục đích gì vậy? Có thể, người chồng thấy vợ quá chú trọng vào con mà quên rằng chính họ là người đầu ấp tay gối của mình. Cái thiếu là thiếu sự san sẻ, đồng cảm và lắng nghe của vợ chồng với nhau; chứ không phải chuyện cho con bú làm mất đi hạnh phúc gia đình. Nhiều mẹ rất chủ quan, cứ nghĩ mình chăm con là nghĩa vụ của mình, rồi cứ thế ôm hết cả việc của chồng; nên đương nhiên không có thời gian dành cho chồng, và cho chính bản thân mình nữa. Bao lâu rồi các bạn không đụng đến thỏi son? Bao lâu rồi các bạn không đến tiệm làm tóc?

Một người mẹ bốn con như tôi, bận rộn như bao bà mẹ khác. Có những ngày, thú thật, quên cả chải đầu. Có những ngày, quên mất rằng bộ đồ mình đang mặc trông rất chán; da mình rất khô và đang xuống cấp. Nhưng đó chỉ là TẠM THỜI. Tôi không cho phép mình lúc nào cũng ở trong trạng thái bơ phờ thiếu ngủ, tôi không cho phép mình trở nên kém hấp dẫn trong mắt chồng, tôi không cho phép mình mất đi sự lãng mạn mà ngày xưa yêu nhau đã có. Đừng đợi ông chồng mình lúc nào cũng là người chủ động nắm tay, ôm ấp mình, nói với mình những lời yêu thương. Có khi, chỉ cần một lời nói “Dạo này em chăm con mệt nên chẳng có thời gian dành cho anh. Thôi, ôm đỡ một cái trước nhé.” thì vẫn tốt hơn vẻ mặt khó đăm đăm, cau có vì mệt. Bởi vì chính chị em phụ nữ chúng ta cũng muốn được nghe những lời như vậy. Có những khi, điều làm cho sự nồng nàn ngày xưa nguội dần chính là sự tự ái của bản thân; chứ không phải vì đứa con.

Đừng mặc định sinh ra phụ nữ là khổ, và đừng thấy mình khổ là chấp nhận số phận. Còn nhớ một cuốn sách có tên “Đời thay đổi khi ta thay đổi”. Bạn có muốn thay đổi đời mình không? Muốn, là làm được. Nhưng bạn có làm không? Điều đó phụ thuộc vào bạn.

Tôi hiện đang làm việc và sinh sống tại Úc. Nói ‘’làm việc’’ nhưng công việc chủ yếu của tôi không phải là công việc có thể kiếm ra tiền đều đặn trong 10 năm kể từ khi làm mẹ. Đối với tôi, định nghĩa về việc làm không gói gọn ở số tiền hàng tuần tôi kiếm bao nhiêu, dù trong 10 năm qua, tôi đã trải qua những công việc ngồi ở văn phòng với bộ đồ công sở gọn gàng thanh lịch, mỗi buổi sáng dậy trang điểm để mình trở nên tươm tất trong mắt các đồng nghiệp, hay ra tòa với vai trò là thông dịch viên. Tôi cũng có thời gian dạy học ở Úc, có học trò để gọi mình là cô giáo. Thế nhưng, công việc ý nghĩa nhất, hạnh phúc nhất của tôi lại là nghề làm mẹ và nội trợ.

Có phải ở nhà nuôi con là ‘’ăn bám’‘ và ‘’thấp kém”?

Rất nhiều chị em bỉm sữa, sau khi có con, ở nhà chăm con một thời gian lại cảm thấy mặc cảm, tự ti vì lâu rồi không đi làm, có cảm giác mình là người vô tích sự, ở nhà ăn bám chồng. Trong khi đó, không ít anh chồng coi thường vợ mình, thứ nhất là kém xinh hơn, thứ hai là không kiếm ra tiền và ‘’có mỗi việc nuôi con mà làm không xong.”

Vậy, ở nhà nuôi con là một công việc thấp kém, không đáng được trân trọng hay sao?

Tôi ở nhà được vài năm, trong thời gian đó có đi học để củng cố kiến thức. Lấy xong bằng Thạc sĩ cũng là lúc con thứ 3 của chúng tôi được 5 tháng. Tôi nói với chồng “Em muốn đi làm, làm ít thôi, chứ học cho đã rồi ở nhà cũng phí anh ạ.’’ Ông xã ủng hộ, thế là tôi tranh thủ đi làm, mỗi lần đi làm quả thật hạnh phúc sung sướng lắm. Ở bên này, vợ chồng tự lực với nhau là chính, thi thoảng có ông bà hỗ trợ cũng là điều may mắn không phải ai cũng có được. Nếu một người đi làm toàn thời gian (full-time) thì người kia phải ở nhà lo cho con; vì vậy chúng tôi phân công ra, ai cũng được đi làm, và ai cũng được ở nhà chăm con. Anh là Bác sĩ Đông y, có phòng mạch riêng, làm việc theo hẹn nên công việc cũng linh động. Trước khi nhận hẹn khám hoặc lịch đi làm, chúng tôi đều kiểm tra thời khóa biểu của nhau để tránh trùng lịch.

Một lần vào group các mẹ bỉm sữa ở Úc, tôi đọc được một bài của một mẹ vào hỏi cách duy trì sữa mẹ khi đi làm, trong bài cô ấy có nhắc đến chồng mình, đại khái là “Con tôi bị dị ứng sữa bò, tôi không muốn người chồng tuyệt vời của tôi phải khổ sở về chuyện ăn uống của con.” Cô nói mình rất biết ơn chồng vì chịu ở nhà trông con để cô đi làm. Có một thời gian hầu như tôi là người đi làm chính, mỗi lần nghỉ giải lao tôi đều nhắn tin hoặc gọi điện cho chồng, tuy gọi là hỏi thăm con nhưng mục đích chỉ để được nói chuyện với ba chúng nó. “Cám ơn ông xã đã lo cho con để em yên tâm đi làm.” Chiều nào tôi về nhà cũng là lúc cơm nước xong xuôi, nhà cửa ngăn nắp, con cái đứa nào đứa nấy đều được tắm táp sạch sẽ; mà trông anh chẳng có vẻ gì mệt mỏi hay căng thẳng cả. Không khí gia đình rất yên bình, trật tự cho tới khi…mẹ về nhà! Đứa thì níu, đứa thì đu, đứa thì kéo cổ áo mẹ xuống, thò tay vô cổ áo mẹ đòi bú.

Phải chăng giá trị của con người nằm ở chỗ họ kiếm được bao nhiêu tiền hay có danh phận gì trong xã hội?

Giá trị con người và ý nghĩa cuộc sống của họ không nằm ở địa vị xã hội mà họ đứng, hay số tiền họ kiếm được. Vì sao? Vì cho dù họ có làm nên chức vụ gì, thì về nhà, họ cũng là người chồng, người vợ, là cha là mẹ của con. Tối vẫn phải đi ngủ, đói vẫn phải ăn, và quần áo họ mặc cũng cần được giặt giũ sạch sẽ. Người có quyền lực trong gia đình không phải là người kiếm nhiều tiền, hay người quản lý tiền bạc. Mà thế nào là quyền lực trong gia đình? Trong gia đình tôi, không ai có quyền lực hơn ai, mà là ai có thể mạnh ở lĩnh vực nào thì sẽ chủ động ở lĩnh vực đó. Chồng tôi giỏi tính toán, cân đối tài chính (thực sự là tôi…lười, và không thích những chuyện tính toán như vậy) nên anh là người kiểm tra các hóa đơn hàng tháng và chi tiêu trong gia đình.

Người phụ nữ trong gia đình, có phải lúc nào cũng là người luôn nhường nhịn, hi sinh và chịu đựng như khuôn mẫu từ trước đến giờ không? Với tôi, không phải như vậy. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là cô ấy phải luôn đấu tranh để chồng đừng lấn lướt. “Hiền đúng nơi, dữ đúng lúc’’ mới là cách hành xử mà bất kỳ người phụ nữ gia đình nào cũng cần nắm rõ và áp dụng. Tuy nhiên, cần phải có những nguyên tắc cho cả hai người.

Nguyên tắc nào để sống hòa hợp với bạn đời?

Hơn mười năm chung sống, có những lúc vợ chồng xung đột nảy lửa, nhưng chưa bao giờ chúng tôi cho phép mình được xúc phạm lẫn nhau, cho dù người kia có vô lý như thế nào. Chuyện gì vợ/chồng mình tốt, cả thiên hạ đều biết; còn cái xấu của nhau thì là bí mật của cả thế giới, trừ hai người trong cuộc.

Tướng lĩnh chiến thắng ở trận mạc không thể gọi là người chiến thắng nếu nội tướng ở hậu cung thất thủ. Vì vậy, vai trò của ‘’người lui về hậu cung’’ không hề tầm thường. Do đó, nếu đứng trên quan điểm ‘’ở nhà chăm con’’ có nghĩa là ‘’ăn bám’’ và ‘’thấp kém’’ hơn thì nền tảng gia đình đương nhiên sẽ lung lay, không sớm thì muộn. Trong rất nhiều gia đình thì người vợ đóng vai nội tướng, nhưng không có nghĩa đó là nghĩa vụ mà cô ấy buộc phải làm, và bị áp đặt phải làm. Lẽ tự nhiên, mẹ là người gần gũi với con hơn, chăm sóc con cái kỹ càng hơn; nhưng điều đó không có nghĩa là đàn ông không thể làm được như vậy. Ngược lại, người đem lại tài chính cho gia đình không phải lúc nào cũng là người chồng và trách nhiệm của người chồng.

Các bạn hẳn biết đến David Beckham, cầu thủ nổi tiếng một thời của Anh. Hiện nay, công việc chính của anh chính là…nội trợ, chăm sóc con cái để vợ là ca sĩ Victoria Beckham đi làm. Điều đó làm anh thấp kém hơn sao? Không hề. Nếu không có Beckham, chắc gì Victoria được như ngày hôm nay và ngược lại. Nếu chồng tôi không chăm sóc con chu đáo và chu toàn việc nhà, chắc gì tôi hoàn thành tốt công việc ở chỗ làm, được người khác nhìn vào ngưỡng mộ và nể trọng? Khi chồng làm việc ở phòng mạch, nếu tôi không đoái hoài gì đến gia đình, liệu anh có bắt mạch và bắt bệnh đúng cho khách hàng hay không?

Lui về hậu cung, không có nghĩa là thụt lùi, mà là đứng sau lưng làm hậu phương vững chắc. Vợ chồng không phải là đối thủ, để kể công ai đóng góp nhiều hơn hoặc ai kiếm tiền nhiều hơn, mà là ‘’bạn đời’’của nhau, tức là mặc cho ngoài kia có giông tố thế nào, mình vẫn là bạn của nhau, mà bạn cả đời chứ không phải chuyện đùa nhé.

Nếu người vợ nào cho rằng chuyện ‘’lui về hậu cung’’ làm giảm giá trị của mình, thì có lẽ cô ấy đã quên mất đi mình có giá trị như thế nào. Nếu người chồng nào coi thường người vợ của mình vì ở nhà trông con, thì anh ấy hẳn đã quên vì sao mình có được ngày hôm nay. Và nếu điều đó xảy ra, thì cái móng vững chắc chúng ta đã đóng nên khi xây dựng gia đình bắt đầu bị lung lay rồi đó.

Ngày tôi thông báo với cha mẹ hai bên rằng họ sắp có thêm cháu, hai Mẹ hai Ba một mặt rất mừng vui, mặt khác tặc lưỡi bảo: “Thằng Ron mới có mười mấy tháng mà mày dính bầu nữa rồi. Rồi tụi bay sẽ khổ lắm đây!”

Rô mới sinh ra, không may bị eczema, khóc quấy suốt. Tôi không rời khỏi con được 5 phút. Có ngày tôi phải địu Rô từ sáng đến tối. Mẹ tôi bảo: “Mày cứ tí là bế, nó quen hơi sau này cứ bám chả làm được việc gì đâu! Khổ lắm con ơi!”

Mà Rô bám tôi thật, tôi “chả làm được gì” thật; nhưng Rơm và Ron vào tuổi ấy cũng bám mẹ như keo, tôi cũng “chả làm được gì” thật, đến nỗi vô toilet chúng nó cũng xông vào gào lên “Kéo lên! Kéo lên! Mẹ ơi con muốn bú dzú!”

Thời gian tôi và Rô ăn kiêng và uống thuốc để trị eczema, mẹ tôi xót lắm, bảo “Thấy mày khổ quá mà mẹ bất lực chả giúp được gì. Thôi ráng đi con, cầu Trời cho cháu mau khỏi chứ thấy thế này mẹ xót quá con ơi!”

Tôi bảo: “Mẹ, con không có khổ. Con chỉ BẬN RỘN TÚI BỤI thôi. Thằng Rô nó chỉ bị ngoài da, chứ nó phát triển bình thường mà mẹ thấy không? Bạn của con có nhiều người thật sự khổ lắm, sinh con ra không được bình thường và họ khổ vì bệnh của con họ không thể chữa được!”

Gần một năm ăn kiêng và uống thuốc, những ngày tháng điên cuồng thoa kem dưỡng ẩm mỗi ngày hơn 20 lần đã qua, những đêm không ngủ vì con đã qua, Rô hầu như khỏi hẳn eczema. Nhưng tôi chưa thấy mình khổ bao giờ. Mà nếu gọi là khổ, thì cũng đáng chứ.

Nhiều mẹ gặp tôi cũng kể là mẹ đẻ mẹ chồng hay “bà dì bà cô” đều bảo là đừng có bế con suốt thế, kẻo nó yếu đuối, kẻo nó hư; phải cho nó ngủ riêng, phải cho nó khóc, phải cho nó tự lập. Tôi nói “Nếu em bỏ mặc con khóc mà em cảm thấy không đau trong lòng, thì không sao cả. Còn nếu con nằm đó khóc mà em cảm thấy có gì đó sai sai, thì đừng ngần ngại bước lại bế con lên đi em. Hãy để cho bản năng làm cha mẹ được trỗi dậy mạnh mẽ, và hãy lắng nghe nó em ạ!”

Không phải tự nhiên mà một người phụ nữ mang thai, không phải tự nhiên hôm trước nói thì hôm sau có em bé, người mẹ phải trải qua 9 tháng 10 ngày mang nặng đẻ đau để một em bé xinh xắn như thiên thần chào đời, mà em bé sẽ không mãi mãi là em bé!

Ôm con, bế con, đến bên con những khi con cần, mà sợ con hư và yếu đuối sao? Khoa học nào chứng minh điều đó? Có loài động vật nào cho con ngủ riêng không? Có loài động vật nào tách con mẹ với con con ra không? Có chứ, ít nhất là có 2 loại động vật. Loại thứ nhất là loài bò, con bò mẹ sau khi sinh con ra thì con bị bắt đi mất và sữa bị vắt ra để cho con người uống và chế biến sữa công thức các loại. Loại thứ hai chính là con người, mẹ sinh con ra một là cách ly, hai là bị hù dọa bảo “Mẹ không có sữa, cho bú sữa công thức đi!”, ba là bị dọa “Cứ bế con suốt con nó hư đấy, phải tập cho nó độc lập!”

Bạn có đau lòng khi nhìn thấy khuôn mặt này của con không? Nếu có, cứ đến bên con, bế con lên!

Bạn có thấy con con của loài động vật nào khi đến một nơi mới, nó sợ sệt, mà không nép vào mẹ mình không? Nó sẽ tự tin và độc lập khi nó sẵn sàng, và khi mẹ nó cảm thấy tự tin khi để con “ra riêng”.

Nếu bạn “rèn luyện” cho con một nếp ăn ngủ sinh hoạt nào đó mà con hợp tác, điều đó đúng là “như ý” rồi. Nhưng nếu bạn tập mãi, mà con vẫn không hợp tác và bạn cảm thấy đau lòng, điều đó không có nghĩa là con bị gì, cũng không có nghĩa là bạn làm mẹ làm cha mà tệ quá; đơn giản là vì con chưa sẵn sàng. Chỉ đơn giản vậy thôi. Đừng so sánh mình với những bà mẹ internet khác, cũng như những đứa trẻ mà bạn thấy trên Facebook, vì một điều chắc chắn rằng, bạn sẽ không bao giờ chấp nhận chuyện trao đổi con mình cho những bà mẹ ấy!

Tại sao ông bà cha mẹ Việt lại sợ con mình “khổ” đến vậy? Khổ là cái gì mà sợ? Phải cho con mình cơ hội được “khổ” khi chúng nó sinh con, để chúng nó biết hiểu và thương mình chứ, để chúng nó trưởng thành và chính chắn hơn. Cái gì mình cũng muốn “làm giùm con” chi vậy? Mình làm không đúng ý chúng nó, chúng nó cãi lại thì buồn, rồi trách rằng “Con cái nuôi chúng nó cực khổ thế mà bây giờ chúng nó không nghe lời mình!” Mỗi người khi đến tuổi trưởng thành phải tự chịu trách nhiệm với cuộc đời mình, tự rút ra kinh nghiệm sau những lần vấp ngã.

Không ít ông bố bà mẹ thời nay đổ lỗi tại ông bà nên con mình thế này thế kia. Vậy ai mới là người chịu trách nhiệm cho cuộc đời bạn? Bạn làm cha làm mẹ, nhưng bạn đã trưởng thành chưa?

Nếu sợ con mình khổ, thì đừng mong cháu!

Nếu sợ mình khổ, thì hãy cân nhắc lại chuyện sinh con!

Khổ thì khổ, sợ gì chứ?

Bài viết thể hiện quan điểm của một người mẹ từng tặng sữa, và trước đó là một người hiến máu.

Tại sao tôi lại nhắc đến sữa và máu ở đây? Mời các bạn đọc những gì tôi sắp viết dưới đây.

Theo dõi một số diễn đàn cho tặng sữa trên toàn thế giới, cụ thể là mạng lưới Sữa người cho Em bé người (Human Milk for Human Babies), tôi chưa bao giờ thấy những post đại loại như “Em có 20 bịch sữa date 1/4/2017. Mẹ nào cần có thể đến địa chỉ abc để nhận. Khi đến vui lòng đem theo túi trữ sữa hiệu XYZ để đổi. Em chỉ dùng túi trữ sữa hiệu này thôi ạ, vì hiệu khác em không quen.” Hoặc “Em dư 20 bịch sữa mỗi bịch 230ml. Mẹ nào muốn lấy thì đổi cho em tã hiệu Bla Blo.” Đặc biệt có lần duyệt bài trong nhóm Ngân Hàng Sữa Mẹ, tôi phải xóa một post tặng sữa và đòi đổi sct hiệu Ba Con Chim vì “Con em không chịu bú sữa trữ đông của em.”

Không ngạc nhiên mấy khi gần đây có một số mẹ bị tố lợi dụng cho tặng sữa để làm tiền, thậm chí có mẹ còn bị tố cho sữa kém chất lượng, sữa hết date, sữa giả. Rồi báo chí vào cuộc, phóng viên ghi lại cuộc phỏng vấn đẫm nước mắt và màn trình diễn vắt sữa 9 phút được nửa lít sữa của một mẹ gần đây.

VÌ SAO NÊN NỖI? VÌ SAO LÀM ƠN MẮC OÁN?

Vừa rồi tôi cũng post link bài báo ấy, tuy nhiên để ở chế độ bạn bè mới xem được, không phải để minh oan cho mẹ ấy, mà để nhắc nhở bạn bè mình cẩn thận hơn khi chia sẻ những thông tin có thể gây tổn hại đến nhân phẩm và danh dự của người khác, đặc biệt khi mình chưa kiểm chứng.

Việc cho tặng sữa ở các mạng xã hội, đơn giản chỉ nên thế này: MXH là cầu nối, các mẹ tự liên hệ với nhau, tự tạo dựng NIỀM TIN với nhau, trước khi TẶNG và NHẬN.

Nhiều mẹ gửi một post rất dài kể khổ (dù rằng KHÔNG BAO GIỜ được duyệt), rằng mình đã mất công hút vắt trữ sữa, tốn tiền mua tủ trữ đông, tốn tiền điện, tốn tiền mua thức ăn tẩm bổ… mà người đến nhận sữa chẳng có một tiếng cám ơn, tỏ thái độ thờ ơ, lại còn chẳng mang túi đến đổi. Một số mẹ cương quyết không tặng sữa khi người nhận không đem bình giữ lạnh, tôi ủng hộ quan điểm này, vì mỗi giọt sữa là tinh hoa từ máu mẹ, mẹ nào cũng trân quý cả, đương nhiên sợ hư rồi.

LÀM ƠN MỘT CÁCH CHÍNH TRỰC LÀ GÌ?

Là không đòi hỏi, là không thương lượng đổi chác, là không mong chờ người ta phải nhớ ơn mình lâu dài, không mong chờ họ phải nói một câu làm mình phải tự hào vì giúp được họ mà để mình cảm thấy HẠNH PHÚC vì giúp được họ. Ai chẳng biết mẹ hút sữa mất thời gian, ai chẳng biết túi trữ sữa phải mua, ai chẳng biết tủ trữ đông phải trả tiền điện, ai chẳng biết mẹ dư sữa nên mẹ cho. Tôi không nói là các mẹ đừng than trách, nhiệm vụ các mẹ là hút sữa và tặng sữa đi, đừng đòi hỏi gì.

Hãy cho tôi hỏi: Các mẹ có thương con của các mẹ không? Câu này thừa, đương nhiên tôi thương con tôi chứ, tôi đứt ruột đẻ ra nó mà.

Vậy thì tôi hỏi tiếp: Thế các mẹ có ghi lại mình đã chi những gì trong quá trình nuôi con để sau này tính sổ với nó không? Các mẹ có lưu lại tiền mình trả cho máy hút sữa, tủ trữ đông, tiền điện các loại để sau này nó trở chứng mà đem ra nói với nó: “Hồi xưa mẹ đã nuôi con cực khổ, tốn chừng này tiền, mà bây giờ con đối xử với mẹ thế này sao?” Rồi khi nó cầm xấp hóa đơn và đem lại một đống tiền rồi bảo: “Đây, con trả mẹ hết.”…. thì mẹ có vui không? Có hả hê không?

Khi tặng sữa, hãy đối xử với con người khác NHƯ CHÍNH CON CỦA MÌNH! Vì rằng không có chuyện sữa con mình bú là sữa xịn và sữa cho con người ta là sữa ít xịn hơn. Cùng từ bầu vú và tình thương yêu của mẹ mà ra, nên đừng so sánh, đừng đổi chác, đừng thương lượng và cũng đừng mong chờ người khác phải trả ơn và hàm ơn của mình. Có cha mẹ nào nuôi con mà mong chờ nó phải trả lãi cho mình đâu!

Đã gọi là LÀM ƠN thì hãy làm từ trái tim của mình. Nếu mẹ tặng sữa cảm thấy không thoải mái với người đến nhận sữa, thì cách tốt nhất là ĐỪNG CHO NỮA, ĐỪNG LÀM NỮA. Người ta đến xin bạn vài trăm để làm từ thiện, bạn cảm thấy không thích, không tin tưởng thì ĐỪNG CHO, không ai bắt bạn phải cho và không ai có quyền ép buộc bạn. Đừng cho, để rồi than thở, để rồi phải gửi một cái post dài dòng kể lể về sự vô ý của người nhận. Tôi đồng ý là có một số người không biết trân quý sữa mẹ, đến nhận sữa với một thái độ thờ ơ thậm chí là đáng trách. Nhưng bạn là người cho mà, bạn có quyền không cho!

Một khi chuyện tặng-xin sữa trở thành một cuộc đổi chác và thương lượng, đương nhiên người nhận sẽ đặt trách nhiệm cho người tặng: chị có cho sữa hết date không, chị có pha sữa với nước không, chị có tặng tôi sữa giả không, tại sao con tôi bú vào bị đau bụng? Tôi đã đem đổi abc cho chị rồi, có phải nhận không đâu?

Thế là, từ ý nghĩa nhân đạo ban đầu, việc này biến thành sự đổi chác! Tôi so sánh sữa với máu, vì sữa quý như máu, và cũng từ máu mẹ mà ra. Gọi là hiến máu nhân đạo, tức là có sự nhân đạo. Tại sao những thứ vô giá như vậy, người ta không ra giá? Vì nếu nó có giá, thì nó không còn vô giá nữa. Máu cứu mạng người, nếu nó đến từ một người đưa ra giá để bán, thì ý nghĩa nhân đạo không còn nữa và người mua đương nhiên có quyền đòi hỏi và đặt trách nhiệm lên người bán. Cái giá của sự vô giá chính là ở chỗ nó không có khói, không có khói vì không có lửa. Khi bạn biến chuyện tặng sữa thành một cuộc đổi chác, thì chính bạn đã đốt lửa rồi đó! Ngọn lửa đó, một ngày kia, có thể sẽ đốt luôn cả bạn; và thực tế đã có nhiều người chết cháy vì ngọn lửa do mình gây ra.

Bạn kể khổ, bạn than tốn tiền, tốn thời gian, đòi hỏi người ta phải đổi chác, rồi muốn họ mang ơn mình nữa. Cái gì cũng vừa phải thôi! Làm quá, phơi quá, con cá cũng phải khô!

Vì vậy, hãy định nghĩa lại chuyện cho sữa của bạn đi. Nếu bạn cảm thấy KHÔNG THÍCH thì ĐỪNG LÀM, vì không ai bắt bạn phải làm. Hãy hồi phục giá trị nhân văn và nhân đạo của từng giọt sữa bạn cho.

Đối với người xin sữa vô ý thức, nếu họ thực sự cần bạn giúp, cần xin sữa cho con họ, thì tự họ sẽ phải điều chỉnh thái độ và hành vi của mình để được giúp.

Ai cũng thương cảm cho người làm ơn mắc oán, nhưng để đừng mắc oán, thì đừng đốt lửa để gây ra khói, và đừng ra giá cho sự vô giá!

Mấy năm rồi gia đình tôi mới lại đi cherry farm. Farm cách nhà nửa tiếng lái xe nên không xa lắm.

Vé vào cổng là $4/người, trẻ em miễn phí, cherry $10/ký.

Nhân viên tại cổng thậm chí còn không đếm bao nhiêu người, khách nói mua bao nhiêu vé thì bán bấy nhiêu vé thôi. Năm nay ấm chậm nên cherry chưa chín lắm.

Cổng mở, thiên hạ ào ào vô farm, hối hả hái. Dưới các gốc cây, tôi thấy hằng hà sa số trái rơi vãi, thậm chí nguyên cả cành đầy trái. Xác định mình chơi là chính, nên tôi cứ chậm rãi quan sát. Thật ra, hái sao nổi với một bên là Ron đang càu nhàu và một bên là Rô ở trong xe đẩy cứ đòi nhoi ra (Rô bị eczema nên tránh các thức ăn tạo acid, trong đó có cherries). Người này gọi người kia í ới, hết trèo thang lại vịt cành xuống. Tôi nhớ cây cherry nhà mình, mùa đầu tiên trái đang đậu chưa kịp hái đã bị chim vặt trụi. Cả nhà tôi không ai bảo ai, chọn trái nào hái đúng trái đó. Cảm giác nâng niu từng quả ngọt trên cành mà chỉ những ai trồng cây ăn trái mới cảm nhận rõ rệt. Tiền vé vào cổng là $4/người, nếu gọi là bỏ $4 ra để ăn cho “phành bụng” thì tôi thật lòng khuyên là ĐỪNG, ăn no quá mất cả ngon và cherry là một trong những loại trái “cấm” đối với những người bị eczema vì nó tạo nhiều acid. Thư thả ngồi dưới một gốc cây, nhìn lên bầu trời chiếu ánh nắng xuyên qua kẽ lá, thấy một trái cherry chín đậm xung quanh một cành trái đỏ tươi, giơ tay hái và bỏ vô miệng “ùm” một phát. Lúc đó mới gọi là ngon, là hưởng thụ.

Thiên hạ chạy từ hàng này sang hàng kia, vội vã hối hả như sợ ai đó giành mất trái ngon của mình, để rồi vội vàng làm gãy những cành đầy trái vừa đỏ chưa kịp chín. Tôi nhìn dưới những gốc cây thấy hằng hà sa số những trái còn tươi mới.

Farm khá rộng, có đi cũng không đủ thời gian, mà cây nào cũng như cây nấy nên tôi bảo cả nhà chọn một cây để ngồi xuống. Tôi cho Rô bú trong khi những người còn lại chậm rãi hái trái, thấy mình có vẻ gì đó không giống những người xung quanh. Một tuần làm việc với những cuộc hẹn mà khách hàng sẽ khó chịu vì bị trễ hẹn, nên chúng tôi muốn ngày cuối tuần thư thả cho riêng mình. Người ta tranh nhau, giành giật nhau mọi thứ chỉ vì sợ mình thua người khác. Cho dù ai đó có cố ăn cho bằng hết $4 bỏ ra thì dung tích dạ dày của họ cũng chỉ ở một giới hạn nào đó, không thể chứa thêm.

Tôi để ý ngay cả bản thân mình cũng vậy, cherry ăn tại farm với cherry hái từ farm mua về nhà ăn có sự khác nhau. Cherry đem về nhà ăn ngọt hơn, ngon hơn. Rõ ràng, dẫu tự nhủ lòng sẽ chậm rãi hơn, nhưng ít nhiều tôi cũng không khỏi bị ảnh hưởng bởi không khí vội vã khi ở farm. Ngồi thiền nơi tĩnh lặng làm sao thử thách bằng ngồi thiền ở đám đông.

Gốc cherry to lắm, chứng tỏ farm này khá lâu rồi. Chỉ cần đi dọc một hàng là có thể nhặt vài xô đầy trái rụng còn tươi mới. Nhà tôi có trồng một ít cây ăn trái nên tôi hiểu được nỗi nhọc nhằn của người trồng, dễ gì mà có quả ngọt để ăn nếu không từng xăm soi từng cành lá để xem có sâu rầy không, khi trái đậu thì lại lo bầy chim trời đến cướp mất thành quả. Người ăn trái lẽ nào cũng giống như chim, chỉ khác là có bỏ ra một ít tiền để được vào cổng sao? Tôi gọi chim trời đến cướp, nhưng chúng ăn trái nào đáng trái đó chứ không làm rơi rụng đầy gốc như con người.

Cherry đầy cây, thậm chí có cành vừa tầm hái của Rô luôn. Tôi dặn các con chọn trái to, chín đậm màu để hái, nhưng con có thể hái bất kỳ trái nào con thích và phải chắc chắn rằng con sẽ ăn nó. Rơm bảo con thấy người ta hái lung tung kìa mẹ, nhiều trái mà. Tôi nói điều đó không có nghĩa là mình cũng làm giống như vậy con ạ. Trái rụng đầy gốc, rồi sẽ bị héo và hư, tội nghiệp cho người trồng. Con có thấy ba chăm sóc cây không, đâu phải tự nhiên mà có trái cho mình ăn, biết bao nhiêu là công sức đó con.

Tôi đọc đâu đó nói rằng: “Thế giới này đầy những người tốt. Nếu bạn không tìm thấy người nào thì hãy là một người tốt.” (This world is full of nice people. If you can’t find one, be one.)

Không cần tìm người tốt ở đâu xa, hãy là người ăn quả có tấm lòng biết ơn người trồng cây.

Khi tôi bảo với mẹ tôi rằng Rô sẽ ăn dặm theo phương pháp BLW, bà tròn mắt bảo: BLW là cái gì? Sau khi tôi giải thích cặn kẽ và thực hành cho mẹ thấy thì mẹ lắc đầu: “Mày cứ đem con ra thí nghiệm!” Tôi nói: “Mẹ à, đây là con của con. Con mang nặng đẻ đau ra nó. Con muốn đem lại điều tốt nhất cho nó. Con sinh tới đứa thứ 3 rồi, cũng bằng số con của mẹ. Con đã nghiên cứu học hỏi rất nghiêm túc. Mẹ phải tin con chứ. Chẳng lẽ con thiếu suy nghĩ và nông cạn sao?”

Mẹ im lặng, không nói gì; nhưng mỗi lần Rô ăn là mẹ cứ chăm chú nhìn ra chiều lo âu. Thằng nhỏ ăn thì ít mà quăng thì nhiều, có hôm không ăn gì. Có lần mẹ nấu cháo, múc ra một tí trước khi nêm, bảo là “Để cho thằng Rô”. Sau đó mẹ hỏi: “Mẹ đút cho nó ăn nhé?” rồi mừng vui khi tôi đồng ý. Rô ăn được chừng 3 muỗng cà phê cháo và bà ngoại hồ hởi nói: “Đó thấy chưa! Đút là nó ăn đó thấy chưa? Mẹ đã bảo mà!” Tuy nhiên chỉ được một lần đó. Những lần sau Rô đều quay mặt đi khi bà ngoại đút đồ ăn.

Đến bữa, tôi vẫn dọn đầy đủ thức ăn và Rô chỉ chọn món mình thích để ăn. Buổi sáng, khi bé được 9.5 tháng, tôi dọn một đĩa có bánh mì sandwich cắt miếng vừa tay cầm, vài miếng bơ và vài trái nho đã chẻ đôi. Bàn tay bé xíu của Rô thò vào đĩa rồi bốc ra tất cả bánh mì và bơ quăng xuống đất, chỉ chừa đúng nho và rồi ngồi bốc từng miếng ăn ngon lành. Hôm sau, tôi tiếp tục dọn đúng 3 món ấy nhưng cố tình để nho dưới cùng. Rô nhìn loáng cái là biết ngay “chiêu” của mẹ!

Nuôi con không khó! Cho con ăn không khó! Nấu cho con ăn không khó! Làm mẹ không khó!

Có đúng vậy không?

Tôi là một bà mẹ đúng nghĩa “một nách ba con” và không ít lần cũng rối lên khi xoay xở với những cơn “nổi loạn” đến cùng một lúc của các con.

Nhưng tôi chưa bao giờ phải rối lên vào những bữa ăn.

Đến bữa, tôi dọn đồ ăn ra bàn, mỗi đứa ngồi một bàn. Rô ngồi ghế ăn riêng, Rơm & Ron thì ngồi cùng mẹ. Trong khi bọn trẻ chăm chú ngồi ăn thì tôi tranh thủ…thở và lấy máy ra chụp ảnh và quay film (đương nhiên sau đó tôi cũng phải ăn).

Tôi đã thấy cảnh các bà, các mẹ làm đủ trò để cho con cháu mình ăn. Chạy theo con để đút từng muỗng cơm muỗng cháo. Thay vào đó tôi lại chụp từng bức ảnh làm kỷ niệm, lưu lại từng đoạn clip nhỏ cảnh bọn trẻ tự xúc cơm ăn, đồ ăn rơi vãi xuống sàn và những khuôn mặt trẻ thơ kia thì lem luốc. Các con rồi sẽ lớn, những muỗng đồ ăn mà bà và mẹ đút sẽ dần rơi vào quên lãng. Bọn chúng sẽ chẳng bao giờ nhớ, bà và mẹ rồi cũng sẽ quên những ngày tháng cực nhọc đó. Nhưng những giây phút lem luốc kia sẽ chẳng bao giờ trở lại. Chỉ có tuổi thơ mới có những ngày tháng vô tư hồn nhiên và đáng yêu như thế! Chỉ có những người mẹ người cha trân quý những tháng ngày thơ ấu ngộ nghĩnh của con mới ghi lại những hình ảnh đó. Tôi gặp không ít tâm sự của những người mẹ khóc ròng vì mất điện thoại, mất thẻ nhớ, hoặc bị hư máy tính; không phải vì họ tiếc tiền mua điện thoại mới mà họ tiếc vì những hình ảnh lưu trữ về con đã bị đánh cắp hoặc mất đi cùng với thiết bị ghi lại.

Những ngày thơ bé đáng yêu của con không phải là cái cân, là cây thước đo chiều cao, những đơn thuốc, những hộp vitamin, những tờ giấy xét nghiệm và trên hết đó càng không phải là những nỗi lo sợ con thiếu thứ này thứ kia về thể chất để “cao lớn vượt trội” hơn con của ai đó mà bạn thấy.

Tối, những câu chuyện của tôi và các con không phải hôm nay con ăn ít hay nhiều, mà là hôm nay mẹ con mình đã làm những gì. Hôm nay mẹ lỡ lời với con vì con ăn vạ, hôm nay mẹ đã không quan tâm đủ đến con như khi con cần đến mẹ, hôm nay mẹ lỡ tét vào mông con làm con đau, mẹ không thích như vậy, mẹ không muốn làm con đau vì như thế mẹ cũng đau. Rơm ơi con gần bằng mẹ rồi nè, nhưng mẹ vẫn bế con được đấy. Ron ơi con sắp ba tuổi rồi, sao nhanh quá chừng, may là con vẫn còn bú mẹ và chịu bú mẹ, dù con càng ngày càng nặng. Rô ơi con sắp một tuổi rồi, con đã biết đi và mẹ thấy nhớ làm sao cái tiếng khóc oe oe khi con mới chào đời.

Tối, khi ba thằng chó con đã ngủ say, tôi ngồi nhớ những phút giây cái nhà ồn ào như cái chợ.

Đối với tôi, làm mẹ khó nhất chỉ có một chữ. Đó là chữ NHẪN.

NHẪN NẠI: Đọc tài liệu, học hỏi kiến thức nuôi con. Sự học hỏi là vô hạn.

KIÊN NHẪN: Quan sát và chờ đợi những biểu hiện của con, hiểu những cách con thể hiện sự mong muốn của mình. Thật ra vấn đề là của mẹ hay của con? Khi áp dụng cách nuôi con mà mình tin tưởng là đúng, sau một quá trình nghiêm túc tìm hiểu, mẹ cần kiên nhẫn đối với những áp lực ở môi trường xung quanh.

Ngoài ra NHẪN ở đây còn bao gồm cả “nhẫn nhịn” ở một số hoàn cảnh nhất định chẳng hạn như những lời khuyên vô lý và sự can thiệp của người thân trong cách nuôi con của mình. Khi tôi nhắc đến “một số hoàn cảnh nhất định” có nghĩa là nhắc đến giới hạn của sự chịu đựng. Cái gì cũng có giới hạn của nó và người làm mẹ có quyền đứng lên phản kháng khi cần thiết nếu sự can thiệp đó làm ảnh hưởng và có nguy cơ đem lại những ảnh hưởng không tốt sau này đối với con mình. “Nhẫn nhịn” khác với “nhường nhịn” tức là khi người mẹ đầu hàng để thỏa hiệp với những xung đột trong khi chính bản thân mình vẫn cảm thấy có điều gì đó bất ổn khi đồng ý làm vừa lòng người thân về chuyện ăn uống và nuôi dạy con. Ví dụ, để cho gia đình êm thấm thì người mẹ đồng ý cho con uống sữa công thức (dưới áp lực của ông bà để tăng cân cho con), đồng ý cho con uống thuốc khi không cần thiết, hoặc đồng ý cai sữa cho con trong khi chính con là người thụ hưởng trực tiếp chứ không phải là những người đó.

Nhiều mẹ tìm đến tôi để than “Con em KHÔNG ĂN GÌ CẢ!” nhưng thực tế là CON CÓ ĂN. Ăn ít ăn nhiều cũng gọi là ăn, ăn một ít cũng gọi là ăn. Đối với người lớn, một nắm rau tức là bằng số rau nằm trong lòng bàn tay họ, đối với em bé, số lượng rau trong lòng tay bé cũng gọi là một nắm rau. Ít hay nhiều là tỉ lệ phụ thuộc vào nhu cầu của từng cá nhân chứ không thể áp đặt được. Các mẹ bảo “Con em LƯỜI ĂN” nhưng thực ra con ăn uống bình thường và theo nhu cầu của con. Số lượng thức ăn cần thiết đối với người lớn hoàn toàn khác với trẻ con, năng lượng cũng thế. Người lớn hoạt động thường xuyên, làm việc với cường độ cao, hàng ngày phải lái xe, quét dọn, thậm chí họ còn tiêu hao năng lượng vào những việc tiêu cực chẳng hạn như lo lắng, căng thẳng… do đó nhu cầu năng lượng nhiều hơn, họ ăn nhiều hơn. Trẻ em chỉ có việc vui chơi và không phải lo lắng cơm áo gạo tiền, không phải quan tâm bữa ăn cần phải có chất này chất kia. Vì vậy, nhu cầu năng lượng của trẻ không thể bằng nhu cầu năng lượng của người lớn.

Hãy để bữa ăn của con là những trải nghiệm thú vị và hào hứng trong tâm hồn thơ bé của trẻ. Đừng để con phải sử dụng vũ khí cuối cùng. Thay vì chạy sau lưng con và nài nỉ con ăn từng miếng, hãy thả lỏng người và ngồi nhìn ngắm con ăn, chụp lại những khuôn mặt và bàn tay lem luốc, những thức ăn rơi vãi trên sàn nhà để làm “bằng chứng tình yêu” vì tuổi thơ của con qua rồi sẽ không bao giờ trở lại!

Làm mẹ mệt lắm, sáng mình muốn ngủ nướng cũng không được. Cứ tới giờ là có 3 đứa ở trên giường chen lấn giành lộn nhau để được gần mẹ. Đặc biệt thằng nào càng nhỏ là càng dữ.

Làm mẹ mệt lắm, anh em chúng nó chơi với nhau cũng réo mẹ ơi mẹ hỡi để mẹ phân xử. Nói thật đang ngồi trong toilet thì chúng cũng xông vào mếu máo.

Làm mẹ mệt lắm, ăn có bữa cơm cũng không yên đâu, chúng nó bâu vào xin dù trước đó đã ăn rồi.

Làm mẹ mệt lắm, ngồi dạy cho thằng anh học thì thằng em phải ngồi đối diện đọc theo như là biết hết rồi.

Làm mẹ mệt lắm, chúng nó thích thọt đầu vào sau áo của mẹ, nên cái áo nào của mẹ cũng bị giãn, có cái bị rách. Hôm nào mặc váy chúng còn tốc cả váy lên luôn.

Làm mẹ mệt lắm, chúng nó thọt đầu vào áo mẹ rồi thì mẹ đi đâu chúng nó bám theo rồi cười như giặc.

Làm mẹ mệt lắm, mẹ đang buồn ngủ gần chết mà cái miệng nó hỏi huyên thuyên đủ chuyện. Mẹ “ờ ờ” cho qua chuyện thì nó bảo: “Ơ mẹ tè ra giường thiệt hả?”

Làm mẹ mệt lắm, tập thể dục không yên đâu, mình đứng thì nó thọt đầu vào áo, mình ngồi thì nó nhảy lên đùi, mình nằm nó nhảy lên lưng.

Làm mẹ mệt lắm, mỗi lần trang điểm là phải kiếm chuyện cho chúng nó ra vườn chơi, không thì thằng này xông tới giật cây son, thằng kia cầm hộp phấn. Mình mà không nghiêm thì chúng biến mình thành ông địa.

Làm mẹ mệt lắm, mỗi lần mình thay đồ là chúng nó xông đến, thằng anh hí hửng kêu thằng em rồi mắt sáng rỡ khen cái-gì-mà-ai-cũng-biết-đó. Thằng anh có lần còn bảo cho con đội ‘cái-gì-mà-ai-cũng-biết-đó’ …đi học.

Làm mẹ mệt lắm, mỗi lần sắp nổi khùng là nó “dạ” một tiếng thiệt to rồi xông vào ôm.

Làm mẹ mệt lắm, đêm dậy không biết bao lần để xem chúng nó ngủ ra sao. Nhiều đêm chúng nó ngủ ngon cũng lo nên phải rờ rẫm xem chúng thở ra sao!

Làm mẹ mệt lắm, vì làm miết à! Làm miết mà vẫn thấy hình như vẫn chưa bao giờ đủ, thương con nhiều mà vẫn thấy chưa đủ.

Mắc mệt à!

Hôm nay mẹ mở tủ quần áo, lặng lẽ lấy hết những bộ đồ bầu mà cách đây 2 tuần mẹ đã bỏ vô. Nước mắt mẹ rơi, mà rơi trong lòng con ạ. Mẹ hiểu ý con rồi, con lại muốn mẹ xúng xính trong những chiếc váy ngắn, những đôi giày cao gót, những chiếc quần jeans, chai nước hoa và lọ sơn móng tay mà đã từ lâu mẹ không đụng tới.

Con đến vào lúc ba mẹ bất ngờ nhất, và đã đi khi mẹ còn đang loay hoay chưa biết đặt tên con là gì, con là gái hay trai.

Mọi việc đều rất tốt đẹp khi con đến. Mẹ không nghén, chỉ hơi mệt. Xét nghiệm máu lúc 10 tuần cho thấy mọi thứ đều ổn. Lượng sắt, vitamin D và huyết áp của mẹ đều ở mức tuyệt vời. Tuần thứ 11, bỗng nhiên mẹ mệt, mệt không thể tả, mẹ chỉ muốn nằm. Bỗng dưng mẹ lo sợ điều gì đó mơ hồ.

Sáng thứ hai, ngày mẹ đi siêu âm, buổi sáng thức giấc mẹ chợt thấy con trồi lên một cục cứng ngắc dưới bụng, sờ vào thấy bằng cái cùi chỏ. Mẹ ngạc nhiên quá, con mới 12 tuần, làm gì biết máy, biết đạp. Mẹ vào phòng siêu âm, cô kỹ thuật viên cầm cái máy dò quần tới lui hơn cả chục lần trên bụng mẹ. Mẹ nhìn vào màn hình, thấy con nằm im. Tim mẹ thắt lại. Cô ấy bảo cổ cần gọi bác sĩ, vì không tìm thấy tim con đập! Mẹ còn nhớ ánh mắt đó, ánh mắt chia sẻ và thương cảm. Bác sĩ vào... Mẹ bình thản đón nhận cái tin khủng khiếp ấy, hoặc là mẹ shock đến nỗi không thể gào khóc được. Bác sĩ nói con “grow in size” chứng tỏ rằng sự phát triển mới chỉ ngưng một vài ngày gần đây thôi.

Sau khi an ủi mẹ, họ bảo họ sẽ gọi cho bác sĩ gia đình và cho mẹ nán lại trong phòng ít phút để mẹ gọi cho ba. Mẹ còn nhớ tay mẹ run rẩy mở túi xách để lấy điện thoại. Mẹ không nói được gì cả, chỉ khóc. Ba đến, đưa mẹ đến gặp GP. Ông bác sĩ đón mẹ mà vẻ mặt vô cùng bối rối. Ông bảo ông bất ngờ quá, vì mọi thứ đều rất tốt đẹp mà. Đó không phải là lỗi của mẹ, các trường hợp sẩy thai là do quá trình mã hóa và giải mã gene khi phân chia tế bào có sự trục trặc nào đó. Theo thống kê thì có 15 người biết mình có thai sẽ bị giống như mẹ, gần những người có thai mà không biết mình có thai sẽ bị tương tự. Bác sĩ cho mẹ thư giới thiệu đến Emergency Department ở bệnh viện Royal Women Hospital.

Y tá nói họ phải phẫu thuật cho mẹ để lấy con ra, vì con lớn rồi. Mẹ òa khóc. Trời ơi con lớn vầy rồi mà con đi sao con.

Sáng hôm sau mẹ có mặt ở bệnh viện. Khi y tá cho thuốc để cửa tử cung mẹ mềm và nở ra, họ cho mẹ nằm trong phòng nghỉ ngơi. Mẹ để tay dưới bụng và bất ngờ con lại trồi lên, cứng ngắc. Mẹ nói, ừ con muốn mẹ sờ con một tí phải không, ừ thì tay mẹ đây, ừ đây mẹ ôm con đây, rồi lát nữa con đi... Mẹ nào có muốn đâu con.... mẹ có muốn đâu.... nhưng mẹ làm sao được bây giờ. Ừ thôi, để mẹ sờ con một tí.... Đấy, tay mẹ đấy, con có biết không, chắc là con không biết đâu, nhưng mẹ biết đó là con.

Mẹ cũng có chút kiến thức về quá trình hình thành con, đơn giản đó là về mặt sinh học, nó tinh vi đến nỗi bàn tay của khoa học không thể chạm tới. Nhưng tim mẹ không phải là đá! Mẹ biết từ khi mẹ được gọi là mẹ thì nước mắt mẹ đã rơi. Mẹ biết từ khi con là một tế bào thì tim mẹ đã có tình yêu con. Người ta gọi đó là tình mẫu tử.

Mẹ biết mẹ vẫn còn may mắn hơn nhiều người khác. Nhưng, đến cuối ngày thì mất mát vẫn là mất mát. But, at the end of the day, a loss is still a loss.

Lần đầu tiên trong đời mẹ được gây mê. Lúc thuốc ngấm rồi và mẹ bắt đầu chìm vào giấc ngủ sâu thì mẹ còn tự nhủ “Giá ở ngoài đời mà mình ngủ được dễ dàng như thế này thì có phải hay không?”

Mẹ tỉnh dậy, bên cạnh là một ly nước ấm và mấy cái bánh biscuits. Cô y tá sau khi hỏi mẹ cảm thấy ra sao thì nói “Would you like a cup of coffee or tea?” Mẹ cười một mình, đúng là “Tây” có khác. Ai đời người ta mới phẫu thuật xong, mới tỉnh dậy mà hỏi muốn uống cà phê hay trà hong. Họ đẩy mẹ ra phòng hồi sức. Mẹ sờ dưới bụng, ừ thì con đi rồi mà. Rồi mẹ khóc, cô y tá lại hỏi “Are you ok?” rồi nói “I understand, because you’ve just experienced a loss today” và lấy cho mẹ hộp giấy tissue.

Họ nói mẹ sẽ bleeding từ 5 đến 10 ngày, và một trong những lý do khiến họ phải quyết định phẫu thuật để lấy con ra là vì lần sinh trước mẹ đã mất khá nhiều máu. Nhưng từ khi con xuất hiện đến lúc con đi, con chưa một lần làm mẹ đau. Mẹ không đau bụng, không ra máu. Hôm nay là ngày thứ ba nhưng hầu như không có chút máu nào nữa. Mẹ chỉ mới uống 4 viên Panamax và không cần phải uống Panadeine Forte như bác sĩ dặn. Con đến, và đi, đều rất nhẹ nhàng.

Mẹ cần một thời gian nữa để nguôi ngoai. Mẹ sẽ cố gắng quay lại những sinh hoạt trước đây, sẽ tập lại những bài thể dục mẹ yêu thích, sẽ lấy lại sức khỏe và tinh thần như ngày nào.

Còn con, cứ rong chơi, cứ ngao du đây đó. Rồi chừng một năm nữa, liệu book vé mà về với mẹ đấy! Vé một chiều, con nhé. Đấy, mẹ dặn kỹ rồi đấy. Vé một chiều, mẹ đã bảo rồi đấy, đừng có mà phí tiền.

23/06/2011

Chuyện cách đây gần 3 năm nay mới viết lại.

Cuối năm 2012 cả nhà tôi về Việt Nam thăm gia đình và để ăn Tết. Vừa bước vào nhà không lâu, mẹ tôi bảo: “Thằng Rơm lớn rồi đó. Tụi bây có đẻ thì đẻ lẹ đi để tao còn sức mà giúp cho. Cách xa nhau quá anh em tụi nó không gần gũi nhau được mà lúc đó mẹ già rồi không làm gì được đâu đó nghen!”

Tôi cười khì khì:

- Sang năm mẹ qua với con nghen.

Mẹ nói:

- Ừ, sang năm sanh hả con? Được đó. Giờ thả đi là vừa!

Tôi cười lớn:

- Thả gì thả nữa mẹ ơi! Quăng lưới dính cá rồi đây.

- Hả? Cái gì?

- Con có bầu được 11 tuần rồi nè!

- Trời ơi cái con này, nó làm tui trở tay không kịp mà!

Không riêng gì bên ngoại mà bên nội đều rất bất ngờ trước tin này. Tuy là tin vui nhưng không ai mà không thốt lên “Trời ơi!” vì quá bất ngờ. Bà Nội Rơm sau khi biết tin thì nói “Tui nhìn là biết mà! Hôm nó dìa, nhìn cái tướng đi là tui biết!”

Nói gì nói, tới tuần thứ 12 là phải đi khám thai, làm xét nghiệm.

Tôi chọn bệnh viện Phụ Sản ĐH Y Dược cho gần nhà. Sáng đó, tới nơi, sau khi mất nửa ngày làm hầm bà lằng các thủ tục, xếp hàng rồng rắn và đóng tiền thì cũng tới lượt tôi được bác sĩ kêu vào phòng. Phòng khám thai chừng 12m2. Bước vô phòng thấy ngay một cái bàn của cô thư ký, kế bên là một tấm rèm che một cái giường. Bác sĩ thì ngồi ở đầu giường bên kia.

Vì ở bên Úc, người chồng được phép vào cùng vợ khi khám thai nên tôi ngoắc ông chồng đang đứng thấp thỏm bên ngoài, ra dấu “Lát nữa tới lượt em, anh vô nghen!”

Ngoài tấm rèm có mấy chiếc ghế đợi của vài chị em. Mặt ai cũng căng thẳng. Ai tới lượt cũng nghe bác sĩ bảo “Cởi quần ra, móc ở đằng kia! Rồi nằm xuống đây!”

Tôi nghe tiếng khóc rinh rích của một cô gái, rồi tiếng bác sĩ nữ: “Thôi bây giờ em đang xúc động. Em ra ngoài kia đi, chút nữa em vô đây nghen!” Cô gái bước ra, mặt mày đau khổ, nước mắt ràn rụa. Tôi thấy vậy chạnh lòng, hỏi “Ủa sao vậy em? Có chuyện gì sao?” Tự nhiên muốn ôm cô ấy một cái an ủi. “Chị ơi em có bầu đứa thứ hai, mà chồng em không chịu, kêu em đi phá!” Đang muốn nói vài câu để an ủi thì thư ký kêu tên tôi. Chồng tôi đang ngồi ở ngoài cửa, nghe tên vợ, nên thò đầu vô hỏi: “Chị ơi, có cho chồng vô không?”

Tức thì cô thư ký quát lên “Vào cái gì! Chỗ này là của phụ nữ! Đàn ông không được vào!” Nghe muốn nổi sùng muốn đạp cho một cái dễ sợ. Người ta hỏi đàng hoàng chứ có phải là dê xồm nhảy vô đâu! Nhưng thôi đã chờ từ sáng giờ rồi, nên tôi không nói gì mà lặng lẽ kéo rèm bước vô.

Vừa thò mặt vào, bác sĩ bảo: “Em cởi quần treo ở chỗ này rồi lên giường nằm đi!” Tôi hơi thắc mắc, tôi đi khám thai chớ có đi khám phụ khoa đâu mà kêu tôi cởi quần. Nhưng thôi, có lẽ cách khám thai ở Úc khác, Việt Nam khác. Vì vậy tôi cũng lẳng lặng làm theo. Tưởng gì, bác sĩ lấy cái “mỏ vịt” nhét vô cửa mình, dòm chưa tới 2 giây rồi lấy ra. Sau đó bác sĩ nghe tim thai, bảo tim thai tốt; rồi đưa chỉ định cho tôi làm các xét nghiệm khác.

Bước ra, ông chồng lo lắng hỏi: “Bác sĩ nói sao em? Bác sĩ khám gì vậy?”

Tôi hậm hực trả lời: “Khám chim chớ khám gì!” “Hả? Là sao?” Tôi bực tức nói “Ai vô cũng bắt cởi quần banh chim ra cho bác sĩ soi! Không có tôn trọng bệnh nhân gì hết! Em đi khám thai chớ có đi khám phụ khoa đâu!” Chồng an ủi: “Thôi đừng bực em à, chắc ở Việt Nam vậy đó. Với lại, bác sĩ nữ mà, đâu có sao đâu em.”

Tôi vẫn chưa hết ấm ức “Đó, mỗi ngày soi mấy trăm con chim như vậy nên bực là phải rồi. Ăn nói với bệnh nhân kiểu hách dịch vậy đó!”

Kết quả khám của tôi hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, sau đó được một anh bạn là bác sĩ giới thiệu, tôi vào một phòng khám khác để xem cách khám có khác gì không. Sau khi đóng tiền, tôi được gọi là phòng siêu âm. Trong phòng không có ai ngoài một bác sĩ nam đang nói chuyện điện thoại. Không mở mắt ngó lấy vợ chồng tôi lấy một giây, anh chàng tiếp tục nói chuyện điện thoại. Chồng tôi đứng đó, xem ra hơi bực mình, chuẩn bị phàn nàn thì bác sĩ bỏ điện thoại xuống, kêu tôi nằm xuống bàn siêu âm. À, ít ra thì không có cái màn cởi quần soi chim! Một tay bác sĩ cầm dụng cụ rà đi ra lại trên bụng tôi, tay kia bốc tiếp cái điện thoại và tiếp tục cuộc nói chuyện đang dở dang. Tôi nằm mà cảm thấy hơi bực bực rồi, nhưng cũng im lặng xem như thế nào. Lát sau, thấy câu chuyện hình như không có hồi kết, tôi hỏi: “Bác sĩ, khi nào thì siêu âm xong vậy anh?”

- Xong rồi đó, chị lau bụng đi!

- Vậy kết quả ra sao vậy anh?

- Tôi không thể nói với chị được!

- Hả? Là sao anh?

- Chị biết gì mà tôi nói chứ? Chị gặp bác sĩ C. mà hỏi! (Bác sĩ C. là bs bạn của chồng tôi).

Tôi nóng máu rồi:

- Vậy chứ nãy giờ bác sĩ siêu âm cái gì vậy?

- Tại sao tôi phải nói cho chị biết?

Cái gan bà bầu muốn phi tới tung cho một chưởng ghê gớm! Nhưng chồng tôi ra dấu bảo tôi im lặng rồi kéo tôi đi qua phòng khác “Đợi anh C. em ạ!”

- Cái thứ mất dạy không à! Mình trả tiền cho nó khám mà nó ăn nói với mình vậy đó hả!

Vừa lúc đó cô nhân viên nói với tôi “Chị chuẩn bị vào lấy máu nhé!” Tôi đáp luôn: “Không! Không lấy máu lấy miếc gì cả. Tôi không khám nữa!”

Chồng tôi nắm chặt tay tôi, miệng nói đỡ “À không cám ơn em. Để tụi anh gặp bác C. hỏi xem sao nhé.” Sau đó anh quay sang tôi “Gì mà em nóng dữ vậy! Từ từ mà. Có anh C. ở đây mà.” “Anh nghĩ sao mà để chúng nó lấy huyết em hả?” Đó, khi bà bầu nổi giận là vậy đó. Ai biểu muốn “khám phá” chi để rước bực vào người!

Tuần thứ 18, tôi vào bệnh viện siêu âm. Phòng siêu âm là một phòng khác, nhìn bề ngoài có vẻ rộng rãi hơn và không có nhiều người đợi lắm. Đợi không lâu thì đến lượt tôi. Rút kinh nghiệm, lần này chồng tôi không thò đầu vào hỏi nữa. Bước vào phòng, tôi thấy người phụ nữ khám trước đó còn chưa kịp mặc quần!

Có 2 nhân viên trong phòng. Một người ngồi trước máy siêu âm, người kia có lẽ là phụ tá. Cả hai đều là phụ nữ. Tôi đánh tiếng hỏi: “Vợ khám thì chồng có được vào không mấy chị?”

- Không em! Người nhà vào làm bác sĩ mất tập trung không khám được. (Ít ra thì giọng nói không có vẻ khó chịu hay gay gắt lắm).

- Dạ vậy hả, tại em đi lần đầu nên không biết.

- Em cởi quần ra đi, móc ở đằng kia!

Trời ơi lại điệp khúc cởi quần! Tuy vậy tôi cũng lẳng lặng làm theo. Nằm xuống tênh hênh khiến tôi khó chịu quá nên kiếm cớ bảo lạnh nên muốn lấy áo khoác đắp cái chân. Nói chung, chỉ siêu âm thắt lưng lên trên bụng, tuyệt nhiên không động chạm gì đến phần dưới cả. Vậy mà không hiểu sao tất cả mọi người đều phải cởi quần khi đi khám thai????

Bước ra, chồng tôi lo lắng hỏi: “Sao em? Bác sĩ này có nice hơn bác sĩ kia không? Con khỏe và bình thường hả em?”

Tôi trả lời: “Bác sĩ này nice hơn bác sĩ kia. Nhưng ở đây khám thai kiểu khác, tức là khám luôn chim! Bác sĩ nào cũng biểu cởi quần ra! Em không biết cởi ra để làm gì! Thôi, đừng nói nữa. Em chuẩn bị bực mình rồi.”

Đó là lần khám thai cuối cùng của tôi ở Việt Nam trước khi sang lại Úc. Tuy “kinh nghiệm” này để lại cho tôi cảm giác bực bội vì không được tôn trọng, nhưng dẫu sao tôi rất thấu hiểu và thông cảm cho các chị em ở Việt Nam khi đi khám thai, hay cho các bệnh nhân ở Việt Nam. Có một nỗi buồn không hề nhẹ, nhưng biết làm sao được. Dẫu biết rằng trên đời này cũng còn những bác sĩ có tâm với bệnh nhân, nhưng khi nào điều đó trở thành một hệ thống ở Việt Nam thì vẫn là một ước ao của không riêng gì tôi!

Nhiều mẹ hoang mang khi thấy con “ngủ không sâu”, “hay vặn mình”, “bú liên tục” vì thế nên hoài nghi khả năng làm mẹ của mình. Liệu tôi có đủ sữa cho con tôi? Liệu con tôi có ngủ ngon hay không? Liệu có gì đó bất thường với con tôi không?

Tuy nhiên, trước khi cho rằng những biểu hiện của con là “bất thường”, phải hiểu thế nào là bình thường.

Một người chưa bao giờ bơi không thể nhảy cái đùng xuống hồ bơi và bơi một lèo từ đầu đến cuối. Một người chưa bao giờ vào phòng gym không thể chạy trên treadmill trong vòng 5 phút mà không thở hổn hển và tháo mồ hôi hột.

Một người mới bắt đầu tập thể dục không thể không cảm thấy tứ chi và lục phủ ngủ tạng đau nhức sau một – hai ngày tập.

Con chúng ta cũng vậy!

Tuy nhiên, vì chúng ta là người lớn, đã trưởng thành nên cơ thể dễ thích nghi với những thay đổi về mặt thể chất. Còn các bé sơ sinh, trải qua 9 tháng trong bụng mẹ và chào đời khi cơ thể chỉ đủ sức LÀM QUEN với môi trường ngoài bụng mẹ và do đó cần thời gian để THÍCH NGHI. Bộ não trẻ sơ sinh không thể so sánh với bộ não của người lớn ở chỗ nó chưa trưởng thành mà đang trưởng thành, hộp sọ của bé còn chưa khép kín để não phát triển (lý do trẻ sơ sinh có thóp là vậy đó).

Chính vì vậy, việc bé sơ sinh hay thức giấc nhiều lần, bú nhiều lần và thậm chí vặn mình nhiều lần là HOÀN TOÀN BÌNH THƯỜNG. Khi đó, sự gần gũi của mẹ, sự vỗ về của mẹ và của những người thương yêu bé chính là sự hỗ trợ cần thiết để bé phát triển. Việc trẻ sơ sinh “ngủ ngon”, “ngủ một mạch từ tối đến sáng”, có thể làm cho mẹ cảm thấy “yên tâm” hơn, nhưng thực ra không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bình thường, dù rằng, có một số (rất ít) bé bú mẹ vẫn phát triển bình thường vì “ngủ ngon” và “ngủ sâu”.

Đối với một số cha mẹ cho bé bú bình (bằng sct) trước khi ngủ và nhận thấy bé “ngủ ngon”, hãy tự hỏi tại sao bé “ngủ ngon” như vậy và điều đó có bình thường hay không? Chất gì trong sữa công thức đã khiến bé không thức giấc nổi để cha mẹ chú ý? Trước năm 1867 khi chưa có sữa công thức và cách đây hơn 60 năm khi sct không phổ biến như bây giờ thì lẽ nào em bé của loài người đã phát triển không bình thường?

Chính vì lẽ đó, việc làm cha làm mẹ không chỉ đơn giản là sinh đứa con ra rồi mong đợi rằng việc nuôi con sẽ rất “nhàn hạ” và khi thấy mình không được “nhàn hạ” thì cho rằng con mình không được bình thường. Việc bận bịu với con nhỏ, nếu lấy sự phát triển toàn diện và bình thường của con ra làm thước đo thật ra rất đáng “hi sinh” để làm như vậy! Chẳng phải không ít mẹ tâm sự rằng “Miễn là con khỏe mạnh bình thường, mẹ cực mấy cũng thấy vui” sao?

“Con vào dạ, mạ đi tu”, không chỉ tu lúc con còn trong trứng nước, mà tu đến suốt đời! Đó là học hỏi và rèn luyện không chỉ đối với việc chăm bẵm bú mớm và dạy dỗ con nên người, mà còn học làm mẹ, học sống với đời nữa. Khi con còn nhỏ thì học làm mẹ, con lớn rồi dựng vợ gả chồng thì học làm mẹ chồng mẹ vợ, có cháu rồi thì học làm bà. Con người ngày càng tiến bộ chính là nhờ chỗ liên tục học hỏi và cập nhật như thế.

Các mẹ đọc thêm bài Giấc ngủ của bé, gồm có 2 phần.

Phần 1

Phần 2

Dấu hiệu nhận biết bé bú đủ

Thiếu sữa do nhận thức

Cân nặng của trẻ bú mẹ

Một đứa bé chào đời dường như không phải là của riêng bố mẹ nữa, mà là của cả ông bà hai bên. Ông bà tuy không trải qua những ngày tháng mang thai nặng nề hay những cơn chuyển dạ đau đớn, nhưng không ít người mặc nhiên cho mình cái quyền được nhân danh tình yêu thương để tạo không ít áp lực cũng như trở ngại đối với việc nuôi dạy cháu của mình.

Bố mẹ nào mà chẳng yêu con, ông bà nào mà không yêu cháu. Thế nhưng rất nhiều gia đình xung đột chỉ vì sự khác biệt trong cách nuôi dạy trẻ nhỏ, đặc biệt là việc ông bà can thiệp quá sâu vào trách nhiệm mà lẽ ra cha mẹ của đứa bé được ưu tiên nhận lãnh.

Tôi gặp không ít tâm sự của các mẹ về những “nỗi niềm không biết tỏ cùng ai” và những bức xúc đối với ông bà:

“Bà bảo phải cho bé uống nước chị ạ. Mà em đã tìm hiểu kỹ rồi, trẻ dưới 6 tháng chỉ bú mẹ, không cần nước nhưng bà không tin. Bà bảo em không tin bà mà lại đi tin báo mạng vớ vẩn.”

“Em đã nói rằng qua 6 tháng em mới cho con ăn dặm. Nhưng ông bà ở nhà lại dấm dúi cho cháu “chấm mồm”. Em bức xúc quá nhưng nói ra thì bị giận.”

Chưa hết, có mẹ tâm sự rằng đang cho con bú thì bị bà nội đến “giật cháu ra khỏi tay em vì cho rằng bé còi do bú mẹ.” Những ông chồng ủng hộ vợ trong cách nuôi dạy con cũng bị vạ lây vì xung đột với mẹ ruột. “Bà giận, bà hờn, bà bảo bà nuôi cả chục đứa con rồi, thế mà chúng em không coi bà ra gì!”

Một cô là Chuyên viên tư vấn Sữa mẹ của Hội Sữa Mẹ Úc có lần khoe với tôi rằng mình sắp có cháu ngoại. Tôi hỏi “Ôi thế cô đang ở cùng với con gái à? Có mẹ ở bên còn gì bằng!” Cô ấy bảo “Không, nó ở cách tôi 200 cây số. Tôi sẽ đến khi nào nó cho phép tôi đến. Tôi đang rất hào hứng đây!” (No, she is living 200km away from me. I will come whenever I’m allowed to do so. I’m very exciting!”) Lý giải cho việc tại sao phải đợi “cho phép” mới đến thăm cháu, cô nói là có thể vợ chồng con gái cần thời gian để gắn bó (bonding) với con trước khi muốn người khác đến thăm, kể cả mẹ mình.

Những người chưa quen với văn hóa phương Tây hay văn hóa ở Úc có thể cho rằng tình cảm gia đình ở những nước này “không gần gũi” nhưng thực sự không phải như vậy. Tỉ lệ cha mẹ vào viện dưỡng lão khi về già không có nghĩa là bị con cái bỏ bê mà mỗi người đều có cuộc sống và lựa chọn riêng của mình, họ tôn trọng lựa chọn của người khác kể cả người thân trong gia đình. Tôi hỏi một cặp vợ chồng người Úc về lý do họ chọn nhà dưỡng lão khi về già. Họ nói rằng “Chúng tôi đã có tuổi trẻ của mình. Các con cũng có tuổi trẻ của chúng. Tại sao mình phải trói buộc tuổi trẻ của con vào việc chăm sóc mình khi về già trong khi chúng nó cũng có cuộc sống và gia đình riêng của mình nữa? Sinh con ra là trách nhiệm của cha mẹ nên cha mẹ phải lo lắng cho con là điều tất nhiên, con cái có được quyền chọn lựa cha mẹ mình đâu. Thế nên, chúng tôi không quan trọng chữ “Hiếu”, không đem chữ hiếu ra làm áp lực để con cái phải nghe lời mình.” Con cái khi trưởng thành được quyền dọn ra ở riêng và cha mẹ không can thiệp vào cuộc sống riêng của con, kể cả việc lựa chọn bạn đời. Rất nhiều bạn trẻ tự lựa chọn bạn đời, tổ chức đám cưới và cha mẹ là khách mời. Họ phải chịu trách nhiệm về bản thân và cuộc đời mình. Do đó, quyền riêng tư là quyền bất khả xâm phạm đối với văn hóa và kể cả luật pháp của các nước này.

Tất nhiên, văn hóa mỗi nơi mỗi khác và chúng ta không thể mong đợi mọi nơi đều có cách hành xử giống nhau. Nhưng sự can thiệp quá mức của ông bà Việt Nam vào cuộc sống của con cháu thực ra chỉ làm cản trở sự học hỏi và độc lập của con cháu mình mà thôi. Những ý kiến hoặc kiến thức mới thường không được ông bà tiếp nhận, thay vào đó là sự bảo thủ và thậm chí nhân danh tình thương yêu dành cho con cháu mà làm áp lực cho chúng phải nghe lời. Câu nói quen thuộc mà những bạn trẻ hay nghe là “Trứng mà đòi khôn hơn vịt sao?” Nhưng thử hỏi, nếu trứng không khôn hơn vịt thì làm sao nở ra vịt, chẳng lẽ cứ phải là trứng ung trứng hư sao?

Có một số ít các bạn trẻ may mắn khi sống cùng ông bà rất hiểu biết, tân tiến, cởi mở và hợp tác trong cách nuôi dạy con cháu. Do đó, khoảng cách giữa các thế hệ không trở thành rào cản mà thực ra là những điều kiện rất tốt để xây dựng một cuộc sống hài hòa và thân thương trong gia đình. Tuy nhiên, tỉ lệ này hiện nay vẫn còn khá ít ỏi trong cộng đồng của chúng ta.

Về phía các bạn, các cha mẹ trẻ, có 2 xu hướng: Một xu hướng ỷ lại ông bà, luôn làm theo ông bà, hoặc nhẫn nhịn chịu đựng nghe lời ông bà, trở thành những cá nhân thụ động và không cầu tiến; để rồi những người này sẽ tiếp tục đi theo lối mòn của bậc tiền bối và trở thành thế hệ ông bà tương lai không khác gì mấy với thế hệ ông bà hiện tại. Xu hướng thứ hai là mạnh dạn sống theo chính kiến của mình, chọn lọc những kinh nghiệm từ ông bà mà họ cho rằng hợp lý với thời đại và kiến thức mới, đồng thời sẵn sàng bảo vệ những gì mà họ tin rằng có sức thuyết phục và mang tính khoa học hơn. Những bạn thuộc xu hướng sau thường chấp nhận chịu áp lực và nhiều khi phải đấu tranh để được sống theo chính kiến của mình.

Sống như thế nào, theo xu hướng nào, hoàn toàn là lựa chọn của bạn!

1. Lâu nay muốn nhắc đến một từ dùng sai trong cộng đồng mà chưa có dịp. Đó là từ “TỪ KHÓA“ mà tiếng Anh gọi là “KEY WORDS”

“Key words” mà dịch là “Từ khóa” là SAI!

Vì sao?
Vì nếu là “khóa” thì làm sao “mở” được? Trong khi đó khi gõ “key words” thì mục đích là để tìm được gì đó, chẳng hạn nếu gõ “breastfeeding” thì sẽ tìm được nhiều đề tài về breastfeeding. Như vậy tức là “mở” chứ không thể nào “khóa” được.

“Key” tiếng Anh có nghĩa là “chìa khóa” mà chìa khóa thì mục đích còn dùng để “mở” chứ không chỉ để “khóa”. Khi ta gõ “key words” trong Google thì ta mong sẽ “mở” ra được cái ta cần chứ không phải để “khóa” lại (nếu “khóa” thì tìm kiếm làm gì cho mệt). Do đó, trong trường hợp này “key” có nghĩa là “mở” chứ không phải là “khóa”. “Key” cũng có nghĩa là “chính yếu, quan trọng” chẳng hạn như “key role” (vai trò quan trọng).

Bản thân mình cũng từng dùng “từ khóa” như một thói quen. Nhưng sau này nghĩ lại thấy mình cần phải thay đổi.

Có lần mình hỏi cô giáo là “Bây giờ người Việt mình ai cũng có thói quen dùng “từ khóa”, bây giờ nếu em dịch thành “từ mở” thì nghe chắc lạ tai lắm, sợ không ai hiểu.”

Cô giáo trả lời: “Em là một thông dịch viên chuyên nghiệp thì em cần phải dùng từ chuyên nghiệp, dùng từ đúng. Vì bản thân việc dịch thuật có nghĩa là truyền tải chính xác ý nghĩa của ngôn ngữ nguồn (source language” sang ngôn ngữ đích (target language). Đó mới chính là bản chất của translation.”

Nào, từ bây giờ nên thay đổi cách gọi tên thôi, hãy dùng “từ chính” “từ mở” thay vì “từ khóa”.

(Khi post bài này xong lên Facebook thì có bạn đề nghị là nên dùng “từ chìa khóa” vì cũng dễ hiểu.)

2. TỰ SƯỚNG

Nghĩa tiếng Việt của từ “tự sướng” mang hàm ý “tự làm cho mình có cảm giác sung sướng”, lâu nay vẫn có hàm ý từ tiếng Anh của từ “masturbate” tức là “thủ dâm”. Khi Facebook trở nên phổ biến thì nó mang nghĩa khác, nhằm chỉ hành động tự chụp hình bản thân rồi đăng lên Facebook.

Tuy nhiên, cái nghĩa “nguyên thủy” thì vẫn còn đó!

Mình rất dị ứng với cách dùng từ như vậy. Bản thân việc “masturbate” không có gì là “tội lỗi” nhưng hành động masturbation mang tính chất rất riêng tư, giống như sex giữa 2 người vậy. Ngoại trừ những website hay channel của người lớn thì không ai “làm chuyện riêng” rồi post lên mạng để khoe cả.

Nếu dịch từ “selfie” từ tiếng Anh thấy dài quá (nghĩa là tự chụp hình rồi đăng lên mạng) thì vẫn có thể giữ nguyên từ gốc, cớ sao lại phải sáng tác ra một cái từ chẳng ăn nhập gì với việc “tự làm cho mình sung sướng” như vậy.

3. TỰ KỶ

Tự kỷ là một bệnh, tức là Austism. Cha mẹ nào nghe nói đến từ này cũng sợ. Mình không đưa định nghĩa của bệnh này nhưng chắc chắn mọi người cũng biết chứng bệnh đó như thế nào.

Vậy mà từ này được sử dụng rất là phổ biến.

Có lẽ mình khó tính quá chăng? Nhưng mình đang nghĩ về những người bạn có con bị tự kỷ.

Ru em ngủ xong rồi mẹ quay sang ôm Rơm.

Rơm: Mẹ ơi con thích mẹ lắm ó!
Mẹ: Vậy hả con?
Rơm: Dạ. Con thích mẹ hơn thích ba.
Mẹ: Ủa sao vậy?
Rơm: Tại vì ba hong có đẹp bằng mẹ.
Mẹ (chưa kịp nghĩ ra câu nào đối đáp lại).
Rơm: Con thì đẹp giống mẹ.

Rơm: Mẹ ơi sao Bà Cố chết vậy mẹ?
Mẹ: À, tại vì Bà Cố già rồi nên Bà Cố chết.

Mấy hôm sau có một ông bác lớn tuổi đến nhà chơi, ngoài kia ba tiếp khách, ở trong này hai mẹ con nói chuyện với nhau.
Rơm: Ông già rồi phải không mẹ?
Mẹ: Ừ, ông già rồi.
Rơm: Ủa ông già rồi mà sao ông chưa chết?

Ặc...ặc.... Mẹ hi vọng tai ông nặng nên không nghe.

Một chuyện cũ từng post vào comment rồi nhưng hôm nay nhân tiện nỗi niềm vì truyền thuyết về cái dzú của mẹ nên kể lại đây luôn.

Cách đây gần chục năm một chị đồng nghiệp rủ đi ăn lẩu dê nhân dịp sinh nhật của chị ấy. Tan giờ làm là mọi người tranh thủ đến quán trước khi đến giờ kẹt xe. Những người đến sớm gồm có mình, hai đồng nghiệp nữ và một đồng nghiệp nam (tạm gọi là anh B). Nói tóm lại là ba nữ, một nam, chưa kể chủ tiệc (tạm gọi là chị A). Chị A muốn ra cổng đón những người còn lại nên dặn anh B gọi món. Trước khi đi, chị A không quên quay lại dặn anh B:

- Ê mày, nhớ gọi mấy dĩa dzú dê nướng nghen! (Thân quá nên mày-tao luôn)

Vừa lúc đó có một em gái phục vụ rất dễ thương đến nhoẻn miệng cười: - Dạ anh chị dùng gì ạ?

Trong khi mình đang nuốt ực ực vì nghĩ đến món dzú dê nướng thì anh B cứ đực mặt ra rồi gãi đầu lia lịa. Ấp úng một hồi ảnh mới lắp bắp:

- Em ơi em… Cho anh mấy dĩa… à… mấy dĩa…. NGỰC DÊ NƯỚNG đi em!

Không hẹn mà cả 4 cái miệng (kể cả miệng em phục vụ kia) đều há ra: - “Hả?”

Mình cười rũ ra: - Trời ơi ông ơi! Dzú dê nướng mà, ai lại nói ngực dê nướng kỳ quá à! Ảnh trả lời: - À, tại… tại anh thấy xung quanh toàn phụ nữ, mà tự nhiên nói dzú dzú kỳ quá. - Có gì đâu mà kỳ? Anh nói ngực dê em mới thấy kỳ đó hahaha.

Chuyện xưa kể lại, và hiện nay anh ngực dê vừa mới có bé thứ hai là con trai, bé đầu là con gái, nếp tẻ đủ rồi.

Còn mình thì nhờ muốn có đủ nếp tẻ mà giờ trở thành hoa chậu rồi (người ta là hoa hậu, mình hoa chậu). Nhiều lúc tự hỏi có khi nào ba 2R thiếu món ngực dê nướng mà chưa có yếu tố “ngực” để mình sinh công chúa không nhỉ hehehe.

Thôi, nói gì thì nói, hỏi nhỏ nè: Các mẹ cho con bú ngực hay bú dzú vậy?

Viết là một sở thích của mình, mình viết để chia sẻ. Bạn có thể chia sẻ thoải mái, nhưng vui lòng trích dẫn nguồn Webcuame.com nhé.

Nguyen Dao

Tựa đề này thực ra không phải do mình sáng tạo ra. Đây là một lần hiếm hoi mình đặt tựa đề bài viết “ăn theo” người khác để làm cảm hứng cho bài viết của mình. Nhưng, quan trọng không phải là cái tựa, mà là nội dung bài viết như thế nào! Đây là bài viết “ăn theo” từ bài “CHUYÊN GIA” có thực sự là chuyên gia???” đã được đăng trên Hội Nuôi Con Bằng Sữa Mẹ - Việt Nam, sau khi đăng bị thành viên vào ném đá dữ quá nên đã xóa. Tuy nhiên bài viết vẫn yên vị ở Facebook của Nguyễn Tú Anh – là tác giả của bài viết này.

Nhớ cách đây không lâu, mình đã thẳng thừng từ chối lời mời kết bạn của một người, lý do rất đơn giản: vì mình không có thiện cảm với tên của người ấy. Nói đúng ra không phải là cái tên, mà là một nickname do người ấy tự đặt cho mình. Nhưng trong vô số những cái tên đẹp, tại sao không lấy mà lại đi lấy một cái tên mà nghe qua chỉ muốn … xách roi rượt thôi. Đó là cái tên: SỞ KHANH. Có một câu nói quen thuộc: “Hãy cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ cho bạn biết bạn là người như thế nào.” Có thể mình khó tính, nhưng nếu mình nhận lời kết bạn với Sở Khanh thì Facebook sẽ thông báo vầy: “Nguyen Dao and Sở Khanh are now friends.”

Gần đây có một account Facebook có từ “Chuyên gia” đã đem lại không ít bức xúc cho một số người có học vị tiến sĩ. Ngày xưa có “tiến sĩ giấy” thì ngày này có “tiến sĩ Internet”. Một chút tiếng Anh căn bản, một chút siêng năng và chịu khó bới móc là những điều kiện căn bản để trở thành tiến sĩ Internet. Cái áo không làm nên thầy tu, chỉ một cái tên “Chuyên gia” không nói lên được người ta có thực sự là chuyên gia hay không. Nhưng rõ ràng việc đặt tên “Chuyên gia” gây khó chịu cho một vài thành phần gọi là Tiến sĩ Internet, trong khi đó hiếm ai khó chịu vì cái tên “Sở Khanh” kia (mình nằm trong số hiếm ấy).

Câu hỏi đặt ra là: Tại sao phải khó chịu vì một cái tên mà người mang tên này mong muốn làm điều tốt đẹp cho cộng đồng? Đó là góp phần thức tỉnh cộng đồng về tầm quan trọng của sữa mẹ mà bấy lâu đã bị lãng quên? Cái anh Sở Khanh kia muốn chọn tên gì là quyền của anh ấy, nhưng “Chuyên gia” thì không được đặt tên theo sở thích của mình. “Chuyên gia/chuyên viên tư vấn sữa mẹ” nghe có vẻ quá mới mẻ ở Việt Nam, nhưng đây là một nghề khá phổ biến ở nước ngoài. Trong bài phản đối cái tên “Chuyên gia”, tác giả đã liên tục đưa ra các dẫn chứng để bảo vệ cho ý kiến của mình.

Lấy một ví dụ thôi, bạn này nói “sữa chảy vào tai không viêm tai” là không có căn cứ (bạn không dùng từ này nhưng qua cách viết ai cũng hiểu là như vậy). Với vốn tiếng Anh của mình, bạn này đã một vài lần dịch các bài viết từ Kelly Mom, nhưng bạn chắc chưa đọc tới bài “Will lying down to nurse cause ear infections?” (Nằm cho con bú có gây viêm tai không?) Bài dịch:

Có thể bạn đã nghe rằng cho con bú nằm sẽ gây viêm tai. Các nghiên cứu cho rằng điều này không đúng. Cho dù bạn cho con bú ở tư thế nào thì sữa mẹ thực ra có tác dụng làm giảm tỉ lệ viêm tai. Đây là một trong những quan niệm sai lầm đến từ việc nhầm lẫn thông tin của việc bú sữa công thức với việc bú mẹ. Bằng chứng cho thấy nếu bé bú sữa công thức khi nằm thì sữa sẽ chảy vào ống tai và tai giữa và gây viêm nhiễm. Tuy nhiên, có hai vấn đề khi áp dụng thực tế này vào việc nuôi con bằng sữa mẹ: 1. Sữa mẹ và sữa công thức không giống nhau – vì sữa mẹ ngăn cản sự hình thành của vi khuẩn trong khi sữa công thức khuyến khích vi khuẩn phát triển. 2. Nuôi con bằng sữa mẹ và nuôi con bằng sữa công thức không giống nhau – sữa không chảy tràn vào miệng khi bé bú như khi bé bú bình. Và cũng nên nhớ rằng hầu hết các tư thế bú thì dẫu sao bé cũng bú nằm – cho dù mẹ có nằm hay không!

Nhân tiện vừa nhận được email khuyến mãi của Health E-learning nên mình quote lại ý của tác giả:

Ngạc nhiên chưa? Khóa học của người ta có giá hiện tại là $1250 (chưa tính thuế) mà bạn ấy phù phép thành khóa học 90 giờ ở Malaysia với giá 2,5 triệu. Cái giá 2,5 triệu là giá tiền MỘT MÔN HỌC trong 10 môn của chứng chỉ này thôi đó nha, có tiền chưa chắc học được, có bằng bác sĩ ở Việt Nam chưa chắc học được nha, và có tiếng Anh thôi thì chưa chắc học được đâu nha! Nếu chỉ có 2,5 triệu thì rẻ quá, giỏi thì học thử xem sao, rẻ quá mà! Chỉ có những người có ĐAM MÊ và NHIỆT HUYẾT mới bỏ tiền ra học một khóa học mà theo bạn ấy chỉ là “khóa học làm nền” để rồi ngồi viết lại để chia sẻ MIỄN PHÍ cho cộng đồng. Còn nữa, không phải cứ hễ bác sĩ là BIẾT TUỐT.

Khá nhiều bài báo ăn theo nhau kiểu như “Hiểm họa từ việc vắt sữa non trước khi sinh” đã nêu ý kiến của bác sĩ A, bác sĩ B nhằm làm cho bài viết có “chút xíu trọng lượng”. Nhưng thực sự đây là một cách đặt tựa ngu xuẩn nhằm tăng lượng độc giả vì chuyện vắt sữa non trước khi sinh quá mới mẻ ở Việt Nam. Thử gõ vài từ chính bằng tiếng Anh chẳng hạn như “Dangers from prenatal colostrum expression“ hay “Risks from antenatal expression of colostrum“ thử xem có hiện ra kết quả tìm kiếm nào không. Trong khi đó, tại hội thảo Liquid Gold Conference diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 8 năm2014 tại Melbourne, Australia, trong báo cáo của Tiến sĩ Wendy Brodribb (người đã biên tập cho cuốn Breastfeeding Management in Australia) có từ 1/5 đến 1/3 GPs (General Practictioners - Bác sĩ) ở Úc và Canada không hiểu rõ về sữa mẹ. Ở Việt Nam, nơi không có ngành sữa mẹ, tỉ lệ này chắc chắn nhiều hơn. Thậm chí bác sĩ Việt Nam ở tại Úc còn khuyên cai sữa cho bé lớn khi mẹ mang bầu nữa. Dưới đây là ảnh chụp màn hình của một slide trong bài thuyết trình có tựa đề “Breastfeeding and general practice: Perceptions of mothers and GP.”

Bác sĩ có chuyên môn mà bác sĩ chọn. Bác sĩ sản chuyên khoa sản, bác sĩ chấn thương chỉnh hình sẽ rành về xương khớp, bác sĩ thú y chuyên trị bệnh cho thú vật, người học về sữa mẹ chắc chắn sẽ có hiểu biết về sữa mẹ hơn bác sĩ không có kiến thức về sữa mẹ. Vì vậy, đừng đem bác sĩ ra để làm cho bài viết của mình “nặng đô”. Để kết thúc bài viết nhằm nói xấu người khác để tự dìm mình xuống, tác giả nêu rất ngắn gọn vầy:

Câu hỏi đặt ra:

1. Thi IBCLC để làm gì? Phải có mục đích cụ thể mới thi IBCLC chứ. Bằng cấp này rất có giá trị ở nước ngoài, một ví dụ là Úc, vì họ có ngành sữa mẹ. Có bằng này thì họ có thể làm Lactation Consultant và được trả lương rất cao. Ở Việt Nam, làm thiện nguyện, làm tình nguyện để chia sẻ những kiến thức sữa mẹ cho cộng đồng, lấy cái bằng này để làm gì? Tự nhiên lại đi thi để lấy chứng chỉ hành nghề cho một nghề không có ở Việt Nam? Tương tự, nếu không đi du học hay xin học bổng, thi IELTS hay TOEFL để làm gì vì hai bằng cấp này chỉ có giá trị trong 2 năm? Bạn có IELTS hay TOEFL không có nghĩa là bạn biết hết mọi thứ về tiếng Anh, và hai cái bằng này có thể cất vô tủ làm kỷ niệm sau 2 năm; nhưng kiến thức bạn có vẫn luôn ở với bạn nếu bạn thường xuyên trau dồi và thực hành.

2. IBCLC đúng là quãng đường gian nan, nhưng không cần phải là bác sĩ hay y tá hay có chuyên môn y khoa mới học và thi được. Quan trọng là phải chứng minh mình CÓ KHẢ NĂNG để học và thi. Rất nhiều Lactation Consultants mình biết là nhà báo và luật sư.

Trong đó có cô Simone Casey hiện cũng là Chuyên viên tư vấn sữa mẹ của ABA. 3. Sữa mẹ và nuôi con bằng sữa mẹ là điều tuyệt vời. Chà, câu nói hay nhất, ý nghĩa nhất trong bài viết! Tại sao bạn ấy cũng nghĩ như vậy, mà không làm được như vậy? Tại sao không dùng khả năng và đam mê của mình để góp phần làm việc tốt mà thích đi bới móc và nói xấu người khác như vậy? Có kiến thức thôi, chưa đủ! Có học thôi, chưa xong! Có kiến thức, thì cần trau dồi ngày đêm. Có học, thì học cho tới nơi tới chốn. Có đọc, thì đọc cho tới chốn tới nơi. Và quan trọng là phải có CÁI TÂM mới bỏ ngoài tai những thị phi và xúc xiểm dành cho mình, để tiếp tục làm công việc mà mình yêu thích và có lợi cho cộng đồng. Để đáp trả cho những lời bôi nhọ dành cho mình, “nhân vật chính” trong bài viết vẫn im lặng làm công việc của mình, để hỗ trợ và giúp đỡ những người mẹ gặp khó khăn khi nuôi con bằng sữa mẹ. Gần đây chị còn sang tận Úc để dự Hội Thảo về Sữa Mẹ lớn nhất từ trước đến nay có tên gọi Liquid Gold Conference nhằm chia sẻ những kiến thức quý báu về sữa mẹ cho mọi người.

Vậy, “CHUYÊN GIA” có thực sự là chuyên gia??? Lâu nay những người hiểu được công việc chị làm chẳng còn quan tâm đến việc tìm kiếm câu trả lời này nữa, vì công việc chị làm chính là câu trả lời. Chỉ có mình, trong một phút không rảnh rỗi mà cũng chả nông nổi, để ngồi viết một bài về Tiến Sĩ Internet mà thôi.

Ngày … tháng …. Năm 2013…

Sau khi sinh Ron chừng hơn 1h, mình bước vào phòng tắm trong bệnh viện và lại gặp “con mụ ấy”. Trời ơi, không khác gì cách đây mấy năm! “Bà” này là ai chứ đâu phải tui hả trời??? Khỏi nói cũng biết tâm trạng của mình khi gặp lại “người xưa” thế nào. Cảm giác lẫn lộn lắm. Có chút tự hào vì đã vượt cạn thành công, có chút thương cảm vì trải qua đau đớn, có hạnh phúc vô bờ vì được làm mẹ và có chút tự ti vì “hệ quả” của sự thành công không hề nhỏ! Làm sao không gọi là “hệ quả” được khi đồ bầu mặc vô thì không giống ai mà đồ trước bầu còn lâu mới chui vô được. Làm sao đây?

1. Tháng đầu tiên sau khi sinh:

Đây không phải là thời gian để nghĩ đến chuyện giảm cân, mà là thời gian cần phục hồi sức khỏe. Vì vậy nên mình tranh thủ ăn ngủ theo con, việc nhà hạn chế tối đa.

Ăn thức ăn gì?

Mình ăn tất cả những món yêu thích trừ món…móng giò hầm đu đủ! Mình thích ăn canh đu đủ, nhưng thay móng giò bằng sườn heo.

Cho con bú là biện pháp giảm cân hữu hiệu nhất nên mình tích cực cho con bú, sữa hút ra trữ đông và sau đó chia sẻ cho Ngân Hàng Sữa Mẹ để dành tặng các bé không đủ sữa mẹ.

2. Tháng thứ hai sau khi sinh:

Nếu như tháng đầu tiên mình ăn uống thả ga (đời là mấy tí, tội gì không ăn hihi) thì bắt đầu từ tháng thứ hai mình bắt đầu để ý đến khẩu phần ăn, cắt giảm dần đồ ngọt, tinh bột và tăng cường chất xơ.

3. Tháng thứ ba sau khi sinh:

Mình bắt đầu đến phòng gym để tập thể dục. Thật ra chuyện tập thể dục có thể thực hiện dần từ tuần thứ 6 nhưng nên bắt đầu thật nhẹ nhàng bằng các bài vận động chậm rãi, hít thở sâu. Đi bộ hoặc chạy bộ chậm là những bài tập an toàn dành cho mẹ mới sinh.

Phải mất 9 tháng để mang thai thì cũng cần tối thiểu chừng ấy thời gian để cơ thể quay trở lại như xưa. Vì vậy mẹ không cần phải đặt áp lực giảm cân nhanh trong thời gian ngắn, nhất là đối với các mẹ mà việc tập thể dục không phải là thói quen trước khi mang thai.

4. Từ tháng thứ tư trở đi:

Lúc này, cơ thể đã quen dần với việc vận động nên mẹ có thể chọn các bài tập có cường độ nhanh và mạnh hơn. Về phần dinh dưỡng, nhiều mẹ nghĩ rằng phải ăn nhiều để có sữa cho con. Thật ra dinh dưỡng mà mẹ tiếp nhận trước tiên là để CHO MẸ có đầy đủ dưỡng chất và sức khỏe, từ đó cơ thể mẹ mới có sức khỏe để sản xuất sữa CHO CON.

Nhiều mẹ than mình đã ăn rất nhiều thực phẩm lợi sữa, trong đó có móng giò các loại, thuốc nam lợi sữa, chè vằng, ngũ cốc; mẹ béo nhưng vẫn không đủ sữa cho con. Để minh họa cho dễ hiểu, hãy đặt một câu hỏi như sau: Muốn eo nhỏ bụng thon như các cô người mẫu thì phải làm gì? Phải tập thể dục và có chế độ dinh dưỡng phù hợp chứ không thể nhịn ăn mà có eo đẹp được. Cái eo muốn nhỏ thì phải vận động. Vì vậy, muốn nhiều sữa cho con thì phải cho con bú nhiều chứ không phải ăn cho nhiều để có sữa.

Các mẹ không cần phải theo chế độ ăn gấp 2 – 3 lần nhu cầu của bản thân để có sữa cho con vì điều này không hiệu quả nếu như con không có khớp ngậm và tư thế đúng, cho bú thường xuyên để kích thích cơ thể sản xuất nhiều sữa. Với các mẹ lỡ tăng cân quá nhiều trong lúc mang thai, ngoài việc tập thể dục và cho con bú nhiều, mình rất khuyến khích các mẹ hút sữa ra sau mỗi cữ bú với 2 mục đích: một là để trữ đông cho con dùng sau này, hai là tặng cho các bé cần sữa mẹ ở Ngân Hàng Sữa Mẹ - một việc làm vừa “đẹp đời” (giúp người khác) vừa “đẹp người” (giảm ký).

Phần 2 của bài viết mình sẽ chia sẻ một số kiến thức về các bài tập thể dục, cũng như các nhược điểm của cơ thể sau khi sinh chẳng hạn như hiện tượng sót tiểu do cơ vùng chậu bị yếu đi, hoặc chứng Diastasis Recti dẫn đến việc đau lưng và tại sao khá nhiều mẹ nói rằng mình tập bụng rất nhiều mà không thấy eo nhỏ lại.

1. “Trông người….
Năm 1984, Đạo Luật Chống Kỳ Thị Giới Tính (Sex Discrimination Act 1984) của Chính Phủ Úc đã có hiệu lực. Trong đó, phần 7AA là về kỳ thị việc cho con bú. Như vậy, việc nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ là một việc tự nhiên mà còn được pháp luật bảo vệ. Theo đó, những ai có hành vi phân biệt đối xử đối với phụ nữ cho con bú sẽ bị xem là PHẠM PHÁP.

… lại nghĩ đến ta”: Việt Nam có luật như vậy không?

2. “Trông người…” Khi một người phụ nữ sống tại Úc có vấn đề trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ, họ sẽ được một RỪNG người giúp: y tá, bác sĩ, chuyên gia tư vấn sữa mẹ (cả tình nguyện và tư nhân), gia đình, cộng đồng… (họ chỉ việc gào lên: “Có ai giúp tôi không? Tôi nghĩ là tôi không đủ sữa cho con tôi!”) Khi họ ra ngoài mà nếu có ai đó hỏi: “Oh, chị vẫn còn cho bé bú chứ?” thì người mẹ sẽ trả lời tựa như mình là một bà hoàng “Ừ, tôi vẫn còn cho bú đấy!” thì người hỏi sẽ thốt lên “Thật vậy sao? Chị thật tuyệt!”

… lại nghĩ đến ta:” Khi một người mẹ Việt có vấn đề trong quá trình cho cho con bú, sẽ có một RỪNG người xúm lại chỉ trích: sữa mẹ sau 6 tháng làm gì có chất, cho bú sữa công thức đi, sữa mẹ nóng con không lên cân là phải… (họ không dám gào lên để nhờ giúp đỡ, thậm chí post vào Hội Sữa Mẹ họ cũng nhờ ẩn danh). Khi họ ra ngoài mà nếu có ai đó hỏi: “Bé bú sữa gì vậy?” thì người mẹ trả lời “Bé còn bú mẹ”, người hỏi sẽ thốt lên: “Cái gì? Bây giờ mà còn bú mẹ hả? Sao không cho nó bú bình cho quen?”

3. “Trông người… Trong lớp học về sữa mẹ, đến phần giới thiệu bản thân, các ông chồng sẽ nói “Tôi không biết gì về việc cho con bú cả, tất nhiên rồi. Đó là lý do tại sao tôi muốn tham gia lớp học này, để sau này giúp vợ tôi.” Các ông đặt câu hỏi, đứng rất lâu nhìn mẹ mẫu cho con bú, rồi hỏi về tư thế cho bú; giờ giải lao, các ông sẽ lân la làm quen và nói chuyện với những người dạy, để than thở “Sao vợ tôi ốm nghén dữ quá, tôi phải làm sao đây?”

… lại nghĩ đến ta:” Người vợ đi làm về, lo cơm nước, lo cho con, hút sữa, nhờ chồng giúp thì chồng nói “Em nuôi con không giống ai hết! Sao không cho nó bú bình cho khỏe thân?”

4. “Trông người… Người chồng được khuyến khích vào phòng sinh lúc vợ chuyển dạ, chứng kiến cảnh vợ đau đớn để sinh ra con. Khi con chào đời, 9/10 ông đều khóc! (ông còn lại không khóc chắc bị ngất vì … sợ máu, hehe)

… lại nghĩ đến ta” Kể lại chuyện của mình: Lần gần nhất về Việt Nam là mình mang thai Ron được 3 tháng, chồng chở vào bệnh viện Y Dược khám thai. Mình vào phòng khám, chồng vừa mới thò đầu vào hỏi: “Có cho chồng vào không vậy bác sĩ?” thì bị quát té tát vào mặt “Ai cho vào đây? Đàn ông đi ra! Chỗ này là chỗ phụ nữ!” (sẽ viết một bài về vụ khám thai sau). Câu hỏi là: Không có đàn ông, làm sao … có con? Phụ nữ chắc tự đẻ trứng rồi ấp ra con thì phải?

Muốn giảm bớt tỉ lệ nhậu nhẹt ở Việt Nam dễ lắm, muốn các ông chồng Việt trở thành gương mẫu dễ lắm, cứ mỗi lần vợ đẻ, cho các ông vào phòng đẻ… rặn phụ!

Trông người lại nghĩ đến ta Mà khi ta nghĩ thì ta lại buồn…